5 bước để vệ sinh bể cá cảnh đúng cách

Những người nuôi cá cảnh sẽ biết rằng việc vệ sinh không đúng cách không chỉ xáo trộn hệ vi khuẩn có lợi trong bể cá mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cá. Để hạn chế điều đó bài viết hướng dẫn vệ sinh bể nuôi cá cảnh đúng cách chỉ với những dụng cụ cơ bản.

Cá phượng hoàng
Bể cá đẹp là bể cá sạch và khỏe mạnh. Ảnh: Tran M Thanh

Những dụng cụ cần để vệ sinh bể cá cảnh cơ bản cần có như: Dụng cụ chà tảo, lưỡi dao cạo (lưỡi bằng nhựa cho kính acrylic), chất tẩy trắng, dụng cụ xi phông hút cặn bể cá, xô (chỉ dành cho bể cá hoặc sử dụng xô mới), giấm/nước lau kính (dành cho bể cá), vật liệu lọc nước, bàn chải nhỏ vệ sinh bộ lọc, khăn lau, chất khử clo,..

Thứ tự vệ sinh bể cá đúng cách

1. Mặt trong bể cá

2. Đồ trang trí (đá, cây nhân tạo, v.v.)

3. Nền sỏi đáy bể

4. Mặt ngoài bể cá và thiết bị

5. Bộ lọc nước

Bước 1: Làm sạch mặt kính bên trong

Bắt đầu vệ sinh bể cá cảnh bằng việc sử dụng cây chà tảo lau sạch mặt kính bên trong bể. Có rất nhiều dụng cụ chà tảo hay cọ bể trên thị trường, từ dụng cụ có cán dài đến dụng cụ cọ bể bằng nam châm.

vệ sinh bể cá
Bắt đầu vệ sinh bể cá cảnh bằng việc làm sạch mặt kính bên trong.

Mua miếng lót của dụng cụ chà tảo tại cửa hàng chuyên dụng thay vì miếng lót của bộ phận chà rửa thông thường. Mặc dù chúng gần giống nhau, nhưng miếng lót thông thường có thể có cặn xà phòng hoặc hóa chất. Những chất này ít ảnh hưởng nếu bạn sử dụng trong bồn rửa bát nhưng với bể cá thủy sinh nó có thể gây chết cho cá của bạn.

Đối với cặn cứng đầu trên kính, hãy dùng dao cạo để cạo sạch. Nếu hồ cá của bạn là kính acrylic, hãy sử dụng một lưỡi dao cạo bằng nhựa, vì dao cạo khác sẽ làm xước mặt kính.

Bước 2: Làm sạch đồ trang trí trong bể

Sau khi mặt bên trong bể kính sạch, hãy loại bỏ rong rêu và màng bẩn bám trên đá, cây nhân tạo và đồ trang trí của bể cá. Không làm sạch chúng bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa vì rất khó để loại bỏ hoàn toàn xà phòng và việc còn tồn dư một ít hóa chất từ việc tẩy rửa cũng có thể gây hại cho cá. Việc dùng dụng cụ cạo tảo trong nước ấm sẽ loại bỏ tảo và chất bẩn từ đá và thực vật.

Đối với cặn bẩn cứng đầu, chuẩn bị dung dịch thuốc tẩy 10% và ngâm các vật dụng trong 15 phút. Cọ sạch cặn bẩn còn sót lại, rửa lại thật sạch và để khô trong không khí để loại bỏ tồn dư clo còn sót lại. Hãy đặt chúng trở lại bể cá khi không còn mùi clo. Hoặc có thể nhúng chúng trong nước có chất khử clo (natri thiosunfat).

tôm ngộ không bể cá
Đồ trang trí trong bể cá cần được vệ sinh sạch sẽ.

Một số thực vật sống có thể sử dụng thuốc tẩy để loại bỏ tảo khỏi chúng. Để làm sạch cây thủy sinh, hãy chuẩn bị dung dịch thuốc tẩy 5%, ngâm cây từ 2 - 3 phút, sau đó rửa sạch.

Để đá, đồ trang trí và cây thủy sinh ra khỏi bể trong khi bạn hút sạch sỏi. Điều này giữ cho chúng không bị mảnh vụn trong quá trình hút đọng lại. Hãy chắc chắn mua một cái xô mới và chỉ dùng nó cho bể cá. Nếu bạn sử dụng một cái xô có chứa xà phòng hoặc chất tẩy rửa trong đó, bạn có thể đưa các hóa chất không mong muốn vào bể cá của mình.

Bước 3: Hút cặn bể cá để làm sạch đáy bể

Tiếp theo, làm sạch đáy bể bằng cách sử dụng dụng cụ hút cặn. Đảm bảo hút chất cặn và chất thải trên đáy bể và bề mặt của sỏi kỹ lưỡng để tất cả các mảnh vụn được loại bỏ.

hút cặn bể cá
Làm sạch đáy bể bằng cách sử dụng dụng cụ hút cặn.

Bên cạnh việc loại bỏ các mảnh vụn và chất thải dưới đáy bể thì cần thay thế 25% lương nước trong bể hàng tháng bằng nước sạch đã khử clo. Lưu ý: cần đảm bảo nước thay thế có cùng nhiệt độ với nước hồ cá của bạn. 

Bước 4: Vệ sinh mặt kính bên ngoài và thiết bị khác

Sau khi làm sạch bên trong bể cá, hãy vệ sinh cách thiết bị khác của bể cá như: đèn chiếu sáng, nắp bể và kính bên ngoài... Nước rửa kính thông thường có chứa amoniac, chất độc đối với cá. Do đó bạn có thể sử dụng giấm hoặc chất tẩy rửa có thành phần an toàn cho cá. 

vệ sinh bể cá

Bước 5: Vệ sinh bộ lọc 2 tuần 1 lần

Sau khi bên ngoài sạch sẽ, đá, cây và các đồ trang trí khác có thể đem lại vào trong bể. Bây giờ, hãy đợi một vài tuần trước khi làm sạch bộ lọc. Tại sao phải đợi 1 – 2 tuần? Bởi lần vệ sinh bạn vừa thực hiện đã làm xáo trộn sự cân bằng của cộng đồng vi khuẩn có lợi trên cây, đá và sỏi.

Và điều may mắn là, nhiều vi khuẩn có lợi cư trú trong bộ lọc, vì vậy việc chờ đợi này giúp hạn chế đảo lộn hoàn toàn hệ vi sinh trong bể cá cảnh. Tuy nhiên, nếu bạn thay bộ lọc cùng lúc với các bước vệ sinh bể cá ở trên sẽ làm gia tăng đột biến hàm lượng amoniac độc hại khi không còn đủ vi khuẩn có lợi để loại bỏ độc tố. 

Nếu bạn có bộ lọc có chứa carbon, chất hấp thụ amoniac hoặc chất trao đổi ion, thì nên thay mới nếu nó đã quá ba tuần. Vì sau một vài tuần, chất lượng hấp thụ khí độc của bộ lọc đã sụt giảm đáng kể và không đủ khả năng thực hiện nhiệm vụ của nó.

vệ sinh bộ lọc
Cần vệ sinh bộ lọc mỗi 2 tuần 1 lần.

Với lọc cơ học thô (ví dụ như sứ lọc, san hô lọc, sợi lọc hoặc bọt biển) nên được rửa nhẹ để loại bỏ các mảnh vụn và đưa trở lại bộ lọc thay vì thay thế chúng. Nên sử dụng nước có cùng nhiệt độ với nước hồ cá và giá thể nhanh chóng được đưa trở lại bộ lọc để các khuẩn lạc vi khuẩn phát triển trên đó sẽ không bị mất hoàn toàn.

Đừng quên làm sạch ống lọc và các bộ phận khác của bộ lọc bằng bàn chải chuyên dụng sẽ giúp loại bỏ cặn bẩn tích tụ trong tất cả các khe nhỏ.

Việc vệ sinh bể cá thường xuyên và đúng cách sẽ đem lại cho bạn một bể cá đẹp và khỏe mạnh. Nhớ lau kính hàng tuần, hút sạch đáy sỏi mỗi khi bạn thay nước và làm sạch đá hoặc thực vật ngay khi bạn nhìn thấy các mảnh vụn hoặc tảo để giữ bể cá luôn khỏe và đẹp nhé!

Đăng ngày 17/09/2021
Lệ Thủy @le-thuy
Kỹ thuật

Tổng quan về công nghệ MBBR trong nuôi trồng thủy sản

MBBR là Moving Bed Biofilm Reactor, hứa hẹn là công nghệ xử lý nước thải ưu việt trong nuôi trồng thủy sản.

công nghệ MBBR
• 18:17 25/09/2021

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP không chỉ loại bỏ hiệu quả nồng độ Ammonium mà còn xử lý đến 90% chất hữu cơ.

Chế biến cá tra
• 07:00 22/04/2020

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản bằng cảm biến nano

Sử dụng được cả trên bờ, dưới nước để quan trắc chất lượng nước, hệ thống cảm biến nano do Viện Công nghệ nano (INT) thuộc Đại học Quốc gia TPHCM nghiên cứu giúp người nuôi trồng thủy sản yên tâm khi chất lượng nước nuôi được cảnh báo tự động kịp thời khi có sự cố.

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản
• 14:35 05/02/2020

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ

Quản lý môi trường ao nuôi tôm nước lợ là khâu quan trọng, đòi hỏi người nuôi có sự hiểu biết cần thiết về mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và biến động của chúng.Từ đó, có biện pháp điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ thiệt hại, góp phần vào thành công của vụ nuôi.

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ
• 08:46 30/10/2019

Tại sao cá lóc hay ăn thịt lẫn nhau? Kỹ thuật lọc cỡ để không bị hao hụt số lượng

Tập tính ăn thịt đồng loại ở cá lóc là nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con trong nuôi thâm canh. Hiểu rõ bản năng săn mồi và áp dụng kỹ thuật lọc cỡ đúng thời điểm là chìa khóa giúp người nuôi bảo vệ lợi nhuận trong bối cảnh giá thức ăn tăng cao.

Cá lóc
• 08:57 08/01/2026

Kiểm chứng các kinh nghiệm truyền miệng trong ngành nuôi tôm

Nuôi tôm là lĩnh vực có mức độ rủi ro cao, nơi mỗi biến động nhỏ của môi trường đều có thể dẫn đến thiệt hại vô cùng nghiêm trọng.

Nuôi tôm thẻ
• 11:38 02/01/2026

Phân biệt tôm yếu gan, teo gan và hoại tử: Nhìn cho đúng để cứu tôm kịp thời

Thời gian gần đây, các bệnh về gan tụy trên tôm bùng phát mạnh khiến nhiều hộ nuôi "đứng ngồi không yên". Điều đáng nói là ranh giới giữa tôm mới chớm yếu gan và bệnh hoại tử chết sớm rất mong manh.

Tôm
• 09:00 08/12/2025

Các biện pháp phòng, trị bệnh thủy sản nuôi trong mùa mưa bão

Mùa mưa bão gây nhiều biến động lớn đến môi trường nước trong ao, đầm và lồng bè nuôi thủy sản. Những thay đổi này làm gia tăng nguy cơ bùng phát các dịch bệnh, gây thiệt hại nặng nề cho người nuôi.

Ao tôm
• 09:00 25/11/2025

Kiểm soát Ethoxyquin trong thức ăn tôm để đáp ứng tiêu chuẩn nhập khẩu Nhật

Việc kiểm soát hoạt chất Ethoxyquin hiện là yêu cầu bắt buộc và khắt khe nhất đối với tôm Việt Nam khi xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản.

Tôm
• 08:04 12/01/2026

Tại sao cá lóc hay ăn thịt lẫn nhau? Kỹ thuật lọc cỡ để không bị hao hụt số lượng

Tập tính ăn thịt đồng loại ở cá lóc là nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con trong nuôi thâm canh. Hiểu rõ bản năng săn mồi và áp dụng kỹ thuật lọc cỡ đúng thời điểm là chìa khóa giúp người nuôi bảo vệ lợi nhuận trong bối cảnh giá thức ăn tăng cao.

Cá lóc
• 08:04 12/01/2026

Xâm nhập mặn 2026: Mưa trái mùa nhưng mặn vẫn lấn sâu

Khác với quy luật hạn hán khốc liệt của những năm El Niño, đầu năm 2026, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long lại vướng phải thách thức nghịch lý La Niña: Nước thượng nguồn đổ về nhiều, mưa trái mùa nhưng mặn vẫn lấn sâu vào nội đồng do triều cường cực đoan.

Tôm
• 08:04 12/01/2026

Nuôi sạch để tôm khỏe, tôm chuẩn để ăn ngon

Không dừng lại ở khái niệm ngon hay bổ, giá trị của con tôm hiện đại đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ. Đó là hành trình tìm kiếm sự an tâm, nơi việc lựa chọn thực phẩm không chỉ để nạp năng lượng mà là khởi đầu cho một chuỗi cảm xúc tích cực.

Tôm ngon
• 08:04 12/01/2026

Loài cá mập có đôi môi “cỡ đại” đáng sợ như thế nào?

Không một ai tưởng tượng được rằng thủ phạm của những “vết thương bí ẩn” bắt gặp ở ít nhất 48 loài cá mập, cá voi, cá heo lại là một loài cá mập bé nhỏ nhưng sở hữu kỹ năng xử lý con mồi cực kinh khủng.

Cá mập
• 08:04 12/01/2026
Some text some message..