63% lượng nước sông của Việt Nam phụ thuộc các quốc gia khác

Đó là thông tin được Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cung cấp. Trong khi dự báo 5 năm nữa 35% dân số thế giới rơi vào cảnh thiếu nước nghiêm trọng.

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường
Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường - Ảnh: Quochoi.vn

Sáng nay 17-8, Ủy ban Khoa học, công nghệ và môi trường của Quốc hội đã tổ chức điều trần về an ninh nguồn nước phục vụ cho sinh hoạt, sản xuất. Phó chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển và lãnh đạo nhiều bộ, ngành tham dự phiên họp.

Nước không dồi dào như nhiều người nghĩ

Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và nông thôn Nguyễn Xuân Cường, nước không phải là tài nguyên dồi dào, vô hạn như nhiều người vẫn nghĩ. Tuy trái đất chứa lượng nước rất lớn nhưng 97% là nước mặn, chỉ có 3% còn lại là nước ngọt (nhưng 2/3 lượng nước này tồn tại ở dạng sông băng và các mũ băng ở các cực).

Hiện khoảng 1/3 số quốc gia trên thế giới hiện đang bị thiếu nước, dự báo đến năm 2025 con số này sẽ tăng lên 2/3 với khoảng 35% dân số thế giới rơi vào tình cảnh thiếu nước nghiêm trọng.

Việt Nam có hệ thống sông, suối dày đặc, trong đó có 109 sông chính, 126 con sông từ nước ngoài chảy vào. Tổng lượng nước mặt trung bình của tất cả các con sông vào khoảng 840 tỉ m3, trong đó khoảng 520 tỉ m3 (tương ứng 63% tổng lượng nước mặt) sản sinh ở bên ngoài lãnh thổ.

Cụ thể, sông Mekong có tới 90,1% lượng nước đến từ các quốc gia trên thượng nguồn, sông Hồng 38,5%, sông Cả 18,4%, sông Mã 27,1%. "Lượng nước này hoàn toàn phụ thuộc vào hoạt động khai thác, sử dụng, và bảo vệ nguồn nước tại các quốc gia thượng nguồn lưu vực sông", ông Cường nói.

Theo nghiên cứu của Hội đồng Ủy hội sông Mekong quốc tế năm 2017 công bố, khi các công trình thủy điện của các quốc gia phía thượng nguồn hoàn thành xây dựng, đi vào vận hành sẽ có tác động bất lợi vô cùng lớn, không thể đảo ngược đến chế độ dòng chảy, phù sa, chất dinh dưỡng, môi trường, sinh kế người dân vùng ĐBSCL, dự kiến lượng phù sa về ĐBSCL có thể giảm 97% ở thời điểm năm 2040.

Ở trong nước, chất lượng nước trên các lưu vực sông đang bị suy giảm và trở thành vấn đề nóng tại nhiều địa phương. Gia tăng dân số và quá trình đô thị hóa thời gian qua đã và đang gây sức ép đến chất lượng nước trong các lưu vực sông. Hiện các hồ và kênh mương ở các khu vực đô thị đang trở thành nơi chứa và dẫn nước thải.

"Mức độ ô nhiễm nguồn nước trong các kênh, sông, hồ ở các thành phố lớn, các khu tập trung dân cư rất nghiêm trọng. Trong tổng lượng nước thải phát sinh ra các lưu vực sông, lượng nước thải sinh hoạt và nước thải công nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất", Bộ trưởng cho hay.

Người đứng đầu ngành nông nghiệp cho rằng để đảm bảo an ninh nguồn nước trong tương lai với tầm nhìn 50-100 năm tới thì phải thay đổi tư duy mạnh mẽ, đầu tư đúng và đủ, phối hợp liên vùng và liên quốc gia... mới có thể khắc phục được bất cập, thách thức đang đặt ra.

63% lượng nước sông của Việt Nam phụ thuộc các quốc gia khác - Ảnh 2.

Đại biểu Nguyễn Thị Lệ Thủy (Bến Tre) - Ảnh: Quochoi.vn

Xoay lại trục sản xuất để thích ứng

"Việt Nam đối mặt với hai vấn đề, một là thừa nước gây ra lũ lụt, xói mòn, hai là thiếu nước do khô hạn và xâm nhập mặn. Chúng ta phải chuyển đổi nền kinh tế để thích ứng với biến đổi khí hậu, trong đó có đảm bảo an ninh nguồn nước, đặc biệt là với khu vực ĐBSCL", Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường Trần Hồng Hà nói.

Cũng quan tâm đến vấn đề nước của ĐBSCL, đại biểu Trần Xuân Hùng (Hà Nam) chất vấn về "kế hoạch của Chính phủ, Bộ Nông nghiệp về giải quyết hệ lụy, tác động của biến đổi khí hậu đối với nguồn nước ĐBSCL như thế nào?".

Đại biểu Nguyễn Thị Lệ Thủy (Bến Tre) cũng đặt vấn đề: "ĐBSCL bốn bề sông nước nhưng luôn phải đối mặt với hạn hán và xâm nhập mặn, một trong các lý do đó là thiếu các công trình dự trữ nước ngọt lớn, liên vùng. Tứ giác Long Xuyên là vùng trũng, nhưng cũng chưa được quy hoạch thành khu vực dự trữ nước tự nhiên cho vùng. Xin hỏi quan điểm của Bộ trưởng?".

Đáp lại, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường đề cập đến giải pháp để phát triển bền vững là phải xoay trục sản xuất. "Nếu như trước kia ĐBSCL trồng lúa là nhiều, sau đó là trái cây và thủy sản, tức là dựa vào nước ngọt là nhiều thì tới đây chúng ta xoay trục lại là thủy sản, trái cây và lúa. Thế giới tới đây cần nhiều thủy sản, trái cây và nhu cầu lúa gạo sẽ giảm dần", ông nói.

Ông Cường khẳng định giải pháp trên đang được thực hiện quyết liệt, ngay cả địa phương đầu nguồn là An Giang cũng đang chuyển theo hướng này và chứng tỏ hiệu quả. Đồng thời, các công trình thủy lợi lớn đã và đang được đầu tư xây dựng, đầu tư lớn như hệ thống cống thủy lợi Cái Lớn, Cái Bé có phạm vi kiểm soát hàng trăm ngàn hecta đất sản xuất.

"Khu vực Tây Nguyên hiện nay cấp nước sinh hoạt cho nông thôn chỉ đạt 40%, chất lượng hạn chế, cấp nước thủy lợi chỉ đạt 28%. Nhu cầu sử dụng nước của Tây Nguyên hiện nay lớn hơn nhiều so với khả năng đáp ứng. Đề nghị Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp cho biết định hướng, tính khả thi và nguồn lực để thực hiện các giải pháp cung cấp nước cho Tây Nguyên", đại biểu Đinh Duy Vượt (Gia Lai) hỏi.

Trả lời, Bộ trưởng Cường khẳng định Tây Nguyên - nóc nhà của Đông Dương - có tài nguyên 5,5 triệu ha đất rất quý, nhưng sản xuất nông nghiệp thời gian qua đã phát triển quá nóng (sử dụng tới 2,6 triệu ha đất), đồng thời di dân tự do tạo sức ép quá lớn.

"Do vậy phải cơ cấu lại sản xuất nông nghiệp theo chiều sâu, hiệu quả. Phải giữ bằng được diện tích rừng, nâng cao chất lượng, tăng độ che phủ rừng. Đồng thời phải đầu tư hơn nữa xây dựng hệ thống hồ chứa vì Tây Nguyên có hơn 1.000 hồ chứa nhưng chủ yếu là hồ dung tích nhỏ", Bộ trưởng cho biết.

Vẫn theo Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường, để phát triển hệ thống hồ, đập chứa nước và điều tiết nguồn nước, cần nguồn lực đầu tư của toàn xã hội, trong đó có đầu tư PPP như luật đã quy định. Nhật Bản diện tích rộng hơn Việt Nam chút nhưng họ có tới 18.000 hồ nước, trong khi Việt Nam mới có 7.000 hồ.

"Thu hút đầu tư xã hội thì không những thu hút được nguồn lực mà còn có sự tham gia của quản trị xã hội vào lĩnh vực này", ông Cường bày tỏ.

25 năm tới, phần lớn diện tích Cà Mau ngang mặt nước biển

Phát biểu kết thúc phiên điều trần, Phó chủ tịch Quốc hội đề cập đến nguy cơ từ biến đổi khí hậu dẫn đến mực nước biển dâng, kịch bản xấu có thể xảy đến với Việt Nam năm 2050 là nước biển dâng thêm 21-25cm, đến năm 2100 nước biển dâng từ 44-100cm. Tại Cà Mau cùng với xu hướng nước biển dâng và sụt lún, thì dự báo 25 năm tới phần lớn diện tích tỉnh này ngang bằng với mực nước biển.

"Nhiều người lầm tưởng Việt Nam thừa nước ngọt, nhưng theo các tiêu chí quốc tế thì Việt Nam là quốc gia thiếu nước ngọt. Nguy cơ này càng trầm trọng khi phải đối mặt với biến đổi khí hậu, gia tăng dân số và kinh tế phát triển nóng", ông Hiển nói.

Ông nhấn mạnh rằng trong tương lai Việt Nam phải đảm bảo nước sinh hoạt cho 115-120 triệu dân. Chúng ta phải giữ cho được hình thể đất nước, lấn biển chứ đừng để cho biển lấn. Do đó,cần thay đổi nhận thức, hoàn thiện hệ thống pháp lý đối với an ninh nguồn nước.

Tuổi Trẻ
Đăng ngày 18/08/2020
Lê Kiên

Nuôi biển đa canh kết hợp

Mô hình nuôi biển đa canh kết hợp là một mô hình nuôi biển nuôi cùng lúc nhiều loài thủy sản dựa trên sự hỗ trợ lẫn nhau trong chuỗi thức ăn.

Lồng nuôi cá
• 10:31 11/07/2024

Bình Định: Những chú rùa con đầu tiên chào đời tại bãi biển xã Nhơn Hải

Theo Tổ chức cộng đồng (TCCĐ) bảo vệ nguồn lợi thủy sản xã Nhơn Hải cho biết vào lúc 19h tối ngày 8.7 có những chú rùa con xuất hiện trên bãi biển tại làng chài Nhơn Hải ( TP Quy Nhơn ). Qua kiểm tra anh Nguyễn Tôn Xuân Sáng, thành viên TCCĐ xác nhận đây là rùa con nở từ ổ trứng rùa đầu tiên do rùa mẹ mang số thẻ VN 1078 đẻ vào đêm 21.5. Từ khi trứng được đẻ ( 21.5) đến khi nở (8.7) là 7 tuần, sớm hơn 1 tuần so với dự kiến.

Rùa con
• 11:29 10/07/2024

So sánh sự tăng trưởng của tôm ở mỗi vùng nước nuôi khác nhau

Nuôi tôm là một ngành kinh tế quan trọng và phát triển mạnh mẽ tại nhiều địa phương ở Việt Nam. Tuy nhiên, hiệu quả nuôi tôm không phải lúc nào cũng giống nhau ở các vùng nước khác nhau. Mỗi môi trường nuôi đều có những đặc điểm riêng, ảnh hưởng đến sự phát triển và tăng trưởng của tôm.

Tôm thẻ chân trắng
• 10:34 05/07/2024

Nhiều doanh nghiệp tham gia bảo tồn hệ sinh thái biển Phú Quốc

Ngày 27/6/2024, tại thành phố Phú Quốc (Kiên Giang), một cuộc họp tham vấn ý kiến doanh nghiệp trong công tác bảo tồn biển Phú Quốc do Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) cùng Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên tại Việt Nam (WWF-Việt Nam) và Ban quản lý Khu Bảo tồn Biển (KBTB) Kiên Giang tổ chức đã thu hút đại diện 28 doanh nghiệp.

Biển Phú Quốc
• 11:23 04/07/2024

Thay đổi mô hình nuôi tôm để đáp ứng với thời cuộc

Việc áp dụng các công nghệ hiện đại trong nuôi tôm thẻ chân trắng và tôm sú đang mang lại nhiều lợi ích. Những hệ thống tuần hoàn khép kín giúp kiểm soát môi trường nuôi tốt hơn, giảm thiểu ô nhiễm và rủi ro.

Ao tôm
• 15:22 14/07/2024

Dịch bệnh đe dọa, nhiều hộ nuôi ngậm ngùi bán "tôm non"

Năm 2024, đã đi được nửa chặng đường, tuy nhiên giá thủy sản vẫn cứ giậm chân tại chỗ, đặc biệt là đối với ngành nuôi tôm. Thêm vào đó, dịch bệnh trên tôm trực tiếp đe dọa, khiến nhiều hộ dân phải ngậm ngùi xuất bán tránh lỗ, mặc dù tôm vẫn trong giai đoạn lớn.

Tôm thẻ
• 15:22 14/07/2024

Khái niệm hệ đệm trong ao nuôi là gì?

Hệ đệm trong ao nuôi thủy sản là một khái niệm quan trọng giúp duy trì môi trường sống ổn định cho các loài thủy sản như cá, tôm và các loại động vật thủy sinh khác.

Ao tôm
• 15:22 14/07/2024

Phúc lợi động vật và vấn đề cắt mắt tôm trong sinh sản nhận tạo

Trong sản xuất giống, đặc biệt là nhóm giáp xác 10 chân, cắt cuống mắt là một phương pháp phổ biến. Kỹ thuật này bao gồm loại bỏ một hoặc hơn một cuống mắt của con vật bằng cách dập, cắt, đốt, hoặc thắt chặt bằng dây. Điều này sẽ kích thích đẻ trứng và rút ngắn thời gian thành thục sinh dục. Tuy nhiên, hiên nay vấn đề này được chú ý đến nhiều hơn khi trong ngành đề cập về phúc lợi động vật.

Mắt tôm thẻ chân trắng
• 15:22 14/07/2024

Thay đổi tư duy và quy trình nuôi để trụ vững và phát triển trong nuôi trồng thủy sản

Ngành này đang phải đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, và sự bùng phát của các dịch bệnh. Để trụ vững và phát triển, người nuôi cần thay đổi tư duy và quy trình nuôi trồng thủy sản nhiều hơn để tiếp tục duy trì.

Tôm thẻ chân trắng
• 15:22 14/07/2024
Some text some message..