Cá và nhiều động vật khác sản xuất kem chống nắng: Ứng dụng tiềm năng trên người

Các nhà khoa học tại Đại học bang Oregon đã phát hiện ra cá có thể sản xuất kem chống nắng cho riêng mình. Từ phát hiện này, các nhà nghiên cứu đã mô phỏng lại phương pháp được sử dụng bởi cá để sử dụng tiềm năng trên người.

cá ngựa vằn
Ảnh: Cá ngựa vằn (Danio rerio).

Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí eLife, các nhà khoa học phát hiện ra rằng cá ngựa vằn có thể sản xuất một chất hóa học gọi là gadusol có tác dụng bảo vệ chống lại bức xạ tia cực tím. Họ thành công trong sao chép phương pháp mà cá ngựa vằn sử dụng bằng cách thể hiện các gen có liên quan trong nấm men. Phát hiện này mở toang cánh cửa sản xuất gadusol quy mô lớn để chế tạo kem chống nắng và là một chất chống oxy hóa trong dược phẩm.

"Thực tế là các hợp chất được sản xuất bởi cá, tương tự như các loài động vật khác như chim là một trong những đối tượng tiềm năng và an toàn để sản xuất thuốc dạng viên", Giáo sư Taifo Mahmud, tác giả chính của nghiên cứu cho biết.

Tuy nhiên, các nghiên cứu cần được kiểm tra thêm và làm thế nào gadusol được hấp thu, phân bố và chuyển hóa trong cơ thể để kiểm tra tính hiệu quả và an toàn của nó.

Ban đầu gadusol được xác định hiện diện trong trứng cá tuyết và từ đó được phát hiện ra trong mắt của tôm bọ ngựa, trứng nhím biển, bọt biển; và trong khi trứng bất hoạt và ấu trùng tôm khi được ngâm trong nước muối mới nở. Suy nghĩ trước đây cho rằng cá chỉ có thể có được hóa chất này thông qua chế độ ăn hoặc thông qua một mối quan hệ cộng sinh với vi khuẩn.

Sinh vật biển ở vùng biển và các rạn san hô chịu tác động mạnh từ ánh sáng mặt trời và liên tục. Gadusol và hợp chất liên quan được giới khoa học quan tâm lớn đến khả năng bảo vệ chống lại thiệt hại DNA khỏi tia UV. Có bằng chứng cho thấy động vật lưỡng cư, bò sát và các loài chim cũng có thể sản xuất gadusol, trong khi các nhà máy di truyền là thiếu ở người và động vật có vú khác.

Nhóm nghiên cứu đã điều tra các hợp chất tương tự như gadusol được sử dụng để điều trị bệnh tiểu đường và các bệnh nhiễm nấm. Người ta tin rằng các sinh tổng hợp enzyme chung cho tất cả trong số chúng như EEVS chỉ có trong vi khuẩn. Các nhà khoa học rất ngạc nhiên khi khám phá ra rằng cá và động vật có xương khác có chứa gen tương tự với mã EEVS.

Hiếu kỳ về chức năng của chúng trên động vật, nhà khoa học đã mô phỏng các gen cá ngựa vằn ở khuẩn E. coli và phân tích, họ cho rằng cá kết hợp EEVS với một protein khác, có thể sản xuất được  bởi ánh sáng để sản xuất gadusol. Để kiểm chứng xem sự kết hợp này đã thực sự đầy đủ chưa, các nhà khoa học chuyển gen vào nấm men và đặt chúng vào làm việc để xem những gì chúng sẽ tạo ra. Điều này khẳng định việc sản xuất gadusol. Sản xuất men thành công, cung cấp một lộ trình khả thi để thương mại hóa.

Cũng như cung cấp bảo vệ khỏi UV, gadusol cũng có thể đóng một vai trò trong phản ứng stress trong sự phát triển của phôi thai và như là một chất chống oxy hóa.

"Trong tương lai, có thể sử dụng nấm men để sản xuất số lượng lớn các hợp chất tự nhiên thuốc chống nắng và các loại kem, cũng như đối với mỹ phẩm khác bán tại siêu thị hoặc nhà thuốc tại địa phương", Giáo sư Mahmud chia sẻ.

Sciencedaily
Đăng ngày 14/05/2015
Huyền Thoại
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Công nghệ Camera dưới nước

Trong nuôi tôm thâm canh, môi trường nước đục khiến người nuôi khó quan sát thực tế đáy ao. Suốt thời gian dài, các quyết định quản lý quan trọng đều phải dựa vào kinh nghiệm hoặc canh nhá thủ công, dẫn đến độ trễ lớn và thiếu tính chính xác.

Ao tôm
• 12:07 29/01/2026

Mắt tôm tít: Cảm hứng chế tạo camera phát hiện ung thư

Không chỉ sở hữu cú đấm trứ danh, loài tôm tít còn mang trên mình hệ thống thị giác phức tạp nhất hành tinh. Chính khả năng nhìn thấy những tín hiệu ánh sáng vô hình của chúng đã gợi mở cho các nhà khoa học chế tạo loại camera phẫu thuật siêu nhỏ, giúp phát hiện tế bào ung thư với độ chính xác cao.

Tôm tít
• 11:22 27/01/2026

Công nghệ giám sát chất lượng thủy sản bán lẻ

Năm 2026, các hệ thống bán lẻ hiện đại thực hiện vai trò giám sát kỹ thuật trực tiếp thông qua việc tích hợp dữ liệu thời gian thực. Sự kết hợp giữa IoT, Blockchain và công nghệ cảm biến đã thiết lập nên các hàng rào kiểm soát khắt khe nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và khẳng định vị thế của nhà cung cấp trong chuỗi giá trị thủy sản.

Thuỷ sản
• 10:52 26/01/2026

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 00:31 19/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 00:31 19/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 00:31 19/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 00:31 19/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 00:31 19/02/2026
Some text some message..