Lipid sinh học của tôm: Một kho báu dinh dưỡng

Lipid, một nhóm phân tử sinh học quan trọng, đóng vai trò thiết yếu trong sức khỏe tổng thể của con người. Chúng đóng vai trò là nguồn năng lượng, tiền chất để tổng hợp các vitamin ưa béo và là những yếu tố chính trong quá trình lưu trữ năng lượng, truyền tín hiệu và hoạt động của enzym. Tôm là thực phẩm rất giàu axit béo, phospholipid, axit béo không bão hòa đơn, axit béo không bão hòa đa và axit béo bão hòa, khiến loài giáp xác này trở thành nguồn cung cấp các chất dinh dưỡng thiết yếu tuyệt vời.

Nghiên cứu của Đại học Democritus cung cấp phân tích chuyên sâu về giá trị dinh dưỡng và đặc tính hoạt tính sinh học của tôm và các sản phẩm phụ của nó, làm nổi bật các đặc tính chống viêm, chống oxy hóa, chống huyết khối, chống viêm, chống tiểu đường và các đặc tính thúc đẩy sức khỏe khác. Những phát hiện chính bao gồm:

Tôm rất giàu các hoạt chất sinh học, bao gồm axit béo không bão hòa đa n-3 (PUFA), phospholipid (PL), carotenoid và hợp chất phenolic.

Chiết xuất tôm đã chứng minh được tác dụng tích cực đối với sức khỏe con người trong nhiều nghiên cứu in vitro, trong cơ thể sống và có đối chứng ngẫu nhiên. Những tác dụng này bao gồm giảm viêm, bảo vệ chống lại stress oxy hóa và hỗ trợ sức khỏe tim mạch.

Lipid từ đuôi tôm và các sản phẩm phụ có thể được ứng dụng trong nhiều ngành công nghiệp khác nhau, bao gồm thực phẩm (làm phụ gia thức ăn hoặc chất tăng hương vị tự nhiên), dược phẩm (làm phụ gia pha chế thuốc), dược phẩm chức năng (làm chế độ ăn bổ sung n-3) và dược mỹ phẩm (làm sản phẩm chăm sóc da).

Thành phần lipid trong tôm thay đổi tùy theo loài và chịu ảnh hưởng của các yếu tố nội sinh và ngoại sinh, chẳng hạn như giới tính, môi trường sống, chế độ ăn và phương pháp nuôi và cách chế biến.

Phương pháp chiết xuất và chế biến cũng ảnh hưởng đến thành phần lipid của tôm. Các dung môi phân cực như etanol có hiệu quả hơn trong việc chiết xuất các thành phần phân cực, bao gồm phospholipid, trong khi n-hexan tốt hơn cho chất béo bão hòa. Nấu ăn có thể làm thay đổi nồng độ của một số loại chất béo nhất định.

Chiết xuất tôm đã chứng minh được tác dụng tích cực đối với sức khỏe con người. Ảnh: Sưu tầm

Theo kết quả nghiên cứu, những lợi ích sức khỏe chính của việc tiêu thụ tôm bao gồm:

Sức khỏe tim mạch: Hàm lượng axit béo omega-3 dồi dào trong tôm góp phần cải thiện sức khỏe tim mạch bằng cách giảm nguy cơ đau tim, đột quỵ và các tình trạng liên quan đến tim khác.

Tác dụng chống viêm: Các đặc tính chống viêm của lipid tôm có thể giúp làm giảm tình trạng viêm mãn tính, một yếu tố chính gây ra nhiều bệnh mãn tính.

Hoạt động chống oxy hóa: Các chất chống oxy hóa như astaxanthin giúp bảo vệ tế bào khỏi stress oxy hóa, có thể góp phần gây ra bệnh mãn tính.

Tác dụng chống huyết khối: Lipid tôm có thể giúp ngăn ngừa hình thành cục máu đông, giảm nguy cơ huyết khối.

Phòng ngừa ung thư: Một số nghiên cứu cho thấy lipid tôm có thể có đặc tính chống ung thư, mặc dù cần nghiên cứu thêm.

Sức khỏe thần kinh: Axit béo omega-3, có nhiều trong tôm, rất cần thiết cho chức năng não và có thể đóng vai trò ngăn ngừa các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer và Parkinson.

Trong khi tôm mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, cần phải nghiên cứu thêm để hiểu đầy đủ về cơ chế hoạt động của các hợp chất hoạt tính sinh học và để đánh giá cao các phụ phẩm từ tôm. Ngoài ra, việc khám phá các cách để tối ưu hóa các hoạt động nuôi tôm và giảm thiểu chất thải trong quá trình chế biến sẽ rất quan trọng để tối đa hóa tính bền vững và khả năng kinh tế của loại hải sản có giá trị này.