Các quy định mới của Cục quản lý an toàn thực phẩm Hoa Kỳ đối với cá da trơn nhập khẩu - Thách thức mới đối với cá tra Việt Nam

Tham dự hội nghị có đại diện USDA, đại diện các nước khu vực Châu Á có sản phẩm cá da trơn xuất khẩu vào Hoa Kỳ gồm Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và PTNT, Cục  Quản lý chất lượng Nông Lâm sản và Thủy sản, đại diện các Sở Nông nghiệp và PTNT có sản xuất và chế biến cá tra),  Campuchia, Thái Lan, Myanmar, Malaisia, Indonesia, Bandalet và Ấn độ.

Hội nghị đã nghe phía USDA giới thiệu các quy định mới của FSIS về chương trình kiểm tra bắt buộc đối với các loài cá thuộc Bộ Siluriformes xuất khẩu vào Hoa Kỳ, lộ trình thực hiện, các yêu cầu chung về đánh giá, kiểm tra và chứng nhận tương đương với hệ thống tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm của Hoa kỳ:

Năm 2014 USDA đã đề nghị đưa đối tượng cá da trơn thuộc Bộ Siluriformes vào Bộ Luật Nông nghiệp của Hoa Kỳ, đến tháng 12 năm 2015 đã được Quốc hội Mỹ phê chuẩn, có hiệu lực áp dụng từ ngày 15/4/2016, cụ thể như sau:

1) Quy định của FSIS yêu cầu các nước có sản phẩm cá thuộc Bộ Siluriformes khi xuất khẩu vào Hoa Kỳ phải áp dụng chương trình kiểm tra bắt buộc, nếu đáp ứng đầy đủ mới được xuất khẩu vào Hoa kỳ (có hiệu lực áp dụng kể từ ngày 15/4/2016); trong đó có rất nhiều các quy định mới như:

- Phương thức vận chuyển cá từ cơ sở thu hoạch (nuôi) về cơ sở giết mổ phải bằng thùng chuyên dụng có sục khí o­­2 bảo đảm cá còn sống, không bị lây nhiễm, chết trong quá trình vận chuyển để bảo đảm an toàn thực phẩm cho nguyên liệu chế biến.

- FSIS thông báo yêu cầu các nước có cá da trơn xuất khẩu vào Hoa kỳ phải áp dụng bắt buộc thanh tra  giám sát toàn bộ (100%) quá trình giết mổ cá da trơn của các cơ sở giết mổ trước khi đưa vào chế biến. Lực lượng thanh tra giám sát giết mổ phải là cán bộ thanh tra  của Nhà nước (Đây là một nội dung gây nhiều khó khăn cho nước có cá da trơn xuất khẩu vào hoa kỳ như nguồn nhân lực để thực hiện, cách thức thực hiện,…).

- Các cơ sở giết mổ, chế biến cá da trơn phải xây dựng bằng văn bản và áp dụng chương trình kiểm soát an toàn, chất lượng, vệ sinh thực phẩm của cơ sở (GMP, HACCP, SSOP) trong toàn bộ quá trình sản xuất.

- Các cơ sở chế biến áp dụng ghi nhãn hàng hóa theo quy định của FSIS; trong đó đặc biệt lưu ý khối lượng ghi trên bao gói phải là khối lượng tịnh (khối lượng thật sau khi rã đông, không bao gồm bao bì); thông tin chính xác tên loài cá xuất khẩu.

- FSIS sẽ thực hiện lấy mẫu kiểm nghiệm an toàn và  chất lượng sản phẩm lô hàng cá da trơn tại cửa khẩu (dư lượng các chất độc hại, vi sinh vật gây hại, kim loại nặng, hàm lượng chất béo,.. ) nếu đạt yêu cầu mới được phép thông quan nhập khẩu Hoa kỳ (nếu không đạt thì trả lại nước nhập khẩu). Tần xuất lấy mẫu kiểm nghiệm ngẫu nhiên là ¼ các lô hàng. Nếu bị phát hiện sẽ tăng tần xuất lấy mẫu kiểm nghiệm 100%.

2) Theo Bộ Luật Nông nghiệp của Hoa Kỳ mới 2015, các Quốc gia có cá da trơn xuất khẩu vào Hoa Kỳ sẽ có 18 tháng để chuẩn bị, hoàn chỉnh các hồ sơ thủ tục để đăng ký xuất khẩu cá da trơn vào Hoa kỳ.

Hồ sơ đăng ký gồm:

-          Đơn đăng ký của Quốc gia đăng ký sản phẩm xuất khẩu;

-          Các tài liệu chứng minh mức  độ kiểm soát an toàn thực phẩm của sản phẩm: Các quy định quản lý của nhà nước, các chương trình giám sát chất lượng của Quốc gia,…

-          Tài liệu chứng minh sự tương đồng của sản phẩm với hệ thống tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm của Hoa kỳ.

Phía Hoa kỳ sẽ xem xét từng hồ sơ cụ thể của các nước có nhu cầu xuất khẩu các sản phẩm cá da trơn vào Hoa kỳ.

Kế từ 01 tháng 9 năm 2017 trở đi các quốc gia không nộp hồ sơ đăng ký sẽ không được xuất khẩu cá da trơn vào Hoa kỳ. Đối với các nước đã có sản phẩm cá da trơn xuất khẩu  vào Hoa kỳ, kể từ ngày 15/4/2016, bắt đầu áp dụng lấy mẫu giám sát chất lượng.

Bộ Nông nghiệp và PTNT Việt Nam sẽ có hội nghị trao đổi song phương với USDA để tạo điều kiện thuận lợi cho cá tra của Việt Nam được xuất khẩu vào Hoa kỳ theo quy định mới của FSIS một cách sớm nhất nhằm ổn định ngành sản xuất cá tra của Việt nam/.