Cách dễ dàng để tôm càng xanh không ăn nhau

Vỏ chuối sứ là một nguồn cung cấp tryptophan đầy hứa hẹn, nỗ lực giảm bớt tình trạng tôm càng xanh ăn nhau.

tôm càng xanh
Cần có cách để hạn chế tôm càng xanh ăn nhau. Ảnh: Live Aquaponics.

Tôm càng xanh là một loài thủy sản tiềm năng đang được nuôi rộng rãi. Sản lượng tôm tăng dần qua các năm, nhưng mức tăng lại không nhanh bằng tôm thẻ hay tôm sú. Trở ngại lớn nhất của việc phát triển quy mô nuôi tôm càng xanh là tỷ lệ sống của chúng thấp. Điều này do việc chúng thường xuyên ăn thịt đồng loại, diễn biến nhanh cùng lúc với chu kỳ lột xác của tôm.  

Giai đoạn lột xác là thời điểm tôm bị tổn thương nhất, vì không có biện pháp bảo vệ khỏi việc bị ăn thịt bởi chính đồng loại. Tôm càng xanh lại là loài lột xác liên tục, do để càng lâu, vỏ sẽ càng cứng lại, gây khó khăn cho việc phát triển. Từ giai đoạn ấu trùng đến giai đoạn trưởng thành, tôm càng xanh thường lột xác với chu kỳ rất nhanh 7-14 ngày /lần.

tôm càng xanh
Giai đoạn lột xác là thời điểm tôm bị tổn thương nhất, vì không có biện pháp bảo vệ khỏi việc bị ăn thịt bởi chính đồng loại

Một nỗ lực đang được hướng tới để giảm sự ăn thịt đồng loại của loài này, đó là kiểm soát bằng một loại hormon điều hòa. Acid amin Tryptophan là tiền chất của hormon tuyến tùng (một tuyến nội tiết nhỏ trên não) Serotonin, mà hormon này chính là trung tâm điều khiển của việc ăn thịt đồng loại trên tôm càng xanh. Các chuyên gia nhận định rằng có một nguồn tryptophan dồi dào trong vỏ chuối sứ (chuối xiêm), một loại chất thải có số lượng rất nhiều. Trong một quả chuối thì vỏ chuối là chất thải chiếm tới 1/3 so với toàn bộ quả chuối. Tuy nhiên, cho đến nay vỏ chuối vẫn chưa được tái chế để sử dụng nhiều, đa số chỉ được xử lý để làm chất thải hữu cơ hay thức ăn cho gia súc.

Vỏ chuối sứ chứa một nguồn tinh bột lớn (3%), protein, chất béo, chất xơ,… Đặc biệt là chứa nhiều acid hữu cơ, như acid linoleic và acid linolenic; các acid amin thiết yếu bao gồm leucine, valine, phenylalanine, threonine, tryptophan; và các chất khoáng đa lượng như K, P, Ca, Mg. Ngoài ra, phần vỏ chuối còn chứa các chất khác có hoạt tính sinh học như flavonoid, tannin, phlobatannin, alkaloid, glycoside, anthocyanins và terpenoids; cùng với các hormon dẫn truyền thần kinh như norepinephrine, serotonin và dopamine. Vì thế, đây vừa là nguồn dinh dưỡng tốt, vừa là nguồn cung cấp tryptophan đầy hứa hẹn cho tôm càng xanh, nhằm nỗ lực giảm bớt tình trạng ăn thịt đồng loại của chúng.

chuối xiêm
Vỏ chuối sứ cung cấp tryptophan nhằm giảm bớt tình trạng ăn thịt đồng loại của tôm càng xanh. Ảnh: Vtech-Farms

Người ta tiến hành cho tôm càng xanh ăn những khẩu phần có bổ sung khác nhau về hàm lượng vỏ chuối sứ, đã được nghiền nhuyễn thành bột, theo quy trình phòng thí nghiệm. Những con tôm càng xanh được chọn, đã trả qua sự lựa chọn nghiêm ngặt với tỷ lệ đồng đều và được cho ăn 3 lần/ngày, với 4 mức bổ sung bột vỏ chuối khác nhau là 0%, 2.5%, 5%, 7.5%.

Kết quả là mức độ ăn thịt đồng loại của tôm có bổ sung bột vỏ chuối sứ thấp dần. Mức bổ sung 5% bột này vào thức ăn lại cho thấy tỷ lệ ăn thịt đồng loại giảm nhiều nhất sau mỗi 15 ngày kiểm tra. Kết quả tốt tiếp theo lần lượt là 7.5 và 2.5%. Sau 45 ngày, tỷ lệ ăn thịt đồng loại của tôm càng xanh có bổ sung 5% bột vỏ chuối sứ giảm đến 56.67% so với nhóm đối chứng. Nguồn acid amin Tryptophan có nguồn gốc từ bột vỏ chuối được cho là kích hoạt hormon serotonin tạo thành melatonin, để giảm thiểu sự hung hăng của tôm càng xanh. Nếu vỏ chuối ở dạng chất chiết xuất thì nổng độ bổ sung có thể thấp hơn dạng bột nhuyễn.

biểu đồ tăng trưởng
So sánh mức độ ăn nhau của tôm với 4 mức cho ăn bột vỏ chuối

Sự tăng trưởng của tôm càng xanh có bổ sung bột chuối cũng cao đáng kể ở định kỳ 15 ngày kiểm tra. Lượng thức ăn tiêu thụ và hiệu quả sử dụng thức ăn cũng cao hơn, lên tới hơn 41%. Trong bột vỏ chuối sứ có chứa fructooligosaccharides (FOS), được cho là có vai trò quan trọng trong quá trình tiêu hóa. Do đó, lượng thức ăn tiêu thụ của tôm càng xanh tăng lên. FOS này cũng được các vi sinh vật đường ruột tôm sử dụng như một loại prebiotic. Góp phần tạo ra được các acid béo được cơ thể tôm sử dụng như một nguồn năng lượng. Với 5% bột vỏ chuối sẽ cải thiện được tốc độ tăng trưởng của tôm, trong khi chỉ cần 0,5% nếu ở dạng chiết xuất.

biểu đồ tăng trưởng
Sự tăng trưởng của tôm với 4 mức bổ sung bột vỏ chuối.

Khi tôm càng xanh sử dụng hiệu quả chất dinh dưỡng mà chúng hấp thụ, có nghĩa là các quá trình trao đổi chất trong cơ thể tôm sẽ gia tăng, bao gồm cả các enzyme tiêu hóa như amylase, alkaline phosphatase. Từ đó, kết luận rằng việc bổ sung bột vỏ chuối sứ vừa kiểm soát được sự ăn thịt đồng loại vừa kích thích được sự tăng trưởng của tôm càng xanh, giải quyết được nhiều bài toán khó khi nuôi loài thủy sản này.

References: R Rakhmawati et al (2021). Efficacy Dietary Supplementation of Banana Peel Meal on Growth and Cannibalism level of Giant Freshwater Prawn (Macrobranchium rosenbergii), IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, viewd 22/06/2021.

Đăng ngày 22/06/2021
Hà Tử @ha-tu

Mối liên quan của pH và NO2 trong ao nuôi tôm

Khí độc NO2 hình thành do sên vét, cải tạo ao ban đầu trước vụ nuôi thực hiện kém hiệu quả. Không loại được triệt để lượng bùn cũ trong ao, để bùn tồn số lượng nhiều. Nguồn nước giàu phù sa, chất lơ lửng, lợn cơn…không qua hệ thống ao lắng lọc, vào trực tiếp ao nuôi, là nguyên nhân hình thành khí độc NO2.

Tôm
• 14:19 12/06/2024

Diệt rong đá trong ao nuôi quảng canh

Ở ao nuôi tôm quảng canh, diện tích ao rất lớn với rất nhiều loài nuôi kết hợp cùng với tôm như cá, cua,... Việc quản lý và kiểm soát chất lượng môi trường nước ao nuôi cũng rất hạn chế, vì vậy một số loài rong thường sinh sản và phát triển gây ra khó khăn cho tôm được nuôi. Hôm nay chúng ta sẽ kể một số cách diệt rong, đặc biệt là rong đá, loài rong luôn xuất hiện trong ao nuôi tôm quảng canh trước nay.

Rong vuông tôm
• 09:54 11/06/2024

Giảm chi phí nuôi khi sử dụng máy cho tôm ăn tự động

Tối ưu hóa các chi phí trong quá trình nuôi tôm sẽ giúp người nuôi đạt được khoản lợi nhuận tối đa nhất có thể. Trong đó, chi phí thức ăn luôn chiếm hơn 50% tổng chi phí cả vụ, vì vậy việc thiết lập chu kỳ và lượng thức ăn cho mỗi ngày sao cho hợp lý là vấn đề đáng quan tâm nhất của bà con.

Máy cho tôm ăn tự động
• 09:00 09/06/2024

Sự tương tác giữa các yếu tố môi trường và độc lực vi khuẩn Aeromonas Hydrophila

Gần đây, một bài báo mới mô tả sự tác động phức tạp giữa vi khuẩn Aeromonas hydrophila và môi trường trong nuôi trồng thủy sản. Điều này hy vọng rằng sẽ cho phép các bên liên quan phát triển các chiến lược phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải cải thiện các biện pháp quản lý và các giải pháp đổi mới để giảm thiểu tác động của các mầm bệnh này đối với ngành nuôi trồng thủy sản.

Nuôi trồng thủy sản
• 10:25 07/06/2024

Giải pháp chẩn đoán nhanh bệnh tôm

Nuôi tôm gặp khó khăn lớn là chưa xác định được nguyên nhân chính gây bùng phát dịch bệnh (con giống, môi trường hay thời tiết?) nên việc chẩn đoán nhanh bệnh tôm đang là con đường hạn chế thiệt hại. Một số cơ quan nghiên cứu, doanh nghiệp đã đưa ra giải pháp chẩn đoán nhanh bệnh tôm được người nuôi áp dụng.

Tôm
• 17:22 16/06/2024

Những phát hiện gần đây về nhiễm EHP ở tôm

Đánh giá này trình bày chi tiết những phát hiện gần đây liên quan đến nhiễm EHP ở các trang trại nuôi tôm, bao gồm ảnh hưởng của nó đến hệ miễn dịch, tiêu hóa, trao đổi chất, sinh lý và tăng trưởng của tôm.

Tôm bệnh
• 17:22 16/06/2024

Sử dụng hỗn hợp prebiotic trong Thủy sản: Kháng bệnh và miễn dịch

Hỗn hợp prebiotic, sự kết hợp β-glucan và MOS đã được báo cáo rộng rãi trong nhiều nghiên cứu rằng nó có thể làm tăng khả năng kháng bệnh của nhiều loại động vật thủy sản.

Cá nuôi
• 17:22 16/06/2024

Sử dụng hỗn hợp prebiotic trong Thủy sản: Sức khỏe và Tăng trưởng

Việc áp dụng prebiotic làm phụ gia thức ăn là một trong những cách khắc phục tình trạng lạm dụng kháng sinh trong quản lý sức khỏe loài thủy sản (Kari và cộng sự, 2021; Song và cộng sự, 2014; Zulhisyam và cộng sự, 2020).

Cá nuôi
• 17:22 16/06/2024

Cơ hội xuất khẩu thủy sản năm 2024 - 2025

Ngành thủy sản Việt Nam là ngành mới nổi với số lượng rất lớn và đóng góp đáng kể cho nền kinh tế đất nước, đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu hàng năm. Năm 2022, khối lượng xuất khẩu thủy sản đạt 11 tỷ USD là cột mốc quan trọng; chúng tôi đặt mục tiêu 10 tỷ USD vào năm 2024 và 12 tỷ USD vào năm 2030. Để đạt được mục tiêu này, ngành thủy sản cần một chiến lược dài hạn toàn diện và sự hỗ trợ rộng rãi từ mọi phía để giúp họ đảm bảo những gì họ muốn đạt được trong giai đoạn giữa 2024 và 2025.

Cá
• 17:22 16/06/2024
Some text some message..