Phân biệt bệnh đốm trắng trên tôm do vi khuẩn và virus

Bệnh đốm trắng trên tôm là một trong những bệnh nguy hiểm và phổ biến nhất đối với ngành nuôi tôm, gây thiệt hại lớn về kinh tế và sản lượng. Đây là bệnh có thể do nhiều tác nhân khác nhau gây ra, trong đó nổi bật là các loại vi khuẩn và virus. Dù cả hai loại tác nhân này đều gây ra các triệu chứng tương tự nhau, nhưng nguyên nhân, cách thức lây lan, cũng như phương pháp điều trị và phòng ngừa lại hoàn toàn khác biệt

Tôm thẻ chân trắng
Tôm bị đốm trắng thường do vi khuẩn hoặc virus gây nên. Ảnh: ST

Bệnh đốm trắng do virus (WSSV - White Spot Syndrome Virus)

Nguyên nhân và cơ chế lây nhiễm

Bệnh đốm trắng do virus chủ yếu gây ra bởi virus White Spot Syndrome Virus (WSSV), một loại virus DNA thuộc họ Nimaviridae. Đây là một trong những virus gây bệnh nguy hiểm nhất trong nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là tôm. WSSV có thể xâm nhập vào cơ thể tôm qua nhiều con đường khác nhau, chẳng hạn như qua nước, thức ăn, hoặc qua vết thương trên vỏ tôm. Virus này có thể sống trong môi trường nước trong một thời gian dài, nên khả năng lây lan rất nhanh chóng nếu không có biện pháp kiểm soát.

Triệu chứng của bệnh đốm trắng do virus

Khi tôm nhiễm WSSV, các triệu chứng của bệnh sẽ phát triển nhanh chóng. Một trong những dấu hiệu dễ nhận biết nhất là sự xuất hiện các đốm trắng đặc trưng trên vỏ tôm, thường ở các khớp của chân và phần cơ thể mềm. Các đốm này là các ổ mầm bệnh do virus gây ra trong tế bào vỏ tôm. Những đốm trắng này có thể lan ra toàn bộ cơ thể tôm trong thời gian ngắn.

Ngoài ra, tôm cũng có thể gặp phải các triệu chứng khác như:

- Tôm yếu và lờ đờ

- Vỏ tôm bị nứt hoặc bong tróc 

- Tôm chết đột ngột

Bệnh đốm trắng do vi khuẩn (Vibrio spp.)

Nguyên nhân và cơ chế lây nhiễm

Bệnh đốm trắng do vi khuẩn chủ yếu là do các loài vi khuẩn thuộc chi Vibrio, chẳng hạn như Vibrio harveyi, Vibrio alginolyticus, và Vibrio parahaemolyticus. Những loài vi khuẩn này có thể gây nhiễm trùng cho tôm, đặc biệt khi tôm bị căng thẳng, suy yếu hoặc bị tổn thương vỏ. Vi khuẩn Vibrio có thể xâm nhập vào cơ thể tôm qua các vết thương, qua hệ tiêu hóa, hoặc qua nước nuôi bị ô nhiễm. Tôm cũng có thể bị nhiễm Vibrio khi ăn phải thức ăn có chứa vi khuẩn.

Đốm trắngĐốm trắng bám trên vỏ tôm. Ảnh: ST

Triệu chứng của bệnh đốm trắng do vi khuẩn

Đốm trắng trên vỏ tôm

Tương tự như bệnh đốm trắng do virus, các đốm trắng xuất hiện trên vỏ tôm, tuy nhiên, chúng không phải là các ổ mầm bệnh của vi khuẩn, mà là dấu hiệu của sự viêm nhiễm hoặc nhiễm trùng tại các vùng bị tổn thương.

Vỏ tôm bị tổn thương

Các loài vi khuẩn Vibrio có thể gây viêm nhiễm tại các mô mềm và mô vỏ tôm, khiến vỏ tôm bị nứt và bong tróc.

Tôm yếu và mất sức

Tôm bị nhiễm vi khuẩn thường sẽ có biểu hiện lờ đờ, không ăn, di chuyển ít và có dấu hiệu suy kiệt.

Chết đột ngột

Tôm mắc bệnh đốm trắng do vi khuẩn Vibrio cũng có thể chết đột ngột nếu không được điều trị kịp thời.

Biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh do vi khuẩn

Quản lý chất lượng nước và thức ăn

Đảm bảo nước nuôi tôm luôn sạch, không bị ô nhiễm và thức ăn cho tôm được bảo quản tốt, tránh nhiễm khuẩn.

Kiểm soát mật độ nuôi

Không nuôi tôm với mật độ quá cao để giảm thiểu sự lây lan của vi khuẩn và tạo điều kiện cho tôm phát triển khỏe mạnh.

Vệ sinh ao nuôi và dụng cụ

Đảm bảo ao nuôi và các dụng cụ nuôi trồng luôn sạch sẽ, khử trùng thường xuyên để hạn chế sự phát triển của vi khuẩn.

Đối với bệnh đốm trắng do vi khuẩn Vibrio, có thể điều trị bằng các loại thuốc kháng sinh hoặc chế phẩm sinh học đặc hiệu. Tuy nhiên, việc sử dụng kháng sinh cần phải thận trọng, vì có thể gây ra hiện tượng kháng thuốc và ô nhiễm môi trường.

Sự khác biệt giữa bệnh đốm trắng do vi khuẩn và virus

Tiêu chíBệnh đốm trắng do virus (WSSV)Bệnh đốm trắng do vi khuẩn (Vibrio spp.)
Nguyên nhânVirus White Spot Syndrome VirusVi khuẩn Vibrio (harveyi, alginolyticus, parahaemolyticus)
Cách lây nhiễmQua nước, vết thương, thức ănQua vết thương, nước ô nhiễm, thức ăn
Triệu chứngĐốm trắng, vỏ tôm nứt, chết nhanhĐốm trắng, vỏ tôm tổn thương, yếu ớt, chết
Phương pháp điều trịKhông có phương pháp điều trị đặc hiệuKháng sinh hoặc chế phẩm sinh học
Phòng ngừaQuản lý chất lượng nước, cách ly tôm bệnh, chọn giống khỏe mạnhQuản lý chất lượng nước, thức ăn, mật độ nuôi, vệ sinh ao nuôi
Bệnh đốm trắng trên tôm do vi khuẩn và virus đều gây ra những thiệt hại nghiêm trọng, nhưng có những sự khác biệt rõ rệt trong nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị. Việc phân biệt được bệnh do vi khuẩn và bệnh do virus sẽ giúp người nuôi tôm lựa chọn được biện pháp phòng ngừa và điều trị phù hợp, từ đó giảm thiểu thiệt hại và nâng cao hiệu quả nuôi trồng thủy sản.
Đăng ngày 22/11/2024
PDT @pdt
Kỹ thuật

Tổng quan về công nghệ MBBR trong nuôi trồng thủy sản

MBBR là Moving Bed Biofilm Reactor, hứa hẹn là công nghệ xử lý nước thải ưu việt trong nuôi trồng thủy sản.

công nghệ MBBR
• 18:17 25/09/2021

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP không chỉ loại bỏ hiệu quả nồng độ Ammonium mà còn xử lý đến 90% chất hữu cơ.

Chế biến cá tra
• 07:00 22/04/2020

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản bằng cảm biến nano

Sử dụng được cả trên bờ, dưới nước để quan trắc chất lượng nước, hệ thống cảm biến nano do Viện Công nghệ nano (INT) thuộc Đại học Quốc gia TPHCM nghiên cứu giúp người nuôi trồng thủy sản yên tâm khi chất lượng nước nuôi được cảnh báo tự động kịp thời khi có sự cố.

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản
• 14:35 05/02/2020

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ

Quản lý môi trường ao nuôi tôm nước lợ là khâu quan trọng, đòi hỏi người nuôi có sự hiểu biết cần thiết về mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và biến động của chúng.Từ đó, có biện pháp điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ thiệt hại, góp phần vào thành công của vụ nuôi.

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ
• 08:46 30/10/2019

Bỏ túi bí quyết giảm hệ số FCR xuống dưới 1.2 mà không cần đổi loại thức ăn

Trong cơ cấu chi phí nuôi tôm và cá thâm canh, thức ăn thường chiếm 50–65% tổng chi phí sản xuất. Vì vậy, hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) không chỉ là một chỉ số kỹ thuật mà còn là thước đo trực tiếp của hiệu quả kinh tế. Chênh lệch 0,1 FCR ở quy mô vài chục tấn có thể tạo ra khoảng cách lợi nhuận rất lớn.

tôm
• 10:00 14/02/2026

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 12:00 11/02/2026

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 12:00 08/02/2026

Áp dụng tiến bộ kỹ thuật để nuôi tôm nước lợ đạt hiệu quả cao, bền vững

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và dịch bệnh trên thủy sản ngày càng diễn biến phức tạp, việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nuôi tôm nước lợ được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng suất, giảm rủi ro và hướng đến phát triển bền vững.

Nuôi tôm thẻ
• 12:04 20/01/2026

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 02:26 19/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 02:26 19/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 02:26 19/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 02:26 19/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 02:26 19/02/2026
Some text some message..