Phân biệt bệnh đốm trắng trên tôm do vi khuẩn và virus

Bệnh đốm trắng trên tôm là một trong những bệnh nguy hiểm và phổ biến nhất đối với ngành nuôi tôm, gây thiệt hại lớn về kinh tế và sản lượng. Đây là bệnh có thể do nhiều tác nhân khác nhau gây ra, trong đó nổi bật là các loại vi khuẩn và virus. Dù cả hai loại tác nhân này đều gây ra các triệu chứng tương tự nhau, nhưng nguyên nhân, cách thức lây lan, cũng như phương pháp điều trị và phòng ngừa lại hoàn toàn khác biệt

Tôm thẻ chân trắng
Tôm bị đốm trắng thường do vi khuẩn hoặc virus gây nên. Ảnh: ST

Bệnh đốm trắng do virus (WSSV - White Spot Syndrome Virus)

Nguyên nhân và cơ chế lây nhiễm

Bệnh đốm trắng do virus chủ yếu gây ra bởi virus White Spot Syndrome Virus (WSSV), một loại virus DNA thuộc họ Nimaviridae. Đây là một trong những virus gây bệnh nguy hiểm nhất trong nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là tôm. WSSV có thể xâm nhập vào cơ thể tôm qua nhiều con đường khác nhau, chẳng hạn như qua nước, thức ăn, hoặc qua vết thương trên vỏ tôm. Virus này có thể sống trong môi trường nước trong một thời gian dài, nên khả năng lây lan rất nhanh chóng nếu không có biện pháp kiểm soát.

Triệu chứng của bệnh đốm trắng do virus

Khi tôm nhiễm WSSV, các triệu chứng của bệnh sẽ phát triển nhanh chóng. Một trong những dấu hiệu dễ nhận biết nhất là sự xuất hiện các đốm trắng đặc trưng trên vỏ tôm, thường ở các khớp của chân và phần cơ thể mềm. Các đốm này là các ổ mầm bệnh do virus gây ra trong tế bào vỏ tôm. Những đốm trắng này có thể lan ra toàn bộ cơ thể tôm trong thời gian ngắn.

Ngoài ra, tôm cũng có thể gặp phải các triệu chứng khác như:

- Tôm yếu và lờ đờ

- Vỏ tôm bị nứt hoặc bong tróc 

- Tôm chết đột ngột

Bệnh đốm trắng do vi khuẩn (Vibrio spp.)

Nguyên nhân và cơ chế lây nhiễm

Bệnh đốm trắng do vi khuẩn chủ yếu là do các loài vi khuẩn thuộc chi Vibrio, chẳng hạn như Vibrio harveyi, Vibrio alginolyticus, và Vibrio parahaemolyticus. Những loài vi khuẩn này có thể gây nhiễm trùng cho tôm, đặc biệt khi tôm bị căng thẳng, suy yếu hoặc bị tổn thương vỏ. Vi khuẩn Vibrio có thể xâm nhập vào cơ thể tôm qua các vết thương, qua hệ tiêu hóa, hoặc qua nước nuôi bị ô nhiễm. Tôm cũng có thể bị nhiễm Vibrio khi ăn phải thức ăn có chứa vi khuẩn.

Đốm trắngĐốm trắng bám trên vỏ tôm. Ảnh: ST

Triệu chứng của bệnh đốm trắng do vi khuẩn

Đốm trắng trên vỏ tôm

Tương tự như bệnh đốm trắng do virus, các đốm trắng xuất hiện trên vỏ tôm, tuy nhiên, chúng không phải là các ổ mầm bệnh của vi khuẩn, mà là dấu hiệu của sự viêm nhiễm hoặc nhiễm trùng tại các vùng bị tổn thương.

Vỏ tôm bị tổn thương

Các loài vi khuẩn Vibrio có thể gây viêm nhiễm tại các mô mềm và mô vỏ tôm, khiến vỏ tôm bị nứt và bong tróc.

Tôm yếu và mất sức

Tôm bị nhiễm vi khuẩn thường sẽ có biểu hiện lờ đờ, không ăn, di chuyển ít và có dấu hiệu suy kiệt.

Chết đột ngột

Tôm mắc bệnh đốm trắng do vi khuẩn Vibrio cũng có thể chết đột ngột nếu không được điều trị kịp thời.

Biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh do vi khuẩn

Quản lý chất lượng nước và thức ăn

Đảm bảo nước nuôi tôm luôn sạch, không bị ô nhiễm và thức ăn cho tôm được bảo quản tốt, tránh nhiễm khuẩn.

Kiểm soát mật độ nuôi

Không nuôi tôm với mật độ quá cao để giảm thiểu sự lây lan của vi khuẩn và tạo điều kiện cho tôm phát triển khỏe mạnh.

Vệ sinh ao nuôi và dụng cụ

Đảm bảo ao nuôi và các dụng cụ nuôi trồng luôn sạch sẽ, khử trùng thường xuyên để hạn chế sự phát triển của vi khuẩn.

Đối với bệnh đốm trắng do vi khuẩn Vibrio, có thể điều trị bằng các loại thuốc kháng sinh hoặc chế phẩm sinh học đặc hiệu. Tuy nhiên, việc sử dụng kháng sinh cần phải thận trọng, vì có thể gây ra hiện tượng kháng thuốc và ô nhiễm môi trường.

Sự khác biệt giữa bệnh đốm trắng do vi khuẩn và virus

Tiêu chíBệnh đốm trắng do virus (WSSV)Bệnh đốm trắng do vi khuẩn (Vibrio spp.)
Nguyên nhânVirus White Spot Syndrome VirusVi khuẩn Vibrio (harveyi, alginolyticus, parahaemolyticus)
Cách lây nhiễmQua nước, vết thương, thức ănQua vết thương, nước ô nhiễm, thức ăn
Triệu chứngĐốm trắng, vỏ tôm nứt, chết nhanhĐốm trắng, vỏ tôm tổn thương, yếu ớt, chết
Phương pháp điều trịKhông có phương pháp điều trị đặc hiệuKháng sinh hoặc chế phẩm sinh học
Phòng ngừaQuản lý chất lượng nước, cách ly tôm bệnh, chọn giống khỏe mạnhQuản lý chất lượng nước, thức ăn, mật độ nuôi, vệ sinh ao nuôi
Bệnh đốm trắng trên tôm do vi khuẩn và virus đều gây ra những thiệt hại nghiêm trọng, nhưng có những sự khác biệt rõ rệt trong nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị. Việc phân biệt được bệnh do vi khuẩn và bệnh do virus sẽ giúp người nuôi tôm lựa chọn được biện pháp phòng ngừa và điều trị phù hợp, từ đó giảm thiểu thiệt hại và nâng cao hiệu quả nuôi trồng thủy sản.
Đăng ngày 22/11/2024
PDT @pdt
Kỹ thuật

Tổng quan về công nghệ MBBR trong nuôi trồng thủy sản

MBBR là Moving Bed Biofilm Reactor, hứa hẹn là công nghệ xử lý nước thải ưu việt trong nuôi trồng thủy sản.

công nghệ MBBR
• 18:17 25/09/2021

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP không chỉ loại bỏ hiệu quả nồng độ Ammonium mà còn xử lý đến 90% chất hữu cơ.

Chế biến cá tra
• 07:00 22/04/2020

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản bằng cảm biến nano

Sử dụng được cả trên bờ, dưới nước để quan trắc chất lượng nước, hệ thống cảm biến nano do Viện Công nghệ nano (INT) thuộc Đại học Quốc gia TPHCM nghiên cứu giúp người nuôi trồng thủy sản yên tâm khi chất lượng nước nuôi được cảnh báo tự động kịp thời khi có sự cố.

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản
• 14:35 05/02/2020

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ

Quản lý môi trường ao nuôi tôm nước lợ là khâu quan trọng, đòi hỏi người nuôi có sự hiểu biết cần thiết về mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và biến động của chúng.Từ đó, có biện pháp điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ thiệt hại, góp phần vào thành công của vụ nuôi.

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ
• 08:46 30/10/2019

Tại sao cá lóc hay ăn thịt lẫn nhau? Kỹ thuật lọc cỡ để không bị hao hụt số lượng

Tập tính ăn thịt đồng loại ở cá lóc là nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con trong nuôi thâm canh. Hiểu rõ bản năng săn mồi và áp dụng kỹ thuật lọc cỡ đúng thời điểm là chìa khóa giúp người nuôi bảo vệ lợi nhuận trong bối cảnh giá thức ăn tăng cao.

Cá lóc
• 08:57 08/01/2026

Kiểm chứng các kinh nghiệm truyền miệng trong ngành nuôi tôm

Nuôi tôm là lĩnh vực có mức độ rủi ro cao, nơi mỗi biến động nhỏ của môi trường đều có thể dẫn đến thiệt hại vô cùng nghiêm trọng.

Nuôi tôm thẻ
• 11:38 02/01/2026

Phân biệt tôm yếu gan, teo gan và hoại tử: Nhìn cho đúng để cứu tôm kịp thời

Thời gian gần đây, các bệnh về gan tụy trên tôm bùng phát mạnh khiến nhiều hộ nuôi "đứng ngồi không yên". Điều đáng nói là ranh giới giữa tôm mới chớm yếu gan và bệnh hoại tử chết sớm rất mong manh.

Tôm
• 09:00 08/12/2025

Các biện pháp phòng, trị bệnh thủy sản nuôi trong mùa mưa bão

Mùa mưa bão gây nhiều biến động lớn đến môi trường nước trong ao, đầm và lồng bè nuôi thủy sản. Những thay đổi này làm gia tăng nguy cơ bùng phát các dịch bệnh, gây thiệt hại nặng nề cho người nuôi.

Ao tôm
• 09:00 25/11/2025

Kiểm soát Ethoxyquin trong thức ăn tôm để đáp ứng tiêu chuẩn nhập khẩu Nhật

Việc kiểm soát hoạt chất Ethoxyquin hiện là yêu cầu bắt buộc và khắt khe nhất đối với tôm Việt Nam khi xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản.

Tôm
• 21:23 11/01/2026

Tại sao cá lóc hay ăn thịt lẫn nhau? Kỹ thuật lọc cỡ để không bị hao hụt số lượng

Tập tính ăn thịt đồng loại ở cá lóc là nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con trong nuôi thâm canh. Hiểu rõ bản năng săn mồi và áp dụng kỹ thuật lọc cỡ đúng thời điểm là chìa khóa giúp người nuôi bảo vệ lợi nhuận trong bối cảnh giá thức ăn tăng cao.

Cá lóc
• 21:23 11/01/2026

Xâm nhập mặn 2026: Mưa trái mùa nhưng mặn vẫn lấn sâu

Khác với quy luật hạn hán khốc liệt của những năm El Niño, đầu năm 2026, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long lại vướng phải thách thức nghịch lý La Niña: Nước thượng nguồn đổ về nhiều, mưa trái mùa nhưng mặn vẫn lấn sâu vào nội đồng do triều cường cực đoan.

Tôm
• 21:23 11/01/2026

Nuôi sạch để tôm khỏe, tôm chuẩn để ăn ngon

Không dừng lại ở khái niệm ngon hay bổ, giá trị của con tôm hiện đại đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ. Đó là hành trình tìm kiếm sự an tâm, nơi việc lựa chọn thực phẩm không chỉ để nạp năng lượng mà là khởi đầu cho một chuỗi cảm xúc tích cực.

Tôm ngon
• 21:23 11/01/2026

Loài cá mập có đôi môi “cỡ đại” đáng sợ như thế nào?

Không một ai tưởng tượng được rằng thủ phạm của những “vết thương bí ẩn” bắt gặp ở ít nhất 48 loài cá mập, cá voi, cá heo lại là một loài cá mập bé nhỏ nhưng sở hữu kỹ năng xử lý con mồi cực kinh khủng.

Cá mập
• 21:23 11/01/2026
Some text some message..