Phân biệt bệnh đốm trắng trên tôm do vi khuẩn và virus

Bệnh đốm trắng trên tôm là một trong những bệnh nguy hiểm và phổ biến nhất đối với ngành nuôi tôm, gây thiệt hại lớn về kinh tế và sản lượng. Đây là bệnh có thể do nhiều tác nhân khác nhau gây ra, trong đó nổi bật là các loại vi khuẩn và virus. Dù cả hai loại tác nhân này đều gây ra các triệu chứng tương tự nhau, nhưng nguyên nhân, cách thức lây lan, cũng như phương pháp điều trị và phòng ngừa lại hoàn toàn khác biệt

Tôm thẻ chân trắng
Tôm bị đốm trắng thường do vi khuẩn hoặc virus gây nên. Ảnh: ST

Bệnh đốm trắng do virus (WSSV - White Spot Syndrome Virus)

Nguyên nhân và cơ chế lây nhiễm

Bệnh đốm trắng do virus chủ yếu gây ra bởi virus White Spot Syndrome Virus (WSSV), một loại virus DNA thuộc họ Nimaviridae. Đây là một trong những virus gây bệnh nguy hiểm nhất trong nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là tôm. WSSV có thể xâm nhập vào cơ thể tôm qua nhiều con đường khác nhau, chẳng hạn như qua nước, thức ăn, hoặc qua vết thương trên vỏ tôm. Virus này có thể sống trong môi trường nước trong một thời gian dài, nên khả năng lây lan rất nhanh chóng nếu không có biện pháp kiểm soát.

Triệu chứng của bệnh đốm trắng do virus

Khi tôm nhiễm WSSV, các triệu chứng của bệnh sẽ phát triển nhanh chóng. Một trong những dấu hiệu dễ nhận biết nhất là sự xuất hiện các đốm trắng đặc trưng trên vỏ tôm, thường ở các khớp của chân và phần cơ thể mềm. Các đốm này là các ổ mầm bệnh do virus gây ra trong tế bào vỏ tôm. Những đốm trắng này có thể lan ra toàn bộ cơ thể tôm trong thời gian ngắn.

Ngoài ra, tôm cũng có thể gặp phải các triệu chứng khác như:

- Tôm yếu và lờ đờ

- Vỏ tôm bị nứt hoặc bong tróc 

- Tôm chết đột ngột

Bệnh đốm trắng do vi khuẩn (Vibrio spp.)

Nguyên nhân và cơ chế lây nhiễm

Bệnh đốm trắng do vi khuẩn chủ yếu là do các loài vi khuẩn thuộc chi Vibrio, chẳng hạn như Vibrio harveyi, Vibrio alginolyticus, và Vibrio parahaemolyticus. Những loài vi khuẩn này có thể gây nhiễm trùng cho tôm, đặc biệt khi tôm bị căng thẳng, suy yếu hoặc bị tổn thương vỏ. Vi khuẩn Vibrio có thể xâm nhập vào cơ thể tôm qua các vết thương, qua hệ tiêu hóa, hoặc qua nước nuôi bị ô nhiễm. Tôm cũng có thể bị nhiễm Vibrio khi ăn phải thức ăn có chứa vi khuẩn.

Đốm trắngĐốm trắng bám trên vỏ tôm. Ảnh: ST

Triệu chứng của bệnh đốm trắng do vi khuẩn

Đốm trắng trên vỏ tôm

Tương tự như bệnh đốm trắng do virus, các đốm trắng xuất hiện trên vỏ tôm, tuy nhiên, chúng không phải là các ổ mầm bệnh của vi khuẩn, mà là dấu hiệu của sự viêm nhiễm hoặc nhiễm trùng tại các vùng bị tổn thương.

Vỏ tôm bị tổn thương

Các loài vi khuẩn Vibrio có thể gây viêm nhiễm tại các mô mềm và mô vỏ tôm, khiến vỏ tôm bị nứt và bong tróc.

Tôm yếu và mất sức

Tôm bị nhiễm vi khuẩn thường sẽ có biểu hiện lờ đờ, không ăn, di chuyển ít và có dấu hiệu suy kiệt.

Chết đột ngột

Tôm mắc bệnh đốm trắng do vi khuẩn Vibrio cũng có thể chết đột ngột nếu không được điều trị kịp thời.

Biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh do vi khuẩn

Quản lý chất lượng nước và thức ăn

Đảm bảo nước nuôi tôm luôn sạch, không bị ô nhiễm và thức ăn cho tôm được bảo quản tốt, tránh nhiễm khuẩn.

Kiểm soát mật độ nuôi

Không nuôi tôm với mật độ quá cao để giảm thiểu sự lây lan của vi khuẩn và tạo điều kiện cho tôm phát triển khỏe mạnh.

Vệ sinh ao nuôi và dụng cụ

Đảm bảo ao nuôi và các dụng cụ nuôi trồng luôn sạch sẽ, khử trùng thường xuyên để hạn chế sự phát triển của vi khuẩn.

Đối với bệnh đốm trắng do vi khuẩn Vibrio, có thể điều trị bằng các loại thuốc kháng sinh hoặc chế phẩm sinh học đặc hiệu. Tuy nhiên, việc sử dụng kháng sinh cần phải thận trọng, vì có thể gây ra hiện tượng kháng thuốc và ô nhiễm môi trường.

Sự khác biệt giữa bệnh đốm trắng do vi khuẩn và virus

Tiêu chíBệnh đốm trắng do virus (WSSV)Bệnh đốm trắng do vi khuẩn (Vibrio spp.)
Nguyên nhânVirus White Spot Syndrome VirusVi khuẩn Vibrio (harveyi, alginolyticus, parahaemolyticus)
Cách lây nhiễmQua nước, vết thương, thức ănQua vết thương, nước ô nhiễm, thức ăn
Triệu chứngĐốm trắng, vỏ tôm nứt, chết nhanhĐốm trắng, vỏ tôm tổn thương, yếu ớt, chết
Phương pháp điều trịKhông có phương pháp điều trị đặc hiệuKháng sinh hoặc chế phẩm sinh học
Phòng ngừaQuản lý chất lượng nước, cách ly tôm bệnh, chọn giống khỏe mạnhQuản lý chất lượng nước, thức ăn, mật độ nuôi, vệ sinh ao nuôi
Bệnh đốm trắng trên tôm do vi khuẩn và virus đều gây ra những thiệt hại nghiêm trọng, nhưng có những sự khác biệt rõ rệt trong nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị. Việc phân biệt được bệnh do vi khuẩn và bệnh do virus sẽ giúp người nuôi tôm lựa chọn được biện pháp phòng ngừa và điều trị phù hợp, từ đó giảm thiểu thiệt hại và nâng cao hiệu quả nuôi trồng thủy sản.
Đăng ngày 22/11/2024
PDT @pdt
Kỹ thuật

Tổng quan về công nghệ MBBR trong nuôi trồng thủy sản

MBBR là Moving Bed Biofilm Reactor, hứa hẹn là công nghệ xử lý nước thải ưu việt trong nuôi trồng thủy sản.

công nghệ MBBR
• 18:17 25/09/2021

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP không chỉ loại bỏ hiệu quả nồng độ Ammonium mà còn xử lý đến 90% chất hữu cơ.

Chế biến cá tra
• 07:00 22/04/2020

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản bằng cảm biến nano

Sử dụng được cả trên bờ, dưới nước để quan trắc chất lượng nước, hệ thống cảm biến nano do Viện Công nghệ nano (INT) thuộc Đại học Quốc gia TPHCM nghiên cứu giúp người nuôi trồng thủy sản yên tâm khi chất lượng nước nuôi được cảnh báo tự động kịp thời khi có sự cố.

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản
• 14:35 05/02/2020

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ

Quản lý môi trường ao nuôi tôm nước lợ là khâu quan trọng, đòi hỏi người nuôi có sự hiểu biết cần thiết về mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và biến động của chúng.Từ đó, có biện pháp điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ thiệt hại, góp phần vào thành công của vụ nuôi.

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ
• 08:46 30/10/2019

Giải pháp can thiệp hóa chất trong nuôi trồng thủy hải sản

Sự phát triển nhanh chóng đi kèm với việc lạm dụng hóa chất và kháng sinh trong quá trình nuôi đã tạo ra nhiều hệ lụy. Đây là thách thức lớn đối với mục tiêu phát triển bền vững và giữ vững uy tín trên thị trường quốc tế.

khu nuôi tôm cá
• 12:00 28/02/2026

Phương pháp gây màu nước tự nhiên bền vững trong nuôi trồng thủy hải sản

Hiện nay, nhiều hộ nuôi vẫn dựa vào hóa chất để xử lý, dẫn đến rủi ro về môi trường và sức khỏe vật nuôi. Hiện nay, xu hướng gây màu nước bằng nguyên liệu tự nhiên đang được khuyến khích, vừa đảm bảo hiệu quả, vừa hướng tới phát triển bền vững.

màu nước ao nuôi
• 00:00 26/02/2026

Lộ trình sử dụng thức ăn hiệu quả cho tôm

Hình dạng thức ăn tưởng chừng đơn giản nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bắt mồi, tiêu hóa và tốc độ tăng trưởng của tôm. Việc lựa chọn đúng dạng thức ăn cho từng giai đoạn không chỉ giúp tối ưu hiệu quả dinh dưỡng mà còn góp phần duy trì môi trường ao nuôi ổn định.

cho tôm ăn
• 00:00 25/02/2026

Vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp: Khác nhau ở đâu và vì sao không nên dùng lẫn?

Vôi là vật tư quen thuộc trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nhưng việc nhầm lẫn giữa vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp vẫn diễn ra phổ biến. Sử dụng sai loại không chỉ làm giảm hiệu quả cải tạo môi trường mà còn tiềm ẩn rủi ro cho cây trồng, vật nuôi.

vôi nuôi tôm
• 00:00 23/02/2026

Hàng trăm người lao xuống ao bắt cá sau hiệu lệnh

Hội nơm cá đầu Xuân năm 2026 tại Nghệ An thu hút hàng trăm người tham gia, tạo nên khung cảnh sôi động khi mọi người đồng loạt lao xuống ao bắt cá theo hiệu lệnh, với quy định chỉ được dùng tay không hoặc nơm.

bắt cá
• 22:03 03/03/2026

Xây dựng nghề cá bền vững

Khu vực phía đông Thành phố Hồ Chí Minh đang là một trong những trung tâm nghề cá lớn của cả nước với hàng nghìn tàu khai thác, hệ thống chế biến quy mô lớn và kim ngạch xuất khẩu hàng trăm triệu USD mỗi năm. Tuy nhiên, để phát triển tương xứng tiềm năng và hướng tới một trung tâm nghề cá hiện đại, thông minh, yêu cầu tái cấu trúc toàn diện đang đặt ra cấp thiết.

nghề cá
• 22:03 03/03/2026

Đánh bắt ở vùng biển nước ngoài, một tàu cá An Giang bị xử lý

Một tàu cá mang số hiệu KG 92574-TS của ngư dân An Giang vừa bị lực lượng Cảnh sát biển phát hiện, ngăn chặn kịp thời khi có dấu hiệu xâm phạm vùng biển nước ngoài để khai thác trái phép, trong bối cảnh công tác chống khai thác IUU đang được siết chặt.

tàu cá
• 22:03 03/03/2026

Góc nhìn đầu tư 2026: Ngành thủy sản tăng trưởng đạt đỉnh, động lực mới ở đâu?

Năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam lập kỷ lục 11,3 tỷ USD, tăng 12,4% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tăng trưởng đang dịch chuyển từ mở rộng sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng và khả năng thích ứng chính sách, khiến năm 2026 nhiều khả năng sẽ là giai đoạn phân hóa mạnh giữa các doanh nghiệp thay vì tăng đồng đều toàn ngành.

đánh bắt cá
• 22:03 03/03/2026

Cô Tô khởi động Lễ hội Mở cửa biển 2026

Những ngày đầu xuân năm 2026, đặc khu Cô Tô (Quảng Ninh) sẽ tổ chức Lễ hội Mở cửa biển – một sự kiện văn hóa tâm linh quan trọng của ngư dân vùng đảo. Không chỉ là nghi thức khởi đầu mùa đánh bắt, lễ hội còn là dịp để cộng đồng bày tỏ lòng tri ân tiền nhân, cầu mong mưa thuận gió hòa, biển lặng sóng êm, tôm cá đầy khoang và một năm làm ăn thuận lợi.

lễ hội mở cửa biển
• 22:03 03/03/2026
Some text some message..