Cần có giải pháp phòng, chống dịch bệnh thủy sản hiệu quả

Thời gian qua, việc nuôi trồng nhiều loại thủy sản ở nước ta phải đối mặt với nhiều khó khăn và thiệt hại do ảnh hưởng của dịch bệnh, thiên tai và tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu ngày càng tăng.

thu hoạch cá tra
Hiện nay, việc nuôi cá tra và nhiều loại thủy sản chưa bền vững do dễ gặp các rủi ro do thiên tai, dịch bệnh và đầu ra sản phẩm còn bấp bênh. Trong ảnh: Thu hoạch cá tra tại ao nuôi của một hộ dân ở quận Thốt Nốt, TP Cần Thơ.

Để ngành thủy sản phát triển bền vững, đòi hỏi nước ta phải có kế hoạch quốc gia và huy động được các nguồn lực, sự tham gia của tất cả các bên liên quan trong chủ động phòng, chống hiệu quả các loại dịch bệnh trên thủy sản.

Nhiều thiệt hại do dịch bệnh, thiên tai

Theo Cục Thú y, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), trong 10 tháng năm 2020, tổng diện tích nuôi trồng thủy sản bị thiệt hại hơn 41.980ha, gấp 1,91 lần so với cùng kỳ năm 2019. Ngoài ra, còn có khoảng 7.424 lồng, bè, vèo, bể nuôi thủy sản cũng bị thiệt hại.

Đối tượng thủy sản nuôi bị thiệt hại nhiều nhất là tôm nuôi nước lợ. Tổng diện tích nuôi tôm nước lợ bị thiệt hại là hơn 39.536,6ha, chiếm 94,18% trong tổng diện tích thủy sản nuôi bị thiệt hại, cao gấp 1,93 lần so với cùng kỳ năm 2019 và chiếm 5,56% tổng diện tích nuôi tôm của cả nước (số liệu diện tích thả nuôi cập nhật đến ngày 22-10-2020 của Tổng cục Thủy sản là 711.434ha). Cụ thể, diện tích tôm nuôi nước lợ bị thiệt hại do các loại dịch bệnh là 5.482,71ha, giảm 6% so với cùng kỳ năm 2019, với các loại bệnh phổ biến như hoại tử gan tụy cấp, bệnh đốm trắng, đỏ than, phân trắng, đường ruột... Diện tích tôm thiệt hại do biến đổi môi trường và thời tiết là 2.778,85ha, thiệt hại nhưng không xác định được nguyên nhân là 31.275,14ha.

Diện tích nuôi cá tra bị thiệt hại cũng ở mức rất cao, với tổng diện tích hơn 1.125ha, tăng 16,46 lần so với cùng kỳ năm 2019, chiếm 21,34% tổng diện tích nuôi cá tra của cả nước. Trong 10 tháng qua, dịch bệnh trên cá tra xảy ra tại 32 xã, phường thuộc 4 tỉnh, thành phố gồm: Quảng Nam, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cần Thơ, với tổng diện tích bị thiệt hại hơn 1.125ha. Các bệnh thường gặp là: bệnh gan thận mủ, bệnh do ký sinh trùng, bệnh xuất huyết... Ngoài ra, có hơn 1.320ha diện tích nuôi nghêu, ếch, tôm càng xanh và một một số loài thủy sản nước ngọt, cũng như nhiều lồng bè nuôi cá bớp, cá mú... cũng bị thiệt hại do môi trường và các loại bệnh (trắng gan, xuất huyết, chướng hơi...) và thiệt hại chưa rõ nguyên nhân.

Theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn thuộc Bộ NN&PTNT, ngành nuôi trồng thủy sản thường xuyên đối mặt với thiên tai (mưa, bão, lũ lụt, hạn hán, biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn...), ô nhiễm môi trường (xả thải của nhà máy, khu công nghiệp gây ô nhiễm sông, kênh, rạch...) và dịch bệnh. Giai đoạn 2012-2015, bình quân mỗi năm có trên 47.600ha và trên 15.000 lồng, bè và vèo nuôi thủy sản bị thiệt hại, ước tính tổn thất trên 3.000 tỉ đồng/năm. Giai đoạn 2016-2020 (tính đến hết tháng 8-2020), bình quân mỗi năm có gần 45.000ha và trên 26.000 lồng, bè, vèo nuôi trồng thủy sản bị thiệt hại, ước tổn thất trên 2.960 tỉ đồng/năm.

Xây dựng chiến lược ứng phó

Ông Nguyễn Văn Long, Phó Cục trưởng Cục Thú y, Bộ NN&PTNT, cho biết: "Để có kế hoạch tổng thể cho việc phát triển tôm, cá tra và nhiều loại thủy sản khác, Bộ đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép xây dựng Kế hoạch quốc gia phòng, chống dịch bệnh thủy sản, trong đó lập kế hoạch rất chi tiết, phù hợp với vùng miền, từng đối tượng nuôi và từng loại dịch bệnh để chúng ta có giải pháp phòng chống phù hợp, tương ứng các điều kiện có thể xảy ra như thời tiết biến đổi cực đoan, xâm nhập mặn và kể cả môi trường ô nhiễm".

Kế hoạch quốc gia phòng, chống một số dịch bệnh nguy hiểm trên thủy sản, giai đoạn 2021-2025, hướng đến mục tiêu chung nhằm nâng cao năng lực tổ chức kiểm soát các loại dịch bệnh nguy hiểm trên một số đối tượng thủy sản. Trong đó tập trung vào các đối tượng nuôi chủ lực như tôm, cá tra và đối tượng có giá trị cao như tôm hùm, cá hồi, cũng như đối tượng có sản lượng nuôi nhiều là cá rô phi, nghêu. Mục tiêu cụ thể cũng được xác định trong 5 năm tới là kiểm soát hiệu quả một số dịch bệnh nguy hiểm đang lưu hành, kiểm soát tỷ lệ diện tích thủy sản nuôi bị dịch bệnh ở mức thấp hơn 3% tổng diện tích thả nuôi. Giám sát chủ động một số tác nhân gây bệnh nguy hiểm trên thủy sản và xây dựng bản đồ dịch tễ lưu hành bệnh. Ngăn chặn có hiệu quả những bệnh nguy hiểm mới có nguy cơ xâm nhiễm vào Việt Nam. Nâng cao chất lượng công tác phòng, chống và cảnh báo dịch bệnh nhằm góp phần phát triển ngành thủy sản bền vững và đẩy mạnh xuất khẩu. Xây dựng thành công ít nhất 5 cơ sở, chuỗi sản xuất tôm, cá tra an toàn dịch bệnh. Tổ chức giám sát dịch bệnh đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ sở sản xuất tôm, cá tra và một số loài thủy sản khác…

Tại hội nghị xây dựng kế hoạch quốc gia phòng, chống dịch bệnh thủy sản giai đoạn 2021-2025 phục vụ xuất khẩu, vừa diễn ra ở TP Cần Thơ, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, dịch bệnh, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu đang đe dọa đến sự phát triển bền vững của ngành thủy sản. Do vậy, cần có kế hoạch quốc gia phòng chống dịch bệnh thủy sản để huy động tốt các nguồn lực và xác định hệ thống giải pháp, cách thức tổ chức thực hiện nhằm phòng chống dịch bệnh thủy sản hiệu quả.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cũng chỉ rõ, giống thủy sản không đảm bảo chất lượng là một trong những yếu tố làm suy giảm sức đề kháng, làm thủy sản nuôi dễ nhiễm bệnh. Tổng cục Thủy sản cần phối hợp chặt với các cơ quan chuyên môn thuộc Bộ và địa phương để kiểm soát, đảm bảo nguồn gốc, xuất xứ và chất lượng giống. Đặc biệt, đối với giống tôm, vừa qua Tổng cục Thủy sản đã làm khá tốt việc kiểm soát giống tôm nhưng cần quyết liệt hơn, tần suất phải cao hơn mới đảm bảo được chất lượng giống. Vật tư đầu vào cũng phải kiểm soát chặt, đặc biệt là các chế phẩm sinh học phục vụ nuôi thủy sản, mã số vùng nuôi cũng phải kiểm soát kỹ. Mặt khác, tăng cường áp dụng các giải pháp khoa học công nghệ, công nghệ thông tin và sử dụng vắc-xin trong phòng bệnh thủy sản. Cục Thú y cần tiếp thu các ý kiến tại hội nghị, cũng như tiếp tục xin ý kiến các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và địa phương để hoàn thiện Kế hoạch quốc gia phòng, chống dịch bệnh thủy sản giai đoạn 2021-2025. Đảm bảo có một kế hoạch xác thực tiễn, có hiệu lực, hiệu quả, góp phần quan trọng vào thực hiện thành công Luật Thủy sản 2017 và Chiến lược phát triển thủy sản Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Báo Cần Thơ
Đăng ngày 06/11/2020
Khánh Trung
Dịch bệnh

Tiêu hủy trên 2 triệu con tôm giống không qua kiểm dịch

Ngày 16/11, Phòng Cảnh sát về Môi trường Công an tỉnh Bạc Liêu vừa phối hợp các đơn vị liên quan bắt và tiêu hủy hơn 2 triệu con tôm giống không qua kiểm dịch.

tiêu hủy tôm giống
• 14:37 18/11/2022

Chấn chỉnh việc buôn bán, sử dụng kháng sinh cấm trong nuôi trồng thủy sản

Ngày 9/11, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có công văn gửi Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường quản lý buôn bán, sử dụng thuốc thú y thủy sản trong nuôi trồng thủy sản.

Cần quản lý chặt chẽ chất kháng sinh trong nuôi trồng thủy sản. Ảnh: Tép Bạc
• 10:41 10/11/2022

Đừng nuôi tôm như... đánh số đề!

Giống tôm kháng bệnh có thể chậm lớn hơn, song sẽ khắc phục được bất lợi của thời tiết, dịch bệnh tại vùng nuôi tôm khu vực Bắc Trung bộ và các tỉnh phía Bắc.

Thu hoạch tôm. Ảnh: icdn.dantri.com.vn
• 09:41 03/11/2022

Bình Định: Đẩy mạnh công tác tuần tra kiểm soát và xử lý vi phạm trong lĩnh vực thủy sản

TTKN Bình Định phối hợp với Truyền hình Bình Định tổ chức tọa đàm tăng cường kiểm soát và xử lý vi phạm trong lĩnh vực thủy sản.

tọa đàm
• 11:58 02/11/2022

Nấm đồng tiền: Mối đe dọa đến sức khỏe tôm nuôi

Nấm đồng tiền hay còn gọi là nấm chân chó luôn là vấn đề thách thức đối với người nuôi tôm bởi loại này gây tổn thất không hề nhỏ cho ao tôm, khiến tôm dễ mắc phải nhiều bệnh và làm ảnh hưởng đến năng suất vụ nuôi.

Nấm đồng tiền
• 10:18 26/02/2024

Một số loài ký sinh trùng phổ biến ở tôm

Trong quá trình nuôi tôm luôn gặp phải các trường hợp tôm nhiễm bệnh mà chết dần. Trong đó, ký sinh trùng là một trong những nguyên nhân gây ra, đặc biệt là các loài nội ký sinh trùng. Cùng tìm hiểu qua đặc điểm của những loài ký sinh trùng dưới đây nhé!

Tôm
• 09:56 22/02/2024

Không nên chủ quan với các bệnh đường ruột trên tôm

Với sự phát triển của ngành nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là về tôm, việc thấu hiểu về đường ruột tôm mở ra cánh cửa cho những tiến bộ trong y học thủy sản và ứng dụng những công nghệ, kỹ thuật hiện đại trong việc cải thiện sản xuất và chất lượng tôm nuôi.

Tôm thẻ
• 09:43 19/02/2024

Phòng bệnh trắng đuôi trên tôm càng xanh

Tôm càng xanh (Macrobrachium rosenbergii) là loài tôm nước ngọt được nuôi ở nhiều nước trên thế giới nhờ tốc độ tăng trưởng nhanh và có giá trị kinh tế cao.

Tôm càng xanh
• 10:42 21/01/2024

Đặc điểm và hướng xử lý bệnh xù vẩy ở cá Koi

Là một trong những giống cá cảnh được nuôi phổ biến nhất hiện nay. Vẻ đẹp uyển chuyển và lộng lẫy từ những chú cá Koi bơi lội trong hồ không chỉ tạo được cảnh quan bắt mắt mà còn có nhiều ý nghĩa về mặt phong thủy. Bởi thế, cá Koi không chỉ được lòng dân chơi cá cảnh mà còn thu hút rất nhiều người nuôi với mục đích trang trí nhà cửa, sân vườn và làm kinh doanh.

Cá Koi
• 15:32 26/02/2024

Phân biệt tôm càng xanh và tôm càng sen

Tôm càng xanh và tôm càng sen không chỉ là những nguồn thực phẩm ngon miệng mà còn là một trong những loại tôm có giá trị kinh tế cao trong ngành nuôi tôm.

Tôm càng xanh
• 15:32 26/02/2024

Thả 57.400 con cá giống để tái tạo nguồn lợi thủy sản đầm Trà Ổ

Nhằm tích cực tái tạo nguồn lợi thủy sản đầm Trà Ổ, sáng ngày 24.2 tại Nhà máy điện năng lượng mặt trời đầm Trà Ổ ở thôn Mỹ Phú Bắc xã Mỹ Lợi, UBND huyện Phù Mỹ tổ chức Lễ thả 57.400 con cá giống các loại gồm cá Trê lai, cá Trắm cỏ, cá rô đầu vuông, cá mè, cá trôi…

Thả giống
• 15:32 26/02/2024

Nấm đồng tiền: Mối đe dọa đến sức khỏe tôm nuôi

Nấm đồng tiền hay còn gọi là nấm chân chó luôn là vấn đề thách thức đối với người nuôi tôm bởi loại này gây tổn thất không hề nhỏ cho ao tôm, khiến tôm dễ mắc phải nhiều bệnh và làm ảnh hưởng đến năng suất vụ nuôi.

Nấm đồng tiền
• 15:32 26/02/2024

Nuôi tôm nước lợ năm 2023 và giải pháp năm 2024

Ngày 23/2/2024, tại hội nghị “Triển khai nhiệm vụ phát triển ngành tôm nước lợ năm 2024” do Bộ NN&PTNT phối hợp UBND tỉnh Bạc Liêu tổ chức ở thành phố Bạc Liêu, Cục Thủy sản báo cáo nêu bức tranh khá toàn diện về kết quả năm 2023 và giải pháp trọng tâm cho năm 2024.

Tôm thẻ
• 15:32 26/02/2024