Cây tầm ma (Urtica dioica) trong nuôi trồng thủy sản

Cây tầm ma (Urtica dioica) là loài thực vật có hoa thuộc họ Urticaceae. Nó có nguồn gốc ở Châu Âu, Châu Á, Bắc Phi, và Tây Bắc Mỹ. Cây tầm ma là thể cây bụi, có dây leo, mép lá răng cưa, trên lá và thân có lông gai khi chạm vào sẽ gây đau và ngứa. Cây có chiều cao khoảng 1-2m; sinh sôi nhiều nhất vào mùa hè.

Trong cây có chứa các chất chuyển hóa thứ cấp khác nhau như carotenoid, lutein, xanthophyll có thể được tìm thấy chủ yếu ở lá. Một số caroten là tiền chất của vitamin A (retinol) có nhiều ở lá già hơn so với lá non. Ngoài ra, lá tầm ma còn có chứa axit ascorbic (vitamin C), riboflavin (vitamin B2), acid pantothenic, vitamin K1 và tocopherols (vitamin E).

Các công trình nghiên cứu cho thấy, tầm ma có chứa các hoạt chất sinh học có khả năng giảm viêm; chống dị ứng, chống thấp khớp, co giật, tăng cường hệ miễn dịch…vv và không hề có tác dụng phụ.

Thí nghiệm

Nghiên cứu này của các nhà khoa học Iran đã điều tra tác động của việc bổ sung chế độ ăn có bổ sung dịch trích từ cây tầm ma (Urtica dioica) lên hiệu quả tăng trưởng, chất nhầy trên da, đáp ứng miễn dịch và kháng bệnh của cá hồi Oncorhynchus mykiss với khẩu phần bổ sung U. dioica ở các nghiệm thức: 0 (đối chứng) 1, 2 và 3% trong 8 tuần. Sau đó tiến hành lấy chỉ tiêu đánh giá.

Nghiên cứu tiến hành trên cá hồi vân. Nguồn ảnh: nswaqua

Kết quả

Sau 8 tuần cho ăn, việc bổ sung dịch trích từ cây tầm ma (U. dioica) ở mức 3% đã làm tăng trọng nhanh, tốc độ tăng trưởng và tỷ lệ chuyển đổi thức ăn cao hơn đáng kể so với các nhóm khác (P <0,05).

Các phản ứng huyết học bao gồm: hematocrit (Htc), hemoglobin (Hb), tổng thể lymphocyte và bạch cầu trung tính tăng đáng kể ở nhóm cá nuôi 3% U. dioica khi đo sau 4 tuần; trong khi tổng số hồng cầu, bạch cầu, Htc, Hb, lymphocyte và bạch cầu trung tính tăng đáng kể sau 8 tuần ở cùng nhóm (P <0,05).

Tổng lượng protein huyết thanh và hàm lượng glucose tăng lên đáng kể ở cá ăn thức ăn bổ sung dịch trích cây tầm ma ở 3% so với các nhóm khác sau 8 tuần; tuy nhiên, triglyceride giảm đáng kể trong cùng một nhóm vào tuần thứ 4 và thứ 8 (P <0,05).

Ngoài ra, một số thông số miễn dịch, cụ thể là IgM, lysozyme, sau 8 tuần các phản ứng miễn dịch cũng được tăng cường ở các nhóm cá ăn khẩu phần 2 và 3% U. dioica (P <0,05).

Khi kết thúc thử nghiệm cho ăn, các chất nhầy thu được từ các nhóm cá ăn thức ăn bổ sung dịch trích từ cây tầm ma cho thấy cá có hoạt tính đối kháng chống lại một số vi khuẩn gây bệnh (Streptococcus iniae, Yersinia ruckeri, Vibrio anguillarum và Lactococcus garviae), các hoạt động của enzym da (alkaline phosphatase, lysozyme, protease và esterase) và nồng độ protein ở nhóm ăn 3% có tỷ lệ cao nhất so với các nhóm khác (P <0,05).

Tỷ lệ chết tích lũy của cá hồi vân bị nhiễm Y. ruckeri có tỷ lệ tử vong tương đối thấp ở tất cả các nhóm bổ sung dịch trích, trong đó có tỷ lệ chết thấp nhất ở nhóm cá được cho ăn 3% U. dioica.

Kết luận

Các phát hiện hiện tại chứng minh rằng sử dụng chế độ ăn có bổ sung dịch trích từ cây tầm ma (U. dioica) giúp tăng cường tốc độ tăng trưởng và kích thích miễn dịch ở cá; do đó, cho phép cá có khả năng chống lại các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn.

Báo cáo khoa học trên: Sciencedirect