Giá cá tra xuất khẩu tăng nhẹ trở lại vào tháng 9/2023

Bối cảnh xuất khẩu cá tra Việt Nam 

Sản phẩm XK chủ lực của cá tra Việt Nam vẫn là cá tra thuộc mã 0304 (trừ sản phẩm chả cá và surimi), chiếm 82% tỷ trọng. Riêng tháng 9/2023, XK sản phẩm này sang các thị trường đạt 135 triệu USD, giảm 4% so với cùng kỳ năm 2022.

Đây được xem là mức giảm thấp nhất ghi nhận từ đầu năm đến nay. Các sản phẩm cá tra sống, tươi, đông lạnh hoặc khô (thuộc mã 03) (trừ cá thuộc mã 0304) đạt 222 triệu USD, chiếm 16% tỷ trọng và cá tra chế biến khác (thuộc mã 16) đạt 22 triệu USD, chiếm 2% tỷ trọng. 

Sự sụt giảm của xuất khẩu cá tra trong 9 tháng đầu năm 2023 chủ yếu là do tác động của đại dịch COVID-19, khiến cho nhu cầu nhập khẩu cá tra của các thị trường lớn như Trung Quốc, Mỹ, EU giảm sút. Ngoài ra, giá nguyên liệu đầu vào như thức ăn chăn nuôi, xăng dầu,... tăng cao cũng khiến cho chi phí sản xuất của các doanh nghiệp tăng lên, ảnh hưởng đến giá thành và khả năng cạnh tranh của sản phẩm cá tra Việt Nam. 

Thu hoạch cá tra. Ảnh: baoangiang

Tuy nhiên, với việc nhu cầu nhập khẩu cá tra của các thị trường lớn đang dần phục hồi, giá nguyên liệu đầu vào đang có xu hướng giảm, các doanh nghiệp xuất khẩu cá tra Việt Nam đang tích cực tìm kiếm thị trường mới, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng sản phẩm,... nên xuất khẩu cá tra của Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng trong thời gian tới. 

Thị trường tiêu thụ sản phẩm cá tra xuất khẩu 

Tháng 9/2023, xuất khẩu cá tra Việt Nam sang một số thị trường chính đã ghi nhận tăng trưởng dương 2 con số, cụ thể như sau: 

• Trung Quốc và Hồng Kông: 56 triệu USD, tăng 15% 
• EU: 14 triệu USD, tăng 11% 
• Brazil: 14 triệu USD, tăng 30% 
• Mexico: 10 triệu USD, tăng 25% 

Các thị trường Mỹ, CPTPP, Hàn Quốc, Singapore,... vẫn ghi nhận sụt giảm từ 3% - 54% so với cùng kỳ năm ngoái. 

Trung Quốc và Hồng Kông là thị trường tiêu thụ cá tra lớn nhất của Việt Nam từ năm 2019 đến nay, chiếm khoảng 30% tổng kim ngạch xuất khẩu cá tra của Việt Nam. Thị trường này có nhu cầu tiêu thụ cá tra lớn, với đa dạng chủng loại sản phẩm, bao gồm cá tra nguyên con, phi lê, fillet,...  Tháng 9/2023, xuất khẩu cá tra Việt Nam sang Trung Quốc và Hồng Kông đạt 56 triệu USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính đến hết tháng 9/2023, kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc và Hồng Kông đạt 434 triệu USD, giảm 26% so với cùng kỳ năm 2022. 

Thị trường nhập khẩu cá tra Việt Nam đứng thứ 2, gọi tên Mỹ. Chỉ tính riêng tháng 9/2023, xuất khẩu cá tra Việt Nam sang Mỹ đạt 23 triệu USD, giảm 29% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính đến hết tháng 9/2023, kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ đạt 207 triệu USD, giảm 54% so với cùng kỳ năm 2022. Chiếm khoảng 15% tổng kim ngạch xuất khẩu cá tra của Việt Nam. Nguyên nhân xuất phát từ lượng hàng tồn kho ở Mỹ vẫn còn cao. 

Sản phẩm cá fillet tại Mỹ. Ảnh: nld

EU là một trong số những thị trường ghi nhận mức tăng trưởng dương. Tháng 9/2023, xuất khẩu cá tra sang EU đã ghi nhận mức tăng trưởng dương trở lại với giá trị đạt 14 triệu USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm ngoái và tăng 9% so với tháng trước đó.

Đây là một tín hiệu tích cực cho thấy nhu cầu tiêu thụ cá tra tại các quốc gia trong khối đang có xu hướng tăng trở lại. EU đang dần trở lại cuộc đua về nhập khẩu cá tra từ Việt Nam, với mức giảm 29% so với cùng kỳ năm ngoái, Mỹ đang dần mất vị thế thứ 2. 

Thị trường CPTPP đã thu hẹp mức giảm xuống 4% trong tháng 9/2023 khi kim ngạch xuất khẩu cá tra sang thị trường này đạt 21 triệu USD. Đáng chú ý, một số thị trường trong khối CPTPP ghi nhận tăng trưởng dương từ 10% – 70% như Nhật Bản, Mexico, New Zealand,… 

Các sản phẩm cá tra xuất khẩu của Việt Trong trong 9 tháng năm 2023 

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Việt Nam, sản phẩm cá tra xuất khẩu được yêu thích nhất tháng 9/2023 là cá tra phile đông lạnh. Sản phẩm này đạt giá trị xuất khẩu đạt 135 triệu USD, chiếm 82% tổng giá trị xuất khẩu cá tra sang các thị trường. 

Cá tra phile đông lạnh là sản phẩm được chế biến từ thịt cá tra fillet đã được lọc bỏ xương và da, sau đó được cấp đông ở nhiệt độ -18 độ C. Sản phẩm này có hương vị thơm ngon, dễ chế biến và có thể sử dụng trong nhiều món ăn khác nhau. Do đó, cá tra phile đông lạnh được nhiều người tiêu dùng trên thế giới ưa chuộng. 

Cá tra phile đông lạnh là sản phẩm được chế biến từ thịt cá tra fillet đã được lọc bỏ xương và da, sau đó được cấp đông ở nhiệt độ -18 độ C. Ảnh: vietnamplus

Việc xuất khẩu cá tra phile đông lạnh tăng trưởng trong tháng 9/2023 là một tín hiệu tích cực cho ngành thủy sản Việt Nam. Điều này cho thấy, thị trường tiêu thụ cá tra trên thế giới vẫn có tiềm năng phát triển, mặc dù các nền kinh tế trên thế giới đang gặp nhiều khó khăn. 

Ngoài ra, xuất khẩu cá tra sang một số thị trường chính như Mỹ, EU, CPTPP cũng có dấu hiệu phục hồi sau thời gian dài sụt giảm. Đây cũng là một tín hiệu tích cực, cho thấy các thị trường này vẫn có nhu cầu nhập khẩu cá tra từ Việt Nam. 

Để tiếp tục thúc đẩy xuất khẩu cá tra, cần có những giải pháp đồng bộ, từ việc nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa thị trường, đến việc hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường.