Giật mình với hiểm họa sứa xâm chiếm các đại dương

Các nhà khoa học trên thế giới đã vừa đưa ra cảnh báo về sự gia tăng đến chóng mặt số lượng của các loài sứa, tại hầu hết các vùng biển trên thế giới. Quan trọng hơn, đi kèm với hiện tượng đặc biệt này là những hiểm họa khó lường.

sứa hộp
Loài sứa hộp có nọc độc nguy hiểm nhất trên thế giới

Nghiên cứu mới nhất của tiến sĩ Mỹ Lisa-Ann Gershwin đã cho thấy sự gia tăng đến chóng mặt về số lượng của loài sứa tại các bãi biển nổi tiếng trên thế giới. Đây được coi là hậu quả của việc săn bắt quá mức các loài thủy sinh, cũng như việc thay đổi nhiệt độ cuộc nước trong hàng chục năm qua.

Pháp, Tây Ban Nha, vịnh Chesapeake, Hawaii... đều ghi nhận những con số đáng kinh ngạc về số lượng loài sứa sinh sống trong khu vực.

Tình trạng này đã mang đến những hậu quả trực tiếp. Ở Hawaii có những thời điểm tới 800 đến 1.000 người bị sứa cắn chỉ trong một ngày. Tại Tây Ban Nha và Florida, những năm gần đây đã có khoảng nửa triệu người bị sứa cắn.

Đầu tháng trước, nhà máy điện hạt nhân ở Thụy Điển đã phải đóng cửa tạm thời lò phản ứng lớn nhất, do sứa kéo tới làm chặn dòng chảy của hệ thống làm mát lò phản ứng hạt nhân. Trong khi đó ở Ireland, hàng ngìn con cá hồi đã chết do số lượng sứa trong khu vực tăng cao đột biến.

Gia tăng số lượng sứa độc nguy hiểm

Theo báo cáo của Tổng cục Quản lý thủy sản Địa Trung Hải và Liên Hợp Quốc, các nhà khoa học đã nhận thấy số lượng loài sứa gia tăng đến mức chóng mặt.

Hiện có hơn 2.000 loài sứa sinh sống tại khắp các khu vực vùng biển trên thế giới. Hầu hết những loài sứa con người gặp phải đều là những loài vô hại. Vết cắn của chúng sẽ chỉ khiến nạn nhân đau đớn trong một khoảng thời gian nhất định.

Tuy nhiên, số lượng sứa gia tăng trong hàng chục năm qua khiến các nhà khoa học lo ngại những loài sứa độc sẽ ngày càng được tìm thấy nhiều hơn trên thế giới. Loài sứa có khả năng gây chết người thường sinh sống ở Australia, khu vực Đông Nam Á và Nhật Bản.

Loài sứa hộp được ghi nhận gây ra nhiều cái chết cho khách du lịch ở Thái Lan, Indonesia và Australia. Xúc tua của loài sứa này có thể đạt tới độ dài 3m ở độ tuổi trưởng thành. Trong khi đó Irukandji được đánh giá là một trong những loài sứa nhỏ nhất nhưng lại mang chất độc chết người.

Chỉ cần một cú cắn từ những con sứa độc này, nạn nhân sẽ cảm thấy khó thở, không thể cử động chân tay và nặng hơn nữa là tụt huyết áp dẫn đến tử vong. Hầu hết những khu vực bờ biển ở Hawaii, Caribbean, Florida, xứ Wales, New Caledonia, Thái Lan, Malaysia, Philippines, Ấn Độ và Australia đều có thể là nơi sinh sống lý tưởng của các loài sứa độc nhất trên thế giới.

Ngày nay nhiều địa điểm du lịch nổi tiếng đã lắp đặt hệ thống cảnh báo sớm những hoạt động của loài sứa nhằm tránh cho các du khách gặp phải sự cố đáng tiếc. Có những trường hợp du khách tìm đến những bờ biển được đánh giá an toàn hơn nhưng lại bị sứa cắn gây chết người.

Sứa có thể tìm thấy ở hầu hết các vùng biển trên thế giới nhưng những loài sứa mang nọc độc thường hoạt động ở khu vực nằm trong khoảng 40 độ Nam và 40 độ Bắc. Tiến sĩ Gershwin cảnh báo các du khách tới những vùng biển được đánh giá nguy hiểm cần luôn đề cao cảnh giác, chứ không chỉ phụ thuộc vào các phương tiện truyền thông.

Nguyên nhân thay đổi khí hậu

Sứa được biết đến từ thời cổ đại và luôn là một phần hoạt động sinh học bình thường của các đại dương. Báo cáo của tiến sĩ Gershwin nhận định việc khí hậu nóng lên trong hàng chục năm qua khiến các đại dương ngày càng ấm hơn, lượng oxy ở mức thấp trong khi môi trường biển ngày càng ô nhiễm. Đây là những nguyên nhân chính tạo điều kiện để loài sứa phát triển.

Ngoài ra, sự bùng nổ về số lượng của các quần thể loài sứa cho thấy sự sống trong các đại dương hiện đang mất cân bằng nghiêm trọng. Việc con người đánh bắt cá, tuyệt diệt các loài động vật biển đã tạo nên một môi trường sống hoàn hảo cho loài sứa.

Theo nghiên cứu của tiến sĩ Gershwin, từ những năm 1960 đã có 9 trong số 10 loài cá chuyên săn bắt sứa, như cá kiếm, cá mập, cá ngừ bị suy giảm số lượng đáng kể, một số loài đã biến mất. Cùng với đó là sự khai thác quá mức các rạn san hô, bãi cỏ, rừng ngập mặn, khiến loài sứa ngày càng có cơ hội phát triển về số lượng.

"Con người không thể tiêu diệt toàn bộ loài sứa, vì như vậy sẽ gây nên sự mất cân bằng sinh học khác có thể sẽ còn nghiêm trọng hơn" - ông nói. Sự sống trong nhiều khu vực đại dương đã bị ảnh hưởng nặng nề và để khôi phục lại như ban đầu sẽ phải cần tới hàng trăm năm.

Tiến sĩ Gershwin cho rằng cần có những nghiên cứu một cách chi tiết mức độ ảnh hưởng và số lượng loài sứa tại các đại dương. Qua đó đưa ra những biện pháp thích hợp bao gồm cả việc giảm thiểu số lượng sứa cũng như khôi phục lại một hệ sinh thái cân bằng theo thời gian.

Theo CNN/Thể thao & Văn hóa, 06/11/2013
Đăng ngày 07/11/2013
Hồng Đăng
Sinh học

Nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường

Thủy sản được coi là nguồn thực phẩm quan trọng cho tương lai do sự gia tăng dân số toàn cầu và diện tích đất cho nông nghiệp ngày càng hạn chế.

nuôi cá bớp
• 10:24 10/02/2022

50 tấn cá chẽm chết cóng

Hàng trăm ngàn con cá chẽm nuôi tại một trại cá ở Hy Lạp chết vì lạnh, sau trận bão tuyết lớn làm tê liệt toàn quốc gia này trong tuần.

cá chết hàng loạt
• 19:47 28/01/2022

Chất diệt khuẩn an toàn thân thiện với môi trường đến 95%

Người ta nói nuôi thủy sản là nuôi nước. Môi trường nước có sạch thì thủy sản nuôi ở dưới mới sống tốt và lớn lên được. Vậy mới nói khâu diệt khuẩn khử trùng ao là rất quan trọng.

chất diệt khuẩn
• 10:01 10/11/2021

Giải cứu cá voi nặng 3 tấn mắc cạn ở Huế

Người dân ở cửa biển Tư Hiền, xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế vừa giải cứu thành công một con cá voi nặng 3 tấn, dài hơn 5m mắc cạn do sóng biển đánh dạt bờ trong lúc triều cường dâng cao, biển động mạnh.

Cá voi mắc cạn
• 16:16 21/10/2021

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 00:06 12/02/2026

"Nuôi" cá, tôm trong lò phản ứng sinh học - cơ hội cho startup Việt

Không cần ao hồ, không cần đánh bắt, những miếng cá ngừ đỏ au hay con tôm tươi rói giờ đây có thể được "nuôi" ngay trong các lò phản ứng sinh học khổng lồ giữa lòng thành phố.

Lò phản ứng sinh học
• 14:08 22/01/2026

Phương pháp xử lý tảo bằng Enzyme sinh học

Sử dụng enzyme sinh học để kiểm soát tảo đang trở thành xu hướng tất yếu trong nuôi tôm an toàn sinh học, giúp hạn chế rủi ro sốc môi trường và bảo vệ sức khỏe đàn tôm. Phương pháp này được xem là lời giải thay thế cho các biện pháp cắt tảo hóa học vốn tiềm ẩn nhiều hệ lụy dài hạn.

Tảo ao tôm
• 12:20 12/01/2026

Quorum sensing là gì? Khi vi khuẩn phối hợp gây bệnh

Liệu vi khuẩn có khả năng “giao tiếp” và phối hợp hành động để hạ gục tôm chỉ sau một đêm? Hãy cùng khám phá cơ chế Quorum Sensing để giải hiện tượng này.

Tôm
• 11:18 16/12/2025

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 07:27 21/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 07:27 21/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 07:27 21/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 07:27 21/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 07:27 21/02/2026
Some text some message..