Loài giáp xác ở Nam Cực biết “bắt cóc” để tự vệ

Pteropod - loài ốc sên biển có kích thước chỉ bằng hạt đậu, bảo vệ cơ thể trong suốt và mỏng manh của mình trước những kẻ săn mồi bằng một hợp chất hóa học mạnh. Tuy nhiên, có một sinh vật khác - miễn dịch với chất độc từ sên biển - đang tận dụng chính vũ khí đặc trưng của loài ốc nhỏ bé này.

Loài giáp xác ở Nam Cực biết “bắt cóc” để tự vệ
Một con amphipod đang mang đối tượng bị “bắt cóc”. (Ảnh: Charlotte Havermans/Alfred Wegener - Viện Nghiên cứu Biển và Địa cực).

Ở vùng biển phía Nam, gần Nam Cực, amphipod - bộ các loài giáp xác chân khớp nhỏ không có mai, hình dáng giống như tôm - tìm kiếm những con ốc sên biển cơ cơ chế tự về hóa học. Khi tiếp xúc, amphipod "bắt cóc" sên biển và “đeo” chúng như ba lô sau lưng, giữ chặt đối tượng bằng hai cặp chân, vì vậy con ốc không thể thoát ra được.


Khi tiếp xúc, amphipod "bắt cóc" sên biển và “đeo” chúng như ba lô sau lưng. (Ảnh: Charlotte Havermans/Alfred Wegener - Viện Nghiên cứu Biển và Địa cực).

Cá và các loài săn mồi khác khi tấn công amphipod sẽ phải nhận độc tố tiết ra của sên biển, nên về sau chúng sẽ bỏ qua những con amphipod có “đeo” ốc trên lưng, các nhà khoa học thông báo trong một nghiên cứu mới. Trong khi sự tương tác này rất hiệu quả với amphipod, nạn nhân chẳng được hưởng lợi gì từ nó. Trên thực tế, các nhà nghiên cứu nhận thấy sên biển không thể tự kiếm ăn khi đã trở thành “ba lô”, nên những con ốc bị “bắt cóc” thường sẽ chết đói.

Nghiên cứu từ gần ba thập kỷ trước đây đã mô tả về hiện tượng amphipod “đeo ba lô” trong vùng nước ven biển gần Nam cực; ở thời điểm đó, chiến lược “bắt cóc” này xuất hiện để chống lại - khá hiệu quả - các loài cá sống dưới băng vốn săn mồi qua thị giác. Nhưng giới khoa học không xác định được mức độ phổ biến của hành vi này ở những hệ sinh thái phía Nam hoặc tương tác qua lại giữa các sinh vật biển, nghiên cứu mới cho biết.

Các nhà khoa học thu thập mẫu tại bốn địa điểm trong vùng biển không đóng băng từ Nam Cực đến biển Nam Dương, và nhận thấy đặc điểm của 2 loài amphipod: loài Hyperiella dilatata chỉ “bắt cóc” ốc Clione limacina antarctica, và loài Hyperiella antarctica chỉ “bắt cóc” ốc Spongiobranchaea australis.

Cả amphipods đực và cái đều có hành vi này, kích thước nạn nhân thay đổi từ một phần năm đến một nửa chiều dài cơ thể vật chủ. Và việc đeo bám này duy trì ngay cả khi con amphipod đã chết, các nhà nghiên cứu cho biết.

Trong 342 mẫu amphipod thu thập được, chỉ có bốn cá thể “đeo ba lô”. Số ít mẫu vật khiến chúng ta chưa thể khẳng định chắc chắn rằng amphipod cố ý nhắm vào một loài sên biển, hay sẽ bắt bất kỳ loại ốc biển nào có độc tố để mang bên mình, nghiên cứu kết luận.


Loài Hyperiella dilatata mang một con ốc Clione limacina antarctica màu vàng sau lưng. (Ảnh: Charlotte Havermans/Alfred Wegener -Viện Nghiên cứu Biển và Địa cực).

Sự tương tác giữa các sinh vật biển nhỏ như trường hợp này đặc biệt khó khăn để quan sát và nghiên cứu, vì cơ thể quá mỏng manh của chúng thường bị hệ thống lưới thu thập mẫu làm hỏng, Charlotte Havermans - chủ trì nghiên cứu - nhà sinh vật học thuộc Cục Môi trường tự nhiên tại Viện Khoa học hoàng gia Bỉ cho biết. Nhưng các tiến bộ công nghệ mới của máy chụp ảnh kỹ thuật số có thể sớm quan sát được "ngay cả những dạng sống nhỏ nhất trong môi trường nước", Havermans nói.

Báo Dân Trí
Đăng ngày 21/09/2018
Livescience
Sinh học

Nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường

Thủy sản được coi là nguồn thực phẩm quan trọng cho tương lai do sự gia tăng dân số toàn cầu và diện tích đất cho nông nghiệp ngày càng hạn chế.

nuôi cá bớp
• 10:24 10/02/2022

50 tấn cá chẽm chết cóng

Hàng trăm ngàn con cá chẽm nuôi tại một trại cá ở Hy Lạp chết vì lạnh, sau trận bão tuyết lớn làm tê liệt toàn quốc gia này trong tuần.

cá chết hàng loạt
• 19:47 28/01/2022

Chất diệt khuẩn an toàn thân thiện với môi trường đến 95%

Người ta nói nuôi thủy sản là nuôi nước. Môi trường nước có sạch thì thủy sản nuôi ở dưới mới sống tốt và lớn lên được. Vậy mới nói khâu diệt khuẩn khử trùng ao là rất quan trọng.

chất diệt khuẩn
• 10:01 10/11/2021

Giải cứu cá voi nặng 3 tấn mắc cạn ở Huế

Người dân ở cửa biển Tư Hiền, xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế vừa giải cứu thành công một con cá voi nặng 3 tấn, dài hơn 5m mắc cạn do sóng biển đánh dạt bờ trong lúc triều cường dâng cao, biển động mạnh.

Cá voi mắc cạn
• 16:16 21/10/2021

Quorum sensing là gì? Khi vi khuẩn phối hợp gây bệnh

Liệu vi khuẩn có khả năng “giao tiếp” và phối hợp hành động để hạ gục tôm chỉ sau một đêm? Hãy cùng khám phá cơ chế Quorum Sensing để giải hiện tượng này.

Tôm
• 11:18 16/12/2025

Tìm hiểu cơ chế hoạt động trong đầu tôm

Tôm là minh chứng cho sự tối giản tàn nhẫn của tự nhiên, loại bỏ cổ, loại bỏ lồng ngực, ép tim và não vào chung một chỗ để tối ưu hóa phản xạ. Cấu trúc này tạo ra một cỗ máy sinh tồn siêu tốc độ nhưng không có đường lùi. Hiểu được sự chật chội bên trong khối đầu-ngực này chính là chìa khóa để hiểu tại sao tôm luôn là loài nhạy cảm nhất trong ao nuôi.

Đầu tôm
• 09:00 24/11/2025

Ứng dụng một số công nghệ trong chế biến và bảo quản thủy sản

Công nghệ chế biến và bảo quản thủy sản đóng vai trò quan trọng trong việc giữ gìn chất lượng, kéo dài thời gian sử dụng, và nâng cao giá trị thương mại của các sản phẩm thủy sản.

Thủy sản
• 10:34 18/02/2025

Bản chất kiềm trong ao nuôi tôm

Độ kiềm là tổng lượng các ion bicarbonate (HCO₃⁻), carbonate (CO₃²⁻) và đôi khi hydroxide (OH⁻) trong nước. Các ion này có khả năng trung hòa axit trong nước.

Ảnh bìa
• 10:00 05/12/2024

Vi sinh xử lý đáy: Giải pháp kiểm soát NH₃, NO₂ và H₂S cho ao nuôi bền vững

Trong mô hình nuôi tôm thâm canh, nền đáy sạch và việc kiểm soát khí độc là chìa khóa giữ sự ổn định của ao và bảo vệ sức khỏe tôm. Khi thức ăn thừa, phân tôm và xác tảo tích tụ, nền đáy dễ yếm khí và sinh ra NH₃, NO₂, H₂S - những khí độc trực tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe và tốc độ tăng trưởng của tôm.

Vi sinh
• 02:31 07/01/2026

Cảnh báo những loại cá dễ thành ổ chứa ký sinh trùng và kim loại nặng

Nhiều loài cá quen thuộc trên mâm cơm lại chính là vật chủ trung gian của sán lá gan và nơi tích tụ thủy ngân do đặc tính ăn tạp dưới đáy bùn. Dưới đây là những loại cá tiềm ẩn rủi ro cao mà người tiêu dùng cần đặc biệt lưu ý khi chọn mua và chế biến.

Cá da trơn
• 02:31 07/01/2026

Tôm hùm trị giá 10 tỷ bị đánh cắp bằng thủ đoạn không ngờ

Một vụ trộm áo tợn vừa xảy ra tại Massachusetts (Mỹ) khi một xe tải chở đầy tôm hùm trị giá khoảng 400.000 USD (gần 10 tỷ đồng) đã biến mất không dấu vết. Vụ việc được dàn dựng tinh vi đến mức các chuyên gia logistics phải thốt lên rằng đây là hành động của một tổ chức tội phạm quy mô lớn.

Tôm hùm
• 02:31 07/01/2026

Cẩn thận bẫy lợi nhuận khi nuôi tôm về size lớn

Người nuôi tôm thường có tâm lý rằng tôm càng to thì sẽ càng được giá tuy nhiên thực tế lại không dễ dàng như vậy khi ép tôm phát triển khiến chi phí tăng cao nhưng độ lớn của tôm lại chậm đi đáng kể và cuối cùng là đẩy người nuôi vào những rủi ro không đáng có.

Tôm sú
• 02:31 07/01/2026

Vai trò của protein sốc nhiệt trong cơ chế thích nghi nhiệt độ của tôm nuôi

Mùa nắng nóng không chỉ làm gia tăng khí độc hay thiếu hụt oxy, mà còn tấn công trực tiếp vào từng mô cơ của con tôm. Trong cuộc chiến sinh tồn này, sự sống sót của tôm không chỉ dựa vào máy quạt nước, mà còn nhờ vào một hệ thống phòng thủ tự nhiên bên trong cơ thể.

Ao tôm
• 02:31 07/01/2026
Some text some message..