Miễn dịch bẩm sinh của tôm thẻ

Hệ miễn dịch của tôm đã bắt đầu được kích hoạt ngay khi vừa mới được thụ tinh. Sự bảo vệ này cũng có thể di truyền sang đời sau và cũng có thể được cải thiện nếu được bổ sung chất kích thích.

hệ miễn dịch tôm
Sự bảo vệ của hệ miễn dịch tôm có thể di truyền và cũng có thể được cải thiện.

Sản xuất tôm là một trong những ngành nuôi trồng thủy sản quan trọng nhất trên thế giới. Tuy nhiên gần đây, nó lại bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi dịch bệnh từ vi khuẩn và virus. Gây ra nhiều tác động xấu, ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế xã hội. Nuôi tôm có bền vững hay không là phụ thuộc vào sự phát triển và thực hiện các biện pháp phòng trị để kiểm soát mầm bệnh trong sản xuất.

Sự thúc đẩy hệ thống miễn dịch thông qua mồi gắn với bộ gen được xem là một liệu pháp thay thế đầy hứa hẹn để ngăn ngừa và kiểm soát các bệnh trong sản xuất tôm. Các chuyên gia cho biết mặc dù hệ miễn dịch của tôm là bẩm sinh nhưng việc huấn luyện kể từ giai đoạn ấu trùng cũng sẽ giúp cải thiện khả năng bảo vệ, chống lại mầm bệnh hiệu quả. Sự bảo vệ này hoàn toàn có thể di truyền sang đời sau. Mặc dù ký ức miễn dịch của trôm chưa hoàn chỉnh, tuy nhiên chia theo từng giai đoạn nhỏ thì bộ nhớ miễn dịch của tôm vẫn có thể hoạt động rất tốt.

Quá trình hình thành phôi là giai đoạn quan trọng để bảo vệ tôm chống lại sự xâm nhập và gây hại của mầm bệnh. Ở giai đoạn này, việc kích thích các gen miễn dịch là do sự chuyển gen của các RNA hoặc được truyền từ mẹ chứ không phụ thuộc vào các yếu tố ngoại sinh. Giai đoạn phôi của tôm thường là giai đoạn sống đáy, sau khi nở chúng lại sống lơ lửng phụ thuộc vào dòng nước chảy. Điều này cho thấy nếu kích hoạt sớm hệ thống miễn dịch ở giai đoạn phôi có thể đẩy nhanh sự thích nghi của ấu trùng với môi trường mới một cách nhanh hơn.

Các protein miễn dịch được sinh ra chỉ 3 giờ sau khi thụ tinh, hệ miễn dịch đã bắt đầu hoạt động. Đây là bằng chứng đầu tiên chứng minh tôm có khả năng tạo ra các phản ứng miễn dịch kể từ khi còn ở giai đoạn phôi. Nhiều phân tử liên quan đến quá trình chống stress oxy hóa cũng được tạo ra trong giai đoạn này, chúng cũng điều chỉnh các quá trình tăng trưởng tế bào. Và vì phôi có thể tạo ra phản ứng ở dạng tiềm năng trước khi nở, nên có thể điều chỉnh thụ động phản ứng này để tạo ra miễn dịch cho ấu trùng tôm.

Việc tạo các đáp ứng miễn dịch trong quá trình này là không dễ dàng khi việc tiêm cơ hay cho uống đều không khả thi cho các ứng dụng mang tính đại trà. Liều dùng của các chất kích thích cũng ảnh hưởng rất lớn đến kết quả của việc thúc đẩy miễn dịch. Cơ chế của những chất bổ sung kích thích hàng rào bảo vệ của tôm như thế nào là điều chưa biết được, tuy nhiên việc thêm vào ở giai đoạn đầu này là một chiến lược kích thích miễn dịch tuyệt vời đối với tôm.

Trong quá trình phát triển của tôm thẻ, các cơ chế bảo vệ khác nhau đã được tìm thấy trong suốt vòng đời của chúng. Một số cơ chế được thừa hưởng từ đời bố mẹ. Các cơ chế đáp ứng miễn dịch của tôm đa số là hoạt động thực bào (tạo chân giả bắt lấy vi khuẩn), khu trú mầm bệnh và tiết enzyme tiêu diệt mầm bệnh. Những đáp ứng này sẽ ngày một cùng phát triển với thời gian sống của tôm.

Khả năng miễn dịch của bất kỳ động vật nào cũng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi bệnh tật, tuy nhiên việc kích thích miễn dịch sẽ làm thay đổi sức chống chịu của hệ thống này về phía tích cực hơn. Cách tối ưu được kết luận đó là bổ sung chất kích thích và gắn mồi miễn dịch vào hệ gen của vật chủ. Tác dụng của nó sẽ kéo dài trong suốt quá trình sống của vật chủ, hơn nữa còn tiếp tục truyền xuyên qua các thế hệ. 

Đây là một bước tiến mới để ngăn ngừa và kiểm soát dịch bệnh trên tôm nuôi. Từ đó tối ưu hóa các nguồn năng lượng để tôm có khả năng đáp ứng với các kích thích mà không ảnh hưởng đến sự phát triển của nó. Đây cũng là bằng chứng để tìm ra sự điều hòa và cải thiện hệ miễn dịch của tôm giai đoạn phôi trong tương lai. Tạo tiền đề nâng cao sức đề kháng cho tôm nuôi.

Đăng ngày 07/08/2020
Hà Tử
Kỹ thuật

Tổng quan về công nghệ MBBR trong nuôi trồng thủy sản

MBBR là Moving Bed Biofilm Reactor, hứa hẹn là công nghệ xử lý nước thải ưu việt trong nuôi trồng thủy sản.

công nghệ MBBR
• 18:17 25/09/2021

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP không chỉ loại bỏ hiệu quả nồng độ Ammonium mà còn xử lý đến 90% chất hữu cơ.

Chế biến cá tra
• 07:00 22/04/2020

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản bằng cảm biến nano

Sử dụng được cả trên bờ, dưới nước để quan trắc chất lượng nước, hệ thống cảm biến nano do Viện Công nghệ nano (INT) thuộc Đại học Quốc gia TPHCM nghiên cứu giúp người nuôi trồng thủy sản yên tâm khi chất lượng nước nuôi được cảnh báo tự động kịp thời khi có sự cố.

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản
• 14:35 05/02/2020

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ

Quản lý môi trường ao nuôi tôm nước lợ là khâu quan trọng, đòi hỏi người nuôi có sự hiểu biết cần thiết về mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và biến động của chúng.Từ đó, có biện pháp điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ thiệt hại, góp phần vào thành công của vụ nuôi.

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ
• 08:46 30/10/2019

Bỏ túi bí quyết giảm hệ số FCR xuống dưới 1.2 mà không cần đổi loại thức ăn

Trong cơ cấu chi phí nuôi tôm và cá thâm canh, thức ăn thường chiếm 50–65% tổng chi phí sản xuất. Vì vậy, hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) không chỉ là một chỉ số kỹ thuật mà còn là thước đo trực tiếp của hiệu quả kinh tế. Chênh lệch 0,1 FCR ở quy mô vài chục tấn có thể tạo ra khoảng cách lợi nhuận rất lớn.

tôm
• 10:00 14/02/2026

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 12:00 11/02/2026

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 12:00 08/02/2026

Áp dụng tiến bộ kỹ thuật để nuôi tôm nước lợ đạt hiệu quả cao, bền vững

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và dịch bệnh trên thủy sản ngày càng diễn biến phức tạp, việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nuôi tôm nước lợ được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng suất, giảm rủi ro và hướng đến phát triển bền vững.

Nuôi tôm thẻ
• 12:04 20/01/2026

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 07:31 18/02/2026

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 07:31 18/02/2026

6 ông lớn định hình cuộc đua tôm thẻ chân trắng toàn cầu

Ngành tôm thẻ chân trắng (TTCT) thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt với sự dẫn dắt của 6 quốc gia chủ lực gồm Ecuador, Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Indonesia và Thái Lan. Mỗi nước theo đuổi một chiến lược riêng: có quốc gia tập trung mở rộng sản lượng trong khi nhiều bên lựa chọn nâng cấp giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

tôm
• 07:31 18/02/2026

Đạt FTA với EU, tôm Ấn Độ gia tăng sức ép cạnh tranh lên tôm Việt Nam

Việc Ấn Độ hoàn tất đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Liên minh châu Âu (EU), cùng lúc được Mỹ điều chỉnh giảm thuế đối ứng,...Những lợi thế mới này giúp tôm Ấn Độ nhanh chóng mở rộng thị phần tại EU, đồng thời đặt ngành tôm Việt Nam trước áp lực cạnh tranh ngày càng rõ nét.

tôm
• 07:31 18/02/2026

Thảo dược tự nhiên trong nuôi trồng thủy sản bà con nên biết

Người nuôi ngày càng quan tâm đến giải pháp an toàn và bền vững, các loại thảo dược tự nhiên đang được ứng dụng nhiều hơn trong chăm sóc và phòng bệnh cho tôm. Không chỉ dễ tìm, những nguyên liệu này còn giúp cải thiện sức khỏe tôm và môi trường ao nuôi một cách tự nhiên.

thảo dược nuôi tôm
• 07:31 18/02/2026
Some text some message..