Một lựa chọn mới để điều trị bệnh ký sinh trùng trên cá biển nuôi

Sử dụng hóa chất để điều trị bệnh ký sinh trùng ở cá nuôi có thể có rủi ro cho cả sức khỏe con người và môi trường, trong khi vẫn còn lo ngại về kháng sinh và kháng kháng sinh. Theo cách này, các phương pháp điều trị tự nhiên đang ngày càng thu hút sự chú ý của các nhà khoa học.

Tôm bạc hà dài tới năm cm và cơ thể của chúng bán trong suốt với các sọc màu hồng nhạt đến đỏ trên thân. Ảnh: 

Một ứng cử viên đầy triển vọng là tôm bạc hà (Lysmata vittata), theo các nhà khoa học ở Úc, có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc giảm ký sinh trùng trong cá biển nuôi. Sử dụng cá mú làm loài đối tượng thử nghiệm, các nhà khoa học phát hiện ra rằng tôm bạc hà đã làm giảm sự lây nhiễm của ký sinh trùng Neobenedenia girellae tới 87%. Nghiên cứu của họ là nghiên cứu đầu tiên đánh giá tiềm năng của tôm với vai trò là chất diệt khuẩn trong hệ thống nuôi trồng thủy sản tuần hoàn nuôi cá mú.

Tiến sĩ David Vaughan, nhà sinh vật học tại Đại học James Cook (JCU) ở Úc, cho biết, chúng tôi chọn cá mú vì chúng là loài cá có giá trị cao được nuôi ở các quốc gia châu Á - Thái Bình Dương, khu vực sản xuất thủy sản lớn nhất toàn cầu và bị ảnh hưởng rất nhiều bởi ký sinh trùng.

Sử dụng động vật ăn thịt tự nhiên để kiểm soát ký sinh trùng không phải là một ý tưởng mới trong nuôi trồng thủy sản. Cá vây tròn (Cyclopterus lumpus) và cá hàng chài vàng (Labrus bergylta) là hai loài cá làm sạch mà ngành thủy sản sử dụng để kiểm soát rận biển trong nuôi cá hồi nhưng không có kiểm soát sinh học tương đương cho nuôi trồng thủy sản nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Tin rằng tôm sạch hơn có thể đưa ra câu trả lời, Tiến sĩ Vaughan và các đồng nghiệp đã sử dụng bốn loài tôm để xác định hiệu suất của chúng trong việc loại bỏ ba ký sinh trùng khác nhau khỏi cá chủ. 

Tôm bạc hà đã được thử nghiệm trong điều kiện nuôi trồng thủy sản tuần hoàn bằng cách sử dụng cá mú bị nhiễm Neobenedenia girellae. Tôm đã loại bỏ và ăn trứng của ký sinh trùng từ các cạnh của lồng cá. © David B Vaughan

Vaughan cho biết: “Tôm bạc hà là một loài sống bầy đàn và phân bố rộng rãi, chúng ăn các loại ký sinh trùng của cá như monogeneans, leeches và protozoans. Nó cũng ăn các giai đoạn phát triển của các ký sinh trùng này - ví dụ như eggs, cysts hoặc cocoons – điều này rất quan trọng, vì những giai đoạn này ký sinh trùng thường không bị ảnh hưởng bởi hầu hết các phương pháp điều trị hóa học và do đó là nguyên nhân chính của tái nhiễm.”

Sử dụng tôm sạch hơn thay vì các loại cá làm sạch có thể có ít rủi ro về an toàn sinh học, vì chúng không có khả năng làm vật mang cho một số mầm bệnh trên cá mú. 

Công việc của Vaughan đang ở giai đoạn đầu; tất cả các nghiên cứu được thực hiện trong điều kiện phòng thí nghiệm và chưa được thử nghiệm trên thực địa. Các thử nghiệm tại trang trại hiện đang được tiến hành, cũng như các nghiên cứu bổ sung với các loại tôm khác nhau.

Tôm làm sạch không mẫn cảm với những loài ngoại ký sinh trùng của cá chủ, ông nói. Đây là một lợi thế, đặc biệt là khi sự đa dạng của ký sinh trùng cá trong nuôi trồng thủy sản nhiệt đới có độ đặc hiệu vật chủ thấp. Các loài tôm khác nhau nên được nhắm mục tiêu để thử nghiệm chống lại ký sinh trong nuôi cá, hai mảnh vỏ và động vật thân mềm, và được nghiên cứu thêm như một biện pháp kiểm soát sinh học.

Mike Rimme, một nghiên cứu viên cao cấp về nuôi trồng thủy sản tại Úc cho biết: “ Kết quả nghiên cứu của Tiến sĩ Vaughan rất thú vị, và tôm sạch hơn có thể có ứng dụng với cá mú được nuôi trong các hệ thống RAS, nơi thoát ra không phải là vấn đề và ít có cơ hội tái nhiễm bệnh. Tuy nhiên trong môi trường nuôi cá lồng, nhiều con tôm có thể bơi đi để tìm môi trường sống ưa thích. Tái nhiễm cũng là một vấn đề trong lồng biển do số lượng lớn cá cư trú ngẫu nhiên bên ngoài lồng.”. Ngoài ra còn có vấn đề về chi phí của tôm sạch hơn. Hiện tại chúng khá đắt. Thị trường cá cảnh sẽ sẵn sàng trả giá cao nhưng những người nuôi cá mú ở Đông Nam Á luôn tìm cách giảm chi phí và muốn có những lựa chọn rẻ hơn.

Vaughan cho biết, chi phí cung cấp tôm bạc hà là những mối quan tâm chính đáng, nhưng ngày càng được sản xuất nhiều, chúng sẽ càng rẻ hơn. Đây là một loài đã được thuần hóa và hiện đang được sản xuất tại Tasmania cho ngành công nghiệp cá cảnh. Công nghệ sản xuất chúng là có sẵn, và chúng cũng được sản xuất tại Đại học James Cook.

https://thefishsite.com/articles/cleaner-shrimp-a-newly-minted-alternative-to-parasite-protection-on-fish-farms