Năm 2023, năm thách thức đối với ngành tôm châu Á

Bối cảnh châu Á 

Các nhà sản xuất tôm châu Á sẽ phải đối mặt với một năm khó khăn, chuyên gia cho biết các quốc gia sản xuất tôm đều mở rộng nguồn cung vào năm 2021. So với năm 2020, sản lượng của Ấn Độ tăng 20%, tuy nhiên do các vấn đề về thời tiết, dịch bệnh, chi phí thức ăn tăng ở Trung Quốc và Ấn Độ, nên dự kiến tốc độ tăng trưởng chung sẽ âm vào năm 2022. Vấn đề EHP và EMS liên tục xảy ra khiến chi phí sản xuất tăng cao, kéo theo giá thức ăn cao hơn song đó là giá tôm thấp hơn, khiến nhiều trang trại không có lãi nên sản xuất của ngành đang dần thu hẹp. 

Sản lượng tôm ở Việt Nam ổn định. Mặc dù Indonesia đang có tăng trưởng nhẹ, do nước này hiện đang xuất khẩu phần lớn sang Mỹ, nhưng chuyên gia cho rằng con số này cũng sẽ sớm suy thoái.  Nhìn chung, châu Á, thị trường chiếm 2/3 sản lượng tôm thế giới đang thực sự đi xuống. Lần đầu tiên tổng sản lượng tôm châu Á giảm kể từ năm 2013 trong khi tôm là ngành có mức tăng trưởng ổn định và đạt mức trung bình 4,7% trong thập kỷ qua. 

Các kết quả khảo sát các nhà sản xuất của Liên minh Thủy sản Toàn cầu đã được công bố, cho thấy một số kết quả đầy hứa hẹn. Những người tham gia khảo sát có xu hướng bày tỏ triển vọng tích cực cho năm 2023, họ cho rằng Trung Quốc sẽ quay trở lại như một nhà sản xuất và một thị trường tiêu thụ lớn đối với ngành tôm trong năm tới. 

Hầu hết ý kiến chỉ ra đều cho rằng lũ lụt và đóng cửa nhà hàng do COVID-19 bùng phát gây tác động đến sản xuất và tiêu thụ tôm trong năm 2022 sẽ không lặp lại trong năm 2023. Người tham gia khảo sát dự đoán trong năm 2023, Trung Quốc sẽ tăng trưởng 9% song song đó là sự tăng trưởng của Ecuador.

Nhà máy chế biến tôm ở Ecuador. Ảnh: thuysanvietnam.com.vn

Khả năng nếu tất cả dịch vụ thực phẩm ở Trung Quốc mở cửa trở lại năm 2023, tuy nhiên cần phải gia tăng nhu cầu tiêu thụ tôm nhiều hơn. Dự kiến trong năm tới, Ecuador sẽ xuất khẩu khoảng 700.000 tấn tôm sang Trung Quốc, trong khi Trung Quốc bán khoảng 800.000 - 900.000 tấn nội địa. 

Tuy nhiên, chuyên gia lại dự đoán về một năm 2023 khó khăn cho thị trường châu Á. Ông Nikolik không nghĩ các nền kinh tế châu Á sẽ được tách biệt hoàn toàn với suy thoái ở phương Tây, rất khó dự đoán tiêu thụ dịch vụ thực phẩm của Trung Quốc vì chúng không phụ thuộc vào dữ liệu kinh tế vi mô mà phụ thuộc vào COVID: Chỉ cần một vài trường hợp mắc COVID ở Thượng Hải và Chính phủ sẽ áp đặt các hạn chế nghiêm ngặt. 

Thị trường Nam Mỹ vẫn có dấu hiệu gia tăng 

Trái với dự đoán về sự suy giảm của ngành tôm châu Á và sụt giảm tại thị trường Mỹ, doanh số bán tôm của Ecuador vẫn tăng lên (tăng 1,6% trong tháng 8/2022). Họ đã có tôm giá rẻ an toàn sinh học, sở hữu tuyến đường vận chuyển thuận lợi và lợi thế thị trường đáng kể khi xuất khẩu sang Mỹ. Bên cạnh đó, ngành tôm Ecuador cũng đã đầu tư vào các thiết bị chế biến cần thiết để đa dạng sản phẩm. Đó chính là điểm khiến Ecuador trở thành quốc gia có ưu thế hơn so với các nước châu Á. 

Chuyên gia nhận định, tổng sản lượng tôm của Ecuador năm 2023 so với 2022 sẽ cao hơn 30%, có thể sẽ đạt 1,3 triệu tấn, dự kiến sẽ còn tiếp tục tăng. Chuyên gia cho biết thêm, mức giá ngành tôm sẽ tương đối yếu trong suốt năm 2023, chi phí thức ăn có thể sẽ tốt hơn một chút nhưng vẫn không đủ để cho phép các nhà sản xuất châu Á phát triển.