Nghịch lý: Người nuôi cá thua lỗ, giá thị trường vẫn cao

Khó khăn đầu ra

Là trang trại nuôi cá công nghiệp quy mô lớn và đang là thời điểm thu hoạch, nhưng ông Lê Trung Kiên, quản lý Trang trại khảo nghiệm Ngọc Long (thôn Quỳnh Ngọc, xã Ea Na, huyện Krông Ana) luôn trong tâm trạng đầy lo lắng vì giá cá rớt sâu. Với 20 ao nuôi cá lóc tổng diện tích 10 ha và 30 lồng bè nuôi các loại cá trắm, chép, rô phi, diêu hồng..., mỗi ngày trang trại xuất bán hàng chục tấn (trong đó 80% là cá lóc) phục vụ nhu cầu của người tiêu dùng trong tỉnh và các địa phương lân cận. Tuy nhiên, từ tháng 8-2016 giá các loại cá bắt đầu giảm và đến nay vẫn chưa phục hồi. Nếu trước đây giá cá lóc bán tại bè là 48-50 nghìn đồng/kg, cá diêu hồng 41.000 đồng/kg, rô phi 38.000 đồng/kg…, thì bây giờ chỉ từ 25-28 nghìn đồng/kg đối với cá lóc; các loại cá khác từ 30-37 nghìn đồng/kg khiến người nuôi phải chịu lỗ 8-10 nghìn đồng/kg cá thương phẩm, ước chừng mỗi tấn bán ra lỗ hơn 80 triệu đồng.

Ông Kiên chia sẻ, với tình trạng này, trang trại của ông tạm ngưng bán cá ra thị trường, chỉ cho cá ăn cầm chừng đợi giá lên. Hiện trang trại của ông còn khoảng 300 tấn cá lóc chưa xuất bán được. Việc giữ cá lại đồng nghĩa phải tốn thêm chi phí thức ăn, công chăm sóc cá mỗi ngày, trong khi chưa biết khi nào giá mới ổn định trở lại. Tương tự, ông Trương Văn Doan, Chi hội trưởng Chi hội nghề cá Buôn Triết (huyện Lắk) cho biết, nhiều tháng nay giá cá nuôi xuất bán cho thương lái giảm khá mạnh, nhất là cá rô phi, cá lóc, thát lát, giảm từ 5.000 – 10.000 đồng/kg so với trước đây. Tình trạng này đã ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của bà con sống nhờ vào nghề cá, việc tìm kiếm đầu ra cũng khó khăn vì luôn bị các thương lái ép giá.

Giá cá thương phẩm giảm mạnh cũng kéo theo hệ lụy thua lỗ, đầu ra sụt giảm đối với nhiều hộ nuôi cá giống. Ông Nguyễn Văn Đại, Giám đốc Công ty TNHH MTV An Trang (thôn 10, xã Hòa Khánh, TP. Buôn Ma Thuột) chia sẻ, so với cùng kỳ năm ngoái, công ty của ông xuất bán được 20 tấn cá giống các loại, nhưng năm nay đã giảm xuống còn 15 tấn. Lượng giống cung cấp trong và ngoài tỉnh cũng giảm 20-25%. Đến thời điểm này, lượng người mua cá giống cũng thưa dần, số cá giống tồn đọng nhiều chưa biết phải giải quyết thế nào vì không đủ diện tích ao, lồng để nuôi thả. 

Lồng nuôi cá trên sông Krông Ana của Trang trại khảo nghiệm Ngọc Long. Ảnh: M.Thuận

Hộ chăn nuôi, người tiêu dùng đều bị thiệt

Theo khảo sát thị trường trên địa bàn TP. Buôn Ma Thuột, giá cá bán lẻ tại các chợ vẫn không hề giảm mà gần như vẫn giữ nguyên như trước đây. Đơn cử, giá cá lóc bán tại bè trung bình chỉ 28.000 đồng/kg nhưng ở chợ dao động 60-80 nghìn đồng/kg, cá điêu hồng bán tại bè 37.000 đồng/kg, bán lẻ từ 55-60 nghìn đồng/kg; rô phi xuất bán 35.000 đồng/kg, ở chợ là 45-50 nghìn đồng/kg… Theo lý giải của người bán lẻ, nguyên nhân là do cá phải qua nhiều khâu trung gian nên khi đến tay người tiêu dùng thì giá vẫn ở mức cao. Như vậy, cũng giống như giá heo hơi trong thời gian vừa qua, chỉ có người nuôi và người tiêu dùng chịu thiệt thòi, còn thương lái mua đi bán lại vẫn ung dung hưởng lãi cao(!)

Theo thống kê của Chi cục Thủy sản, đến tháng 8 - 2017 trên địa bàn tỉnh có 409 lồng nuôi cá các loại, trong đó, chủ yếu là diêu hồng, cá tầm, cá lóc, lăng đuôi đỏ, bống tượng, chim trắng và rô phi. Trong khi đó, hoạt động khai thác thủy sản ngoài tự nhiên của người dân từ đầu năm đến nay vẫn diễn ra bình thường, sản lượng ước 1.302 tấn, bằng 76,6% kế hoạch khai thác năm 2017. Chi cục Thủy sản đánh giá, nguyên nhân khiến giá các loại cá nước ngọt giảm mạnh một phần là do các địa phương ngày càng mở rộng diện tích nuôi cá, phần khác đang vào vụ thu hoạch rộ dẫn đến tình trạng cung vượt cầu. Bên cạnh đó, sản phẩm cá nước mặn ngày càng nhiều lên cũng khiến thị trường cá nước ngọt bị thu hẹp. Hiện Chi cục cũng khuyến cáo bà con hạn chế mở rộng diện tích ao, bè, tập trung vào các loại cá có giá trị kinh tế cao để gia tăng giá trị cho sản phẩm cá nước ngọt.