Những chứng nhận quốc tế về sử dụng kháng sinh

Bài viết tóm lược những nguyên nhân ảnh hưởng đến việc sử dụng kháng sinh trong nuôi trồng thủy sản và quy định về sử dụng kháng sinh trong các chứng nhận quốc tế.

Những chứng nhận quốc tế về sử dụng kháng sinh
Tác hại của sử dụng bừa bãi kháng sinh trong nuôi trồng thủy sản đối với con người Ảnh: sciencedirect

Trong bài trước đã cho thấy việc lạm dụng kháng sinh làm xuất hiện các chủng kháng thuốc, giảm khả năng điều trị bệnh trên người, gây tác hại sức khỏe con người đồng thời cũng giảm chất lượng sản phẩm và giảm uy tín của ngành thủy sản của một quốc gia. Một trong những biện pháp hữu hiệu để kiểm soát sử dụng kháng sinh là áp dụng các chứng nhận và tiêu chuẩn. Chứng nhận nuôi trồng thủy sản dựa trên thị trường đang trở thành một công cụ ngày càng mạnh mẽ để thực thi sự tuân thủ của ngành thủy sản với các tiêu chuẩn quốc tế.

Để tuân thủ hầu hết các loại chứng nhận, nông dân phải giới hạn và báo cáo việc sử dụng kháng sinh.

Các tiêu chuẩn chứng nhận hữu cơ hiện tại có những quy định tương tự và tất cả đều cấm sử dụng kháng sinh với mục đích dự phòng (phòng bệnh). 

 

Bảng 1 Các quy tắc tiêu chuẩn được đề xuất bởi các chương trình chứng nhận khác nhau liên quan đến việc sử dụng và quản lý kháng sinh.

* Kháng sinh bị cấm và một số quy tắc khác có thể khác nhau theo quốc gia

Việc hỗ trợ chẩn đoán bệnh và quản lý sức khỏe động vật thủy sản bằng cách thực hành các chứng nhận cũng góp phần ảnh hưởng đến số lượng và liều lượng kháng sinh mà nông dân sử dụng.

Chiến lược tiếp cận thị trường và giá cả hấp dẫn đang dần thu hút ngày càng nhiều nông dân nuôi trồng thủy sản áp dụng thực hiện các chứng nhận nuôi trồng thủy sản tốt và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc gia, quốc tế hay chứng nhận của bên thứ ba (ví dụ: ASC và BAP). Các chứng nhận thực hành nuôi trồng thủy sản tốt cũng thường thúc đẩy an toàn sinh học cấp độ nông nghiệp và thực hành thâm canh bền vững, giảm nguy cơ bệnh tật tổng thể.

Nâng cao nhận thức chung của công chúng sẽ không chỉ trao quyền cho các nhãn chứng nhận, nhưng nó cũng sẽ giúp giảm sử dụng kháng sinh không cần thiết trong hoạt động sản xuất của con người.

Nguyên nhân ảnh hưởng việc sử dụng kháng sinh

Để đáp ứng với dữ liệu sử dụng kháng sinh toàn cầu nhóm nhà nghiên cứu đã tóm tắt các yếu tố cơ bản và gần đúng có ảnh hưởng nhất đền việc sử dụng kháng sinh trong ngành nuôi trồng thủy sản hiện nay.

 

Những yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng kháng sinh bao gồm: mức độ dễ nhiễm bệnh của các loài vật nuôi, khả năng kháng kháng sinh của mầm bệnh, khả năng chuẩn đoán bệnh, thị trường mục tiêu và quy định an toàn thực phẩm cùng các loại chứng nhận.

Sử dụng nhiều kháng sinh và lặp đi lặp lại trong nuôi trồng thủy sản cũng góp phần làm tăng mức độ kháng kháng sinh trong trong hệ sinh thái. Điều này buộc nông dân phải sử dụng kháng sinh liều cao hơn.

Việc truyền gen kháng kháng sinh bằng con đường chuyển gen ngang và dọc góp phần vào việc lựa chọn các kiểu hình vi khuẩn với cường độc lực và khả năng gây bệnh càng tăng, dễ xảy ra dịch bệnh dẫn đến việc sử dụng kháng sinh ngày càng nhiều.

Một sự khác biệt giữa việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi trên cạn và nuôi trồng thủy sản nằm ở con đường tác động của chúng đối với con người. Nhiều vật nuôi trên cạn là động vật có vú máu nóng có chung phần lớn cộng đồng vi khuẩn của con người và do đó sẽ có nhiều tác nhân gây bệnh trên người. Cá có máu lạnh và phần lớn là duy trì hệ vi khuẩn khác nhau. Tuy nhiên một số tác nhân gây bệnh do vi khuẩn gây bệnh như Mycobacterium spp., Streptococcus iniae, Clostridium botulinum và Vibrio vulnificus được biết là có tính chất kỵ khí và có khả năng vượt qua các rào cản để lây nhiễm cho con người.

Gen kháng kháng sinh trong các loại mầm bệnh này có thể có những tác động nghiêm trọng đến việc điều trị trên người những người bị nhiễm bệnh do tiếp xúc trực tiếp với động vật hoặc môi trường thủy sinh có nguồn gen kháng kháng sinh, gen này có thể xâm chiếm hệ vi khuẩn ở người, có thể có tác động tàn phá ở quy mô dân số. Ở Việt Nam đã xuất hiện một vài loại siêu vi khuẩn kháng lại tất cả các loại kháng sinh điều này. Do đó, vấn đề sử dụng kháng sinh và sự kháng kháng sinh phải được giải quyết với sự chung tay của toàn thế giới.

Nhóm nhà khoa học: Patrik J. G. Henriksson, Andreu Rico, Max Troell, Dane H. Klinger, Alejandro H. Buschmann, Sonja Saksida, Mohan V. Chadag, Wenbo Zhang đăng trên tạp chí Sustainability Science

Đăng ngày 04/06/2018
VĂN THÁI (Lược dịch)
Kỹ thuật

Làm thế nào để hiệu quả việc tăng kiềm trong ao tôm?

Độ kiềm là thông số rất quan trọng, góp phần vào một trong những yếu tố quyết định thành công của vụ nuôi, bởi độ kiềm có liên quan trực tiếp đến độ ổn định của pH nước và hoạt động lột xác của tôm. Việc hiểu và kiểm soát hiệu quả, đúng lúc tính kiềm trong ao sẽ giúp hoạt động nuôi tôm của bà con trở nên dễ dàng hơn.

Độ kiềm
• 09:50 12/04/2024

Nuôi vỗ cua gạch thành cua ôm trứng ở Cà Mau

Ngành cua Cà Mau đang từng bước khẳng định vị thế, trở thành đối tượng nuôi chủ lực thứ hai của địa phương, chỉ đứng sau con tôm.

Cua gạch
• 14:17 11/04/2024

Kiểm soát độ biến động của kiềm trong ao nuôi

Một chỉ số luôn được quan tâm khi người nuôi kiểm tra các chỉ số môi trường ao nuôi đó chính là độ kiềm, độ pH. Chúng có thể tăng hoặc giảm ngoài mức cho phép dẫn đến các hệ lụy gây ảnh hưởng lên tôm. Hôm nay, Tép Bạc sẽ gợi ý một số cách kiểm soát độ kiềm, độ pH hợp lý.

Độ kiềm ao nuôi
• 10:41 11/04/2024

Mô hình nuôi tôm càng xanh toàn cái

Trong ngành nuôi tôm hiện đại, việc tối ưu hóa quy trình nuôi trồng không chỉ là một mục tiêu mà còn là một thách thức. Trong số các mô hình nuôi phổ biến, mô hình nuôi tôm toàn cái đang thu hút sự chú ý đặc biệt của các nhà nghiên cứu và nhà nuôi.

Tôm càng xanh
• 09:55 11/04/2024

Xu hướng thị phần doanh nghiệp sản xuất thức ăn tôm 2024

Ngành sản xuất thức ăn cho tôm hiện đang đối mặt với vấn đề phân mảnh và thiếu tính thống nhất trong chuỗi giá trị sản xuất. Tuy nhiên, vẫn có những dấu hiệu tích cực ở một số quốc gia như Việt Nam, nơi mà ngành này đang dần hướng tới sự thống nhất.

Tôm thẻ
• 09:55 14/04/2024

Cấp mã vùng nuôi, trồng thủy sản cần thiết và cấp bách

Từ mã số này sẽ xác định được chủ cơ sở nuôi và nguồn gốc sản phẩm, qua đó tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước, nâng cao giá trị sản phẩm và đáp ứng yêu cầu về xuất khẩu. Việc các vùng sản xuất nuôi trồng thủy sản có mã cũng thích ứng với xu hướng kinh tế nông nghiệp số hiện nay. Từ những yêu cầu trên, các đơn vị chuyên môn ngành nông nghiệp đã và đang đẩy mạnh việc cấp mã số cho các vùng nuôi trồng thủy sản trên khắp cả nước.

Nuôi thủy sản
• 09:55 14/04/2024

Vệ sinh ao nuôi định kỳ

Luôn giữ môi trường ao nuôi sạch sẽ là yếu tố hàng đầu trong nuôi tôm công nghiệp. Việc ao nuôi sạch sẽ không đem đến các mầm bệnh gây hại cho tôm, cũng như giúp tôm có điều kiện phát triển ổn đinh, tăng trưởng nhanh chóng, đạt năng suất cao cho vụ nuôi. Dưới đây là một số công việc cần làm để vệ sinh ao nuôi định kỳ.

Vệ sinh ao nuôi
• 09:55 14/04/2024

Những điều thú vị về sự thích nghi của loài cá tuyết

Dưới những lớp tuyết mỏng manh của đại dương, tồn tại một thế giới huyền bí, nơi cá tuyết tỏa sáng. Loài cá này, dường như đã được sinh ra để sống trong môi trường đầy thách thức của vùng biển đáy tuyết.

Cá tuyết
• 09:55 14/04/2024

Làm thế nào để hiệu quả việc tăng kiềm trong ao tôm?

Độ kiềm là thông số rất quan trọng, góp phần vào một trong những yếu tố quyết định thành công của vụ nuôi, bởi độ kiềm có liên quan trực tiếp đến độ ổn định của pH nước và hoạt động lột xác của tôm. Việc hiểu và kiểm soát hiệu quả, đúng lúc tính kiềm trong ao sẽ giúp hoạt động nuôi tôm của bà con trở nên dễ dàng hơn.

Độ kiềm
• 09:55 14/04/2024