Những phát hiện gần đây về nhiễm EHP ở tôm

Đánh giá này trình bày chi tiết những phát hiện gần đây liên quan đến nhiễm EHP ở các trang trại nuôi tôm, bao gồm ảnh hưởng của nó đến hệ miễn dịch, tiêu hóa, trao đổi chất, sinh lý và tăng trưởng của tôm.

Tôm bệnh
EHP lây trực tiếp từ cá thể này sang cá thể khác trong môi trường nước. Ảnh: Internet

Nhiễm EHP thường có đặc điểm là tăng trưởng chậm, nhiễm ở giai đoạn đầu của quá trình sản xuất hậu ấu trùng ở các trại giống – chủ yếu ở Thái Lan, Việt Nam, Indonesia, Malaysia, Ấn Độ và Trung Quốc. 

Nhiễm EHP trên tôm thẻ chân trắng 

Tôm thẻ chân trắng nhiễm EHP dẫn đến các enzyme tiêu hóa α-amylase và lipase giảm đáng kể so với tôm khỏe. Đồng thời các biến số trao đổi chất như chất béo trung tính (TG), protein tổng số (TP), cholesterol (CL), glucose (GL) và alanine aminotransferase (ALT) thấp. 

Bên cạnh đó, phản ứng miễn dịch không đặc hiệu bị ảnh hưởng bởi nhiễm EHP bằng cách giảm hoạt động của phosphatase kiềm (ALP), catalase (CAT), γ-glutamyl transferase (GGT), tổng khả năng chống oxy hóa (T-AOC), superoxide anion (SOA) , phenoloxidase (PO) và tổng số lượng tế bào máu (THC). FCR là 3,01 ± 0,29. Hay tôm thẻ chân trắng bị nhiễm EHP thực nghiệm bằng cách tiêm bào tử (~1x105 bào tử/con tôm) và cho tôm ăn gan tụy bị nhiễm bệnh thì tôm có sự giảm đáng kể về các thông số miễn dịch tổng số lượng tế bào máu (THC), hoạt động catalase (CAT) và hoạt động lysozyme (LYS).

Biểu hiện gen Toll được kích hoạt như một phản ứng sớm, khi EHP tương tác với vật chủ và kích hoạt hệ thống prophenoloxidase cũng như sự di chuyển của tế bào máu đến vị trí nhiễm trùng để chống lại EHP xâm chiếm. Mặc dù các phản ứng thích hợp đã được đưa ra nhưng có vẻ như chúng không đủ hiệu quả để loại bỏ EHP. 

Ngoài ra, các lysozyme hoạt động từ bên trong tế bào máu dường như bị EHP vô hiệu hóa hoặc thậm chí có thể không được giải phóng khỏi tế bào máu, vì các tế bào máu không thể tự thoái hóa hoặc không có khả năng thực bào các ký sinh trùng nội bào khi mức độ giảm.

HPTôm bị nhiễm EHP thường có đặc điểm là tăng trưởng chậm, nhiễm ở giai đoạn đầu của quá trình sản xuất hậu ấu trùng

Ảnh hưởng của chất lượng nước và hệ thống nuôi đến nhiễm EHP

Tôm thẻ chân trắng được ghi nhận tăng trưởng chậm được thu thập từ ao đất cho thấy tỷ lệ nhiễm EHP cao (91,3%). Điều thú vị là tôm cỡ lớn bình thường trong ao đất cũng có tỷ lệ nhiễm EHP cao được xác nhận bằng PCR. Tôm cỡ lớn nuôi trong nhà kính có tỷ lệ nhiễm EHP thấp hơn (10,6%) so với tôm cỡ lớn bình thường nuôi trong ao đất (72,4%). Các tác giả cho rằng nuôi tôm trong nhà kính ít bị ảnh hưởng bởi nhiễm EHP hơn, thể hiện qua kích thước và trọng lượng tôm bình thường. 

Ngoài ra, một xét nghiệm PCR cho thấy hai ao có kết quả dương tính với EHP, trong khi nồng độ nitrit và amoniac ở mức trên 1 ppm. Bốn ao còn lại âm tính với EHP, nồng độ nitrit và amoniac dưới 1 ppm.

Trong một nghiên cứu khác, người ta quan sát thấy rằng nhiễm trùng EHP có thể xảy ra ở độ mặn 2 ppt với tỷ lệ lưu hành và mức độ nghiêm trọng rất thấp, trong khi tỷ lệ lây nhiễm và mức độ nghiêm trọng cao hơn ở độ mặn 30 ppt.

Sự hiện diện của EHP trong các sinh vật thủy sinh khác có trong ao nuôi tôm

Trong một nghiên cứu tại một trang trại nuôi tôm ở Maoming, Trung Quốc, tôm và các sinh vật khác đã được nghiên cứu về EHP bằng xét nghiệm PCR. EHP được phát hiện ở tôm thẻ chân trắng, tôm sú, cua, vẹm và ba loài chuồn chuồn. 

Khi kiểm tra mô bệnh học, bào tử EHP được tìm thấy ở ấu trùng và chuồn chuồn trưởng thành bị nhiễm bệnh tự nhiên được thu thập từ ao nuôi tôm. Kết quả lai huỳnh quang tại chỗ cho thấy tín hiệu tích cực về sự nhiễm EHP trong mỡ cơ thể của nhộng chuồn chuồn. Các bào tử microsporidian chưa trưởng thành và trưởng thành và plasmodium bào tử muộn đã được quan sát thấy trong tế bào chất của nhộng chuồn chuồn bằng kính hiển vi điện tử.

Trong một nghiên cứu khác ở Malaysia, EHP được phát hiện trong 82 mẫu thủy sản thuộc các ngành Arthropoda, Mollusca và Chordata phyla bằng phương pháp PCR nhắm vào các gen mã hóa protein thành bào tử (SWP). Tỷ lệ lưu hành trung bình của EHP bằng PCR là 82,93% đối với cả ba ngành. Những phát hiện này cho thấy sự hiện diện của bào tử EHP trong sinh vật thủy sinh trong ao nuôi tôm là những vật truyền bệnh.

Hệ vi sinh vật đường ruột và EHP

Mối liên quan giữa nhiễm EHP, chậm tăng trưởng và hệ vi sinh vật đường ruột ở tôm cỡ nhỏ, vừa và lớn đã được xem xét trên tôm thẻ chân trắng. Tất cả các nhóm tôm đều từ cùng một lứa hậu ấu trùng và được nuôi trong một ao với cùng chế độ ăn và điều kiện môi trường. Tôm nhỏ có số lượng bản sao EHP cao nhất. 

Ngoài ra, dựa vào kết quả đánh giá sự hiện diện vi khuẩn đường ruột của tôm cỡ nhỏ và vừa giống nhau và khác với mô hình vi khuẩn ở tôm lớn, cho thấy hệ vi sinh vật đường ruột bị ảnh hưởng bởi mức độ nghiêm trọng của nhiễm trùng EHP và thời gian nhiễm EHP liên tiếp. Một quan sát khác cho thấy mức độ phong phú tương đối của Vibrio cao nhất ở tôm nhỏ, cũng cho thấy khả năng vi khuẩn xâm nhập cao hơn.

EHP và hội chứng phân trắng (WFS)

Tôm bệnhWFS gây bệnh cho tôm sú và tôm thẻ chân trắng trong ao nuôi thương phẩm và biểu hiện lâm sàng ruột trắng, gan tụy nhợt nhạt

WFS gây bệnh cho tôm sú và tôm thẻ chân trắng trong ao nuôi thương phẩm và biểu hiện lâm sàng ruột trắng, gan tụy nhợt nhạt. Các mầm bệnh gây ra nguyên nhân này vẫn chưa chắc chắn và được nghi ngờ nó có liên quan đến một sinh vật gây bệnh do nhiều mầm bệnh đường ruột gây ra. 

Sự kết hợp của nhiều mầm bệnh dựa trên các nghiên cứu cho thấy WFS được quan sát thấy ở những nơi có tỷ lệ lưu hành và mức độ nghiêm trọng của nhiễm EHP cao. Cụ thể, một phát hiện về tôm nhiễm đồng thời EHP và V. parahaemolyticus thì có lượng EHP cao hơn đáng kể so với tôm chỉ nhiễm EHP. Mối quan hệ cộng hưởng giữa EHP và V. parahaemolyticus phân lập đã dẫn đến biểu hiện của WFS.

Đăng ngày 15/06/2024
Hồng Huyền @hong-huyen
Dịch bệnh
Bình luận
avatar

Bệnh vi bào tử trùng trên tôm nuôi

Bệnh vi bào tử trùng do vi bào tử trùng Enterocytozoon hepatopenaei (EHP) gây ra, làm cho tôm chậm lớn bởi EHP ký sinh nội bào và sử dụng dinh dưỡng, năng lượng dự trữ trong gan, tụy khiến tôm không đủ dinh dưỡng, năng lượng cho sự tăng trưởng và lột xác.

Tôm thẻ
• 10:35 05/07/2024

Bệnh DIV1 trên tôm và các biện pháp phòng, chống dịch bệnh

Bệnh DIV1 trên tôm do Decapod Iridescent Virus 1 (DIV1) gây ra, được phát hiện lần đầu tiên trên mẫu tôm càng đỏ (Cherax quadricarinatus) vào năm 2014 tại tỉnh Phúc Kiến của Trung Quốc sau đó vi rút tiếp tục gây bệnh cho các trang trại nuôi tôm thẻ chân trắng và tôm càng xanh tại một số tỉnh của Trung Quốc.

Tôm bệnh
• 10:41 30/06/2024

Đen mang trên tôm: Hạn chế nguồn cung hữu cơ

Hiện tượng mang tôm bị đen là một trong những bệnh lý nguy hiểm và phổ biến nhất trong nuôi tôm. Bệnh được gây ra bởi một loại vi khuẩn gọi là Vibrio parahaemolyticus, Vibrio harveyi, hoặc Vibrio alginolyticus. Bệnh có thể lan rộng nhanh chóng và gây tổn thất kinh tế lớn cho người nuôi.

Tôm đen mang
• 10:04 27/06/2024

Bệnh hoại tử gan tụy cấp tính ở tôm và biện pháp phòng chống

Bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND) còn được biết đến là “Hội chứng chết sớm”, do vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus gây ra. Bệnh này có tốc độ lây lan nhanh, tỷ lệ chết có thể lên đến 90% sau 3-5 ngày phát hiện.

Tôm thẻ
• 08:00 21/06/2024

Bão số 2: Chủ động chuẩn bị các công tác ứng phó bảo vệ tài sản và vật nuôi

Sáng sớm nay 23.7, cơ quan khí tượng cho biết bão số 2 đã giảm cường độ, giật cấp 11. Tuy nhiên cơn bão bắt đầu gây mưa lớn.

Bão số 2
• 06:28 24/07/2024

Áp dụng chế tài khi ngư dân khai thác thủy sản trái phép từ 1/8/2024

Từ ngày 1/8/2024, một số hành vi vi phạm trong khai thác thủy sản trước đây chỉ bị xử phạt hành chính sẽ bị xử lý hình sự theo Nghị định số 42/2019/NĐ-CP. Điều này nhằm tăng cường sức răn đe, ngăn chặn các hành vi vi phạm và thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc gỡ thẻ vàng IUU của Ủy ban châu Âu (EC).

Tàu cá Việt Nam
• 06:28 24/07/2024

Bật mí những thức ăn của nghêu khi nuôi trên bãi triều ven sông

Nuôi nghêu trên bãi triều ven sông không chỉ là một ngành nghề truyền thống mà còn mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ gia đình. Tuy nhiên, để đạt được năng suất cao và chất lượng tốt, việc hiểu rõ về thức ăn của nghêu đóng vai trò vô cùng quan trọng. Vậy những loại thức ăn nào là tốt nhất cho nghêu? Làm thế nào để cung cấp đủ và đúng loại thức ăn cho nghêu?

Bãi nuôi nghêu
• 06:28 24/07/2024

Hậu quả và tác hại xấu khi mua tôm giống không rõ nguồn gốc

Việc chọn tôm giống chất lượng đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo thành công của các vụ nuôi tôm. Tuy nhiên, tình trạng mua tôm giống không rõ nguồn gốc đang trở thành một vấn đề đáng lo ngại trong ngành thủy sản Việt Nam.

Tôm giống
• 06:28 24/07/2024

Sale siêu hời - Mừng vụ mới

Khuyến mãi hấp dẫn! Bạn đang cần? Ghé Farmext eShop ngay!

Chương trình khuyến mãi hot
• 06:28 24/07/2024
Some text some message..