"Mát-xa" răng bằng... sứa

Trắng trong và mát rượi tựa ngọc thạch, giòn tan lẫn nồng nàn hương biển - chỉ có sứa.

gỏi sứa
Thanh tân gỏi chân sứa - Ảnh: Tùng Châu

Thật ngạc nhiên, khi những con sứa có “gia phả” cổ xưa, vô định, hơi khù khờ có thể góp phần khỏa lấp cái nắng chói chang của Sài Gòn.

Đơn giản, bởi hơn 80% cơ thể loại sinh vật thân mềm này là nước. Và trong lượng nước ngai ngái mùi biển ấy, chứa không ít khoáng tố, giúp tăng sức đề kháng cho cơ thể. Đấy mới là điều kiện cần, tối quan trọng cho giới nữ khát khao giữ eo thon, cánh đàn ông “tốt bụng - không kiểm soát” vì hội chứng bia rượu lu bù.

Trước nay, sứa có quá nhiều món cũ xếp hàng chờ... món mớibún sứa, gỏi sứa... Chưa kể, qua mỗi vùng miền lại có những biến tấu riêng. Vậy có món nào đủ sức rung động tâm hồn thực khách. Xin đề cử, món gỏi chân sứa kiểu Hồng Kông.

Có thể xem đây là hàng sứa cao cấp, thường nằm trong danh mục xuất khẩu, ít thấy bán lẻ trong nước. Thịt sứa còn tươi như mới đánh bắt, được ngâm trong dung dịch nước muối với độ mặn phù hợp và ủ lạnh. Đầu bếp xả bỏ nước này, ngâm lại nước sạch rồi xả bỏ vài ba lượt nữa mới chế biến được.

Cảm giác giòn mát du dương nơi chân sứa, hòa chút béo thanh tao của một loại nước tương hảo hạng cùng vị nồng thơm dịu nhẹ từ cọng hành hương. Bộ ba vật thực này khi đứng riêng lẻ thì khá tầm thường. Song lúc chúng kết đôi, thăng hoa có thể giúp người ăn cảm nhận được chút huyền năng của biển... vắng! Lắng đọng, người ăn tinh ý có quyền suy tưởng ngay đến diễm cảnh: lớp lớp con sóng bạc đầu cuồng nhiệt “hôn” bờ cát vàng nằm sóng xoài dọc đất Việt mến yêu! Thêm rạo rực những bờ môi ôm chân sứa!

Mát lành sứa nước lèo - Ảnh: Tạ Tri

Mộc mạc hơn là, khách tự tay vắt nước ít cốt chanh để “mát-xa” sứa. Từ tốn gắp chúng vào chén, kèm miếng đậu hũ tẩm bột nghệ nghệ chiên giòn vàng, cặp mấy cọng rau kinh giới, vài lá tía tô... Chấm ngập vào chén mắm tôm “má” ửng hồng, đang sủi tăm mời gọi. Ngon khó cưỡng! Nhờ có sự kết hợp hài hòa âm dương trong ngũ vị và lấp lánh sắc màu làm mãn nhãn người ăn.

Từ tháng giêng đến tháng ba âm lịch, biển đảo Cô Tô, Quảng Ninh vào mùa đi (bắt) sứa. Ngày biển động, sứa dập dìu, ngư dân tha hồ mà vớt. Họ tất bật sơ chế để xuất tươi hoặc làng hàng khô bán nội địa. Trước có lúc muối được xem là “vàng trắng”, nay đã bị sứa soán ngôi!

Riêng món sứa nước lèo không những đa sắc mà còn đa điệu. Bí quyết ở chỗ nêm nếm muỗng nước dùng. Anh Hải, chủ quán hải sản cùng tên bên bờ kênh Nhiêu Lộc, quận 3, TP.HCM chia sẻ: “Pha ít nước dừa xiêm với nước hầm xương heo. Không thể thiếu gạch cua biển hoặc cua đồng. Đậm đà hơn, đập vào một lòng đỏ trứng gà, lúc nước sôi già, khuấy đều.”

Muốn ngắm màu biển ngọc Nha Trang, bạn nêm dần vào nước cốt rau bù ngót. Ai nhớ nước sông ngày lũ thì vắt nước cốt trái vả cho vào. Người thích môi son mỹ nhân ngư, cứ tao “cơm” trái cà chua chín tạo màu.

Sứa, có thể mua hàng khô ở siêu thị nhưng rau phải thật tươi. Nhất là nhóm rau mùi giúp khử tanh, tiêu thực, khử độc, giải cảm như: diếp cá, tía tô, kinh giới.

Nhờ “một cái râu đặc biệt” nên “sứa có thể biết giông bão trước 12 giờ... Sứa rất bén nhạy với các thay đổi của áp suất không khí, luồng nước, chiều sóng...”, Bùi Kim Tùng, lược trích bài “Mập phì hãy ăn sứa”, trang 186 - 188, sách “Món Ăn Bài Thuốc”, tập 1.

 Thế nhưng, một số “cao thủ” sứa và am hiểu nghệ thuật ăn thay thuốc còn cho rằng, sứa nổi là sứa yếu, nên ăn không tốt bằng sứa đang nhởn nhơ đi tìm mồi trong biển. Muốn vậy, chỉ còn cách lặn đi bắt nó. Quả là, biển ăn cũng thâm sâu khôn lường!

Đồng thời, sách “Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư” của Tuệ Tĩnh có ghi: “Sứa còn gọi là thủy mẫu, có vị mặn, tính ấm. Nó có công năng tiêu ứ, chữa đơn độc trẻ em, chữa phỏng, đàn bà hư hao, bạch đới.”

Vậy bạn hãy an tâm “thám hiểm” những món sứa của riêng mình, để bớt thẫn thờ khi nhớ biển!

Thanh Niên Online
Đăng ngày 20/03/2013
Tạ Tri
Ẩm thực

Nhận biết cá stress bằng chỉ số từ vảy

Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu đã tìm kiếm một cách dễ dàng để xác định thời điểm cá bị căng thẳng. Giờ đây, lần đầu tiên các nhà khoa học tại Đại học Guelph của Canada đã chỉ ra rằng hormone gây căng thẳng là cortisol tích tụ trong vảy cá từ từ và tồn tại trong nhiều tuần.

cá bị căng thẳng
• 18:20 02/11/2021

21 loại cây thủy sinh đẹp cho bể cá tại nhà- Phần 1

Một bể cá cảnh nước ngọt sẽ đẹp và độc đáo hơn rất nhiều khi có những cây thủy sinh sống động. Bài viết này lược dịch từ trang newson6 nhằm gợi ý cho người nuôi cá cảnh 21 loài cây thủy sinh phổ biến và hoàn hảo cho bể cá gia đình.

• 10:31 30/10/2021

Ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn

Một nghiên cứu mới đây của Abudusaimaiti Maierdiyal và cộng sự 2020 đã cho thấy ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn (loài cá rất quan trọng trong nghiên cứu khoa học.)

• 14:09 26/10/2021

5 bước để vệ sinh bể cá cảnh đúng cách

Những người nuôi cá cảnh sẽ biết rằng việc vệ sinh không đúng cách không chỉ xáo trộn hệ vi khuẩn có lợi trong bể cá mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cá. Để hạn chế điều đó bài viết hướng dẫn vệ sinh bể nuôi cá cảnh đúng cách chỉ với những dụng cụ cơ bản.

Cá phượng hoàng
• 17:27 17/09/2021

Độc tố “tử thần” có thể ẩn trong món cá ủ chua quen thuộc

Một trường hợp nghi ngộ độc botulinum sau bữa cơm có món cá ủ chua tại xã Phước Chánh (Đà Nẵng) đang được cơ quan chức năng khẩn trương điều tra. Các chuyên gia cảnh báo đây là loại độc tố thần kinh cực mạnh, có thể gây liệt cơ hô hấp và đe dọa tính mạng nếu không xử trí kịp thời.

cá muối ủ chua
• 12:00 18/02/2026

Cách làm tôm khô tại nhà: Ngọt tự nhiên, để được lâu dù không có nắng

Ngày Tết cận kề, nhiều người băn khoăn không biết chuẩn bị món gì vừa ngon vừa tiện đãi khách thì hãy nghĩ đến món tôm khô - lựa chọn quen thuộc vì dễ bảo quản, dùng được lâu và chế biến nhanh. Thay vì mua sẵn ngoài chợ, bạn có thể tự làm tôm khô tại nhà để đảm bảo vệ sinh và giữ trọn vị ngọt tự nhiên

tom-kho
• 12:00 06/02/2026

Hơn nửa thập kỷ giữ lửa tại làng Vũ Đại với món cá kho trứ danh

Cá kho làng Vũ Đại không chỉ là món ăn truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa ẩm thực đặc sắc của vùng đất Hà Nam. Với quy trình chế biến kỳ công kéo dài hàng chục tiếng đồng hồ, món ăn này đã khẳng định vị thế đặc sản cao cấp trong các dịp lễ Tết.

Cá kho
• 12:13 30/01/2026

Vì sao người Việt chuộng tôm khô ngày Tết?

Khi những cơn gió chướng bắt đầu thổi về trên những cánh đồng miền Tây, mang theo cái se lạnh dịu nhẹ của những ngày cuối năm, cũng là lúc các làng nghề ven biển bước vào mùa rộn ràng nhất.

Tôm khô
• 10:33 26/01/2026

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 00:09 24/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 00:09 24/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 00:09 24/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 00:09 24/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 00:09 24/02/2026
Some text some message..