Refugia nhiệt và lời kêu cứu của các rạn san hô

Nghiên cứu nhấn mạnh rằng sự gia tăng nhiệt độ toàn cầu lên 2 độ C có thể làm mất đi các khu vực mát mẻ trên biển được gọi là nhiệt refugia - bảo vệ các rạn san hô khỏi nhiệt độ tăng cao.

rạn san hô
Rạn san hô ở Maldives bị tẩy màu vì sức nóng Ảnh: AP

Nguy cơ đe dọa sự tồn tại của các rạn san hô

Ở một số khu vực nhất định, các động lực đại dương địa phương, chẳng hạn như dòng chảy mạnh và nước dâng cao được cho là có thể bảo vệ tác động của hiện tượng biển ấm lên. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nói rằng các điểm mát nhiệt refugia, giúp giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu lên san hô, có thể bắt đầu suy giảm nhanh chóng khi nước biển ấm lên, không còn khả năng cứu các rạn san hô.

Các rạn san hô hỗ trợ phần lớn đa dạng sinh học biển trên thế giới và khoảng một tỷ người dựa vào chúng để sinh kế và đảm bảo an ninh lương thực. “Vì chúng ta thiếu nguồn lực để bảo vệ các rạn san hô ở khắp mọi nơi, nên chúng ta cần phải quyết định khu vực rạn san hô nào để bảo vệ. Nhóm của chúng tôi đã quyết định xác định những khu vực ít chịu tác động của biến đổi khí hậu nhất trong tương lai và những rạn san hô nào có cơ hội sống sót cao nhất ” theo Adele Dixon, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Khí hậu Quốc tế Priestly tại Đại học Leeds.

san hô
San hô đã xuất hiện trên hành tinh của chúng ta từ 400 triêu năm trước. 

Refugia nhiệt

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng khoảng 85% rạn san hô trên thế giới nằm trong vùng nhiệt đới nhưng dự đoán sẽ giảm xuống dưới 1% nếu nhiệt độ tăng 1,5oC so với mức thời kỳ tiền công nghiệp. Trong khi các khu vực nhỏ của sự tái tạo nhiệt có thể vẫn còn, đặc biệt là ở khu vực Đông Ấn Độ Dương, Sumatra-Java, khả năng mất toàn bộ thảm họa của các rạn san hô là rất cao nếu nhiệt độ tăng thêm 2oC.

“Nghiên cứu của chúng tôi củng cố một thực tế rõ ràng rằng không có giới hạn an toàn của sự nóng lên toàn cầu đối với các rạn san hô. Sau hội nghị thượng đỉnh về khí hậu COP26 ở Glasgow, trong đó một số tiến bộ đã đạt được để đạt được mục tiêu 1,5oC, phát hiện của chúng tôi cho thấy 1,5oC vẫn là một mức ấm lên đáng kể đối với các hệ sinh thái ở tuyến đầu của biến đổi khí hậu. Ở mức 1,5oC ấm lên, hiện tượng refugia nhiệt sẽ biến mất khỏi tất cả trừ 12 khu vực trên toàn thế giới: Polynesia và Tam giác San hô ở phía tây Thái Bình Dương. Refugia sẽ bị mất khỏi các khu vực như Oman, Caribe, Colombia và Indonesia ”- Dixon nhận xét.

san hô
Tất cả các rạn san hô ở tây Ấn Độ Dương có khả năng sụp đổ trong 50 năm tới. Ảnh minh họa

Sự cần thiết phải cứu các rạn san hô

Nhà hải dương học, Mark Eakin, nói thêm: “Nghiên cứu này cung cấp thêm hỗ trợ cho mối đe dọa mà cuộc khủng hoảng khí hậu gây ra đối với các rạn san hô trên khắp thế giới. Mặc dù trước đây nhiều rạn san hô vẫn an toàn khỏi hiện tượng tẩy trắng thường xuyên, nhưng nghiên cứu này cho thấy rằng ngay cả ở mức độ lạc quan nhất của Thỏa thuận Paris về hiện tượng ấm lên toàn cầu, rất ít rạn san hô trên thế giới sẽ được tha. "

Căng thẳng mãn tính sẽ trở nên phổ biến, và san hô sẽ phải chống lại hoặc thích nghi với căng thẳng mãn tính để tồn tại, dự đoán rằng các khu bảo tồn trong tương lai vượt qua căng thẳng mãn tính sẽ ít phổ biến hơn. Sẽ có những khu bảo tồn rạn san hô nhưng ít hơn những khu bảo tồn tránh tiếp xúc với nhiệt mãn tính.

Do đó, cần phải đánh giá vị trí đặt các khu bảo tồn có khả năng chống chịu và phục hồi để giảm thiểu số lượng các mối đe dọa bổ sung mà các rạn san hô này phải trải qua, chẳng hạn như đánh bắt cá và ô nhiễm. Ví dụ, san hô ở Tam giác san hô có độ nhạy cảm với căng thẳng thấp hơn so với san hô ở Ấn Độ Dương và Caribe. Một số rạn san hô thường xuyên tiếp xúc với căng thẳng và san hô ở đó thích nghi trong khi những rạn khác thì không và do đó không thích nghi được. 

Chắc chắn các loài sinh vật biển, con người sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nếu như tất cả san hô trên hành tinh này biến mất. Biến đổi khí hậu đã và đang làm suy thoái các rạn san hô trên toàn cầu. Cắt giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính trong thập kỷ này là hy vọng tốt nhất để cứu những gì còn sót lại.
Đăng ngày 22/05/2022
Nhất Linh @nhat-linh
Môi trường

Lâm Đồng: Hơn 10 tấn cá chết bất thường, thiệt hại 800 triệu

Theo ghi nhận của cơ quan chức năng, có hơn 10 tấn cá nuôi của một hộ dân tại phường 3 Bảo Lộc (Lâm Đồng) chết chưa rõ nguyên nhân, thiệt hại ước tính khoảng 800 triệu đồng.

Ao nuôi cá
• 09:49 14/10/2025

Thừa Thiên - Huế: Đầm phá ô nhiễm, dân kêu trời

Hàng ngàn hộ dân ở 33 xã, phường, thị trấn sống dựa vào đầm phá Tam Giang - Cầu Hai (tỉnh Thừa Thiên - Huế), đang khốn khổ vì nguồn nước ô nhiễm nghiêm trọng.

Ô nhiễm đầm phá ở Thừa Thiên - Huế
• 14:32 14/03/2023

Sản xuất xà phòng từ chất nhầy ốc sên

Một con ốc sên sẽ tạo ra khoảng 2g chất nhờn. Để sản xuất 15 thanh xà phòng trọng lượng 100g, anh Desrocher ở thị trấn Wahagnies, miền Bắc nước Pháp cần khoảng 40 con ốc sên. Ảnh: Reuters

Xà phòng từ ốc sên
• 10:17 09/02/2023

Yên Bái: Thả hơn 30 nghìn cá giống xuống hồ Thác Bà trong ngày ông Công, ông Táo

Ngày 14/1, huyện Yên Bình (Yên Bái) đã tổ chức thả cá bổ sung nguồn lợi thủy sản hồ Thác Bà năm 2023 gắn với phong tục thả cá chép ngày 23 tháng Chạp.

Thả cá
• 12:02 19/01/2023

Giải pháp giảm ô nhiễm từ ao nuôi cá tra thâm canh

Nuôi cá tra thâm canh đang mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều hộ dân. Tuy nhiên, đi kèm với hiệu quả kinh tế là nguy cơ ô nhiễm môi trường nước ao nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cá và môi trường xung quanh.

Cho cá ăn
• 11:57 30/01/2026

Đừng để trắng tay sau một cơn mưa đêm: Hiệu ứng domino dưới đáy ao

Cơn mưa đêm dồn dập không chỉ làm thay đổi thời tiết mà còn kích hoạt một chuỗi tử thần dưới đáy ao. Nếu không hành động quyết liệt trong vài giờ đầu, người nuôi tôm rất dễ rơi vào cảnh trắng tay do sự sụp đổ dây chuyền của hệ thống hóa lý và sinh học môi trường.

Mưa ao tôm
• 11:16 27/01/2026

Quy định mới về động vật, sản phẩm động vật thủy sản thuộc diện phải kiểm dịch, miễn kiểm dịch

Ngày 13/01/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 03/2026/TT-BNNMT quy định về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản, trong đó nêu rõ danh mục các đối tượng thuộc diện phải kiểm dịch và được miễn kiểm dịch.

Thủy sản
• 09:00 22/01/2026

Đề xuất lộ trình loại bỏ HCFC và HFC trong chuỗi lạnh thủy sản

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành kế hoạch hành động nhằm loại trừ các chất làm suy giảm tầng ozone và gây hiệu ứng nhà kính trong lĩnh vực nông nghiệp. Ngành thủy sản được xác định là trọng điểm chuyển đổi công nghệ, hướng tới loại bỏ hoàn toàn việc sử dụng môi chất lạnh HCFC và HFC trong chế biến và bảo quản.

Thủy sản
• 09:00 15/01/2026

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 19:35 13/02/2026

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 19:35 13/02/2026

6 ông lớn định hình cuộc đua tôm thẻ chân trắng toàn cầu

Ngành tôm thẻ chân trắng (TTCT) thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt với sự dẫn dắt của 6 quốc gia chủ lực gồm Ecuador, Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Indonesia và Thái Lan. Mỗi nước theo đuổi một chiến lược riêng: có quốc gia tập trung mở rộng sản lượng trong khi nhiều bên lựa chọn nâng cấp giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

tôm
• 19:35 13/02/2026

Đạt FTA với EU, tôm Ấn Độ gia tăng sức ép cạnh tranh lên tôm Việt Nam

Việc Ấn Độ hoàn tất đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Liên minh châu Âu (EU), cùng lúc được Mỹ điều chỉnh giảm thuế đối ứng,...Những lợi thế mới này giúp tôm Ấn Độ nhanh chóng mở rộng thị phần tại EU, đồng thời đặt ngành tôm Việt Nam trước áp lực cạnh tranh ngày càng rõ nét.

tôm
• 19:35 13/02/2026

Thảo dược tự nhiên trong nuôi trồng thủy sản bà con nên biết

Người nuôi ngày càng quan tâm đến giải pháp an toàn và bền vững, các loại thảo dược tự nhiên đang được ứng dụng nhiều hơn trong chăm sóc và phòng bệnh cho tôm. Không chỉ dễ tìm, những nguyên liệu này còn giúp cải thiện sức khỏe tôm và môi trường ao nuôi một cách tự nhiên.

thảo dược nuôi tôm
• 19:35 13/02/2026
Some text some message..