Refugia nhiệt và lời kêu cứu của các rạn san hô

Nghiên cứu nhấn mạnh rằng sự gia tăng nhiệt độ toàn cầu lên 2 độ C có thể làm mất đi các khu vực mát mẻ trên biển được gọi là nhiệt refugia - bảo vệ các rạn san hô khỏi nhiệt độ tăng cao.

rạn san hô
Rạn san hô ở Maldives bị tẩy màu vì sức nóng Ảnh: AP

Nguy cơ đe dọa sự tồn tại của các rạn san hô

Ở một số khu vực nhất định, các động lực đại dương địa phương, chẳng hạn như dòng chảy mạnh và nước dâng cao được cho là có thể bảo vệ tác động của hiện tượng biển ấm lên. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nói rằng các điểm mát nhiệt refugia, giúp giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu lên san hô, có thể bắt đầu suy giảm nhanh chóng khi nước biển ấm lên, không còn khả năng cứu các rạn san hô.

Các rạn san hô hỗ trợ phần lớn đa dạng sinh học biển trên thế giới và khoảng một tỷ người dựa vào chúng để sinh kế và đảm bảo an ninh lương thực. “Vì chúng ta thiếu nguồn lực để bảo vệ các rạn san hô ở khắp mọi nơi, nên chúng ta cần phải quyết định khu vực rạn san hô nào để bảo vệ. Nhóm của chúng tôi đã quyết định xác định những khu vực ít chịu tác động của biến đổi khí hậu nhất trong tương lai và những rạn san hô nào có cơ hội sống sót cao nhất ” theo Adele Dixon, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Khí hậu Quốc tế Priestly tại Đại học Leeds.

san hô
San hô đã xuất hiện trên hành tinh của chúng ta từ 400 triêu năm trước. 

Refugia nhiệt

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng khoảng 85% rạn san hô trên thế giới nằm trong vùng nhiệt đới nhưng dự đoán sẽ giảm xuống dưới 1% nếu nhiệt độ tăng 1,5oC so với mức thời kỳ tiền công nghiệp. Trong khi các khu vực nhỏ của sự tái tạo nhiệt có thể vẫn còn, đặc biệt là ở khu vực Đông Ấn Độ Dương, Sumatra-Java, khả năng mất toàn bộ thảm họa của các rạn san hô là rất cao nếu nhiệt độ tăng thêm 2oC.

“Nghiên cứu của chúng tôi củng cố một thực tế rõ ràng rằng không có giới hạn an toàn của sự nóng lên toàn cầu đối với các rạn san hô. Sau hội nghị thượng đỉnh về khí hậu COP26 ở Glasgow, trong đó một số tiến bộ đã đạt được để đạt được mục tiêu 1,5oC, phát hiện của chúng tôi cho thấy 1,5oC vẫn là một mức ấm lên đáng kể đối với các hệ sinh thái ở tuyến đầu của biến đổi khí hậu. Ở mức 1,5oC ấm lên, hiện tượng refugia nhiệt sẽ biến mất khỏi tất cả trừ 12 khu vực trên toàn thế giới: Polynesia và Tam giác San hô ở phía tây Thái Bình Dương. Refugia sẽ bị mất khỏi các khu vực như Oman, Caribe, Colombia và Indonesia ”- Dixon nhận xét.

san hô
Tất cả các rạn san hô ở tây Ấn Độ Dương có khả năng sụp đổ trong 50 năm tới. Ảnh minh họa

Sự cần thiết phải cứu các rạn san hô

Nhà hải dương học, Mark Eakin, nói thêm: “Nghiên cứu này cung cấp thêm hỗ trợ cho mối đe dọa mà cuộc khủng hoảng khí hậu gây ra đối với các rạn san hô trên khắp thế giới. Mặc dù trước đây nhiều rạn san hô vẫn an toàn khỏi hiện tượng tẩy trắng thường xuyên, nhưng nghiên cứu này cho thấy rằng ngay cả ở mức độ lạc quan nhất của Thỏa thuận Paris về hiện tượng ấm lên toàn cầu, rất ít rạn san hô trên thế giới sẽ được tha. "

Căng thẳng mãn tính sẽ trở nên phổ biến, và san hô sẽ phải chống lại hoặc thích nghi với căng thẳng mãn tính để tồn tại, dự đoán rằng các khu bảo tồn trong tương lai vượt qua căng thẳng mãn tính sẽ ít phổ biến hơn. Sẽ có những khu bảo tồn rạn san hô nhưng ít hơn những khu bảo tồn tránh tiếp xúc với nhiệt mãn tính.

Do đó, cần phải đánh giá vị trí đặt các khu bảo tồn có khả năng chống chịu và phục hồi để giảm thiểu số lượng các mối đe dọa bổ sung mà các rạn san hô này phải trải qua, chẳng hạn như đánh bắt cá và ô nhiễm. Ví dụ, san hô ở Tam giác san hô có độ nhạy cảm với căng thẳng thấp hơn so với san hô ở Ấn Độ Dương và Caribe. Một số rạn san hô thường xuyên tiếp xúc với căng thẳng và san hô ở đó thích nghi trong khi những rạn khác thì không và do đó không thích nghi được. 

Chắc chắn các loài sinh vật biển, con người sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nếu như tất cả san hô trên hành tinh này biến mất. Biến đổi khí hậu đã và đang làm suy thoái các rạn san hô trên toàn cầu. Cắt giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính trong thập kỷ này là hy vọng tốt nhất để cứu những gì còn sót lại.
Đăng ngày 22/05/2022
Nhất Linh @nhat-linh
Môi trường

Lâm Đồng: Hơn 10 tấn cá chết bất thường, thiệt hại 800 triệu

Theo ghi nhận của cơ quan chức năng, có hơn 10 tấn cá nuôi của một hộ dân tại phường 3 Bảo Lộc (Lâm Đồng) chết chưa rõ nguyên nhân, thiệt hại ước tính khoảng 800 triệu đồng.

Ao nuôi cá
• 09:49 14/10/2025

Thừa Thiên - Huế: Đầm phá ô nhiễm, dân kêu trời

Hàng ngàn hộ dân ở 33 xã, phường, thị trấn sống dựa vào đầm phá Tam Giang - Cầu Hai (tỉnh Thừa Thiên - Huế), đang khốn khổ vì nguồn nước ô nhiễm nghiêm trọng.

Ô nhiễm đầm phá ở Thừa Thiên - Huế
• 14:32 14/03/2023

Sản xuất xà phòng từ chất nhầy ốc sên

Một con ốc sên sẽ tạo ra khoảng 2g chất nhờn. Để sản xuất 15 thanh xà phòng trọng lượng 100g, anh Desrocher ở thị trấn Wahagnies, miền Bắc nước Pháp cần khoảng 40 con ốc sên. Ảnh: Reuters

Xà phòng từ ốc sên
• 10:17 09/02/2023

Yên Bái: Thả hơn 30 nghìn cá giống xuống hồ Thác Bà trong ngày ông Công, ông Táo

Ngày 14/1, huyện Yên Bình (Yên Bái) đã tổ chức thả cá bổ sung nguồn lợi thủy sản hồ Thác Bà năm 2023 gắn với phong tục thả cá chép ngày 23 tháng Chạp.

Thả cá
• 12:02 19/01/2023

Xâm nhập mặn 2026: Mưa trái mùa nhưng mặn vẫn lấn sâu

Khác với quy luật hạn hán khốc liệt của những năm El Niño, đầu năm 2026, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long lại vướng phải thách thức nghịch lý La Niña: Nước thượng nguồn đổ về nhiều, mưa trái mùa nhưng mặn vẫn lấn sâu vào nội đồng do triều cường cực đoan.

Tôm
• 08:52 08/01/2026

Cảnh báo những loại cá dễ thành ổ chứa ký sinh trùng và kim loại nặng

Nhiều loài cá quen thuộc trên mâm cơm lại chính là vật chủ trung gian của sán lá gan và nơi tích tụ thủy ngân do đặc tính ăn tạp dưới đáy bùn. Dưới đây là những loại cá tiềm ẩn rủi ro cao mà người tiêu dùng cần đặc biệt lưu ý khi chọn mua và chế biến.

Cá da trơn
• 09:35 06/01/2026

Làm sao giảm nạn dùng điện tận diệt cá?

Trong khi chính quyền các địa phương đang nỗ lực xử lý hành vi dùng xung điện tận diệt thủy sản, thì trên không gian mạng, các loại máy kích cá vẫn được rao bán công khai, tràn lan như rau ngoài chợ. Sự dễ dãi trong quản lý mua bán đang vô tình tiếp tay cho hành vi hủy diệt môi trường và coi thường pháp luật.

Dụng cụ kích cá
• 11:16 02/01/2026

"Hóa chất vĩnh cửu" PFAS có trong thủy sản nhập khẩu

Một nghiên cứu mới vừa tiết lộ một rủi ro tiềm ẩn đáng báo động. Mạng lưới thương mại thủy sản toàn cầu đang vô tình hoạt động như một hệ thống phân phối khổng lồ, mang các "hóa chất vĩnh cửu" (PFAS) từ những vùng biển ô nhiễm đến bàn ăn của người tiêu dùng khắp thế giới.

Cá
• 12:57 25/12/2025

Kiểm soát Ethoxyquin trong thức ăn tôm để đáp ứng tiêu chuẩn nhập khẩu Nhật

Việc kiểm soát hoạt chất Ethoxyquin hiện là yêu cầu bắt buộc và khắt khe nhất đối với tôm Việt Nam khi xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản.

Tôm
• 09:52 11/01/2026

Tại sao cá lóc hay ăn thịt lẫn nhau? Kỹ thuật lọc cỡ để không bị hao hụt số lượng

Tập tính ăn thịt đồng loại ở cá lóc là nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con trong nuôi thâm canh. Hiểu rõ bản năng săn mồi và áp dụng kỹ thuật lọc cỡ đúng thời điểm là chìa khóa giúp người nuôi bảo vệ lợi nhuận trong bối cảnh giá thức ăn tăng cao.

Cá lóc
• 09:52 11/01/2026

Xâm nhập mặn 2026: Mưa trái mùa nhưng mặn vẫn lấn sâu

Khác với quy luật hạn hán khốc liệt của những năm El Niño, đầu năm 2026, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long lại vướng phải thách thức nghịch lý La Niña: Nước thượng nguồn đổ về nhiều, mưa trái mùa nhưng mặn vẫn lấn sâu vào nội đồng do triều cường cực đoan.

Tôm
• 09:52 11/01/2026

Nuôi sạch để tôm khỏe, tôm chuẩn để ăn ngon

Không dừng lại ở khái niệm ngon hay bổ, giá trị của con tôm hiện đại đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ. Đó là hành trình tìm kiếm sự an tâm, nơi việc lựa chọn thực phẩm không chỉ để nạp năng lượng mà là khởi đầu cho một chuỗi cảm xúc tích cực.

Tôm ngon
• 09:52 11/01/2026

Loài cá mập có đôi môi “cỡ đại” đáng sợ như thế nào?

Không một ai tưởng tượng được rằng thủ phạm của những “vết thương bí ẩn” bắt gặp ở ít nhất 48 loài cá mập, cá voi, cá heo lại là một loài cá mập bé nhỏ nhưng sở hữu kỹ năng xử lý con mồi cực kinh khủng.

Cá mập
• 09:52 11/01/2026
Some text some message..