Sản phẩm phụ của quá trình phân hủy chất hữu cơ và bài tiết của tôm

Bà con có biết rằng quá trình phân hủy chất hữu cơ và bài tiết của tôm có thể ảnh hưởng lớn đến môi trường nuôi tôm của bà con không? Những sản phẩm phụ như Ammonia, Nitrite và Phosphate không chỉ làm thay đổi chất lượng nước mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe của tôm. Để bà con hiểu rõ hơn về những yếu tố này và các giải pháp hiệu quả để quản lý chúng.

Tôm thẻ
Tôm thẻ chân trắng. Ảnh: Sưu tầm

Trong bài viết này, Tép Bạc sẽ phân tích các vấn đề xoay quanh sản phẩm phụ của quá trình phân hủy chất hữu cơ và bài tiết của tôm. Hãy cùng khám phá để bảo vệ ao nuôi tôm của bà con và đạt được kết quả nuôi tôm tốt nhất! 

Giới thiệu về quá trình phân hủy chất hữu cơ và bài tiết của tôm 

Trong hệ thống nuôi tôm, quá trình phân hủy chất hữu cơ và bài tiết của tôm đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự cân bằng của môi trường nước. Chất hữu cơ chủ yếu từ thức ăn thừa, phân tôm và các chất thải khác sẽ trải qua một chu trình phân hủy để chuyển hóa thành các sản phẩm khác. Quá trình này bắt đầu khi các vi sinh vật trong ao nuôi tiêu hóa thức ăn thừa và phân tôm, biến chúng thành những hợp chất đơn giản hơn. Các chất hữu cơ phức tạp như protein trong thức ăn thừa được vi khuẩn phân hủy thành các sản phẩm như Ammonia, Nitrite và Nitrate.  

Bên cạnh đó, tôm cũng bài tiết một phần chất thải của chúng vào môi trường nước, góp phần vào chu trình này. Những sản phẩm phụ từ sự phân hủy và bài tiết này có thể ảnh hưởng sâu rộng đến chất lượng nước và sức khỏe của tôm. 

Các sản phẩm phụ từ quá trình phân hủy và bài tiết của tôm 

Ammonia (NH3

Ammonia là một trong những sản phẩm phụ chính của quá trình phân hủy chất hữu cơ trong ao nuôi tôm. Ammonia được hình thành từ sự phân hủy protein trong thức ăn thừa và phân tôm. Khi mức Ammonia trong nước cao, nó có thể gây ra những tác động tiêu cực đến sức khỏe của tôm. Ammonia trong nước có thể làm tăng độ pH, dẫn đến tình trạng kiềm hóa môi trường nước. Điều này không chỉ làm giảm sức đề kháng của tôm mà còn có thể gây ra những vấn đề nghiêm trọng như ngộ độc Ammonia. Tôm khi bị ngộ độc Ammonia có thể xuất hiện các triệu chứng như thở nhanh, bỏ ăn và phát triển chậm.  

Để quản lý Ammonia, người nuôi tôm cần thực hiện các biện pháp như thay nước định kỳ, sử dụng hệ thống lọc sinh học và điều chỉnh chế độ ăn uống của tôm để giảm lượng thức ăn thừa. 

Mỗi ngày ao nuôi điều diễn ra quá trình phân hủy các chất thải. Ảnh: Tép Bạc

Nitrite (NO2

Sau khi Ammonia được chuyển hóa thành Nitrite bởi vi khuẩn Nitrosomonas, Nitrite trở thành một sản phẩm trung gian quan trọng trong chu trình Nitrogen. Nitrite là một chất độc hại có thể gây ra tình trạng thiếu oxy cho tôm và làm tổn thương hệ tuần hoàn của chúng. Khi mức Nitrite cao, nó sẽ cản trở khả năng mang oxy của hemoglobin trong máu tôm, dẫn đến tình trạng cá tôm bị sốc oxy. Để kiểm soát mức Nitrite, người nuôi cần duy trì hệ thống lọc sinh học ổn định, kiểm soát lượng thức ăn và đảm bảo hệ vi sinh vật trong ao hoạt động hiệu quả. 

Nitrate (NO3)

Nitrate là sản phẩm cuối cùng của quá trình chuyển hóa từ Ammonia qua Nitrite. Mặc dù Nitrate ít độc hại hơn so với Ammonia và Nitrite, nhưng nồng độ cao của Nitrate vẫn có thể gây ra các vấn đề như tăng trưởng tảo và sự phát triển của tảo hại trong ao nuôi. Tảo phát triển quá mức có thể dẫn đến hiện tượng cạn kiệt oxy vào ban đêm và làm giảm chất lượng nước. Việc kiểm soát Nitrate thường bao gồm việc thay nước định kỳ và duy trì hệ thống lọc sinh học hiệu quả để giữ cho nồng độ Nitrate ở mức thấp. 

Phosphate (PO4

Phosphate xuất phát từ các nguồn như phân bón, thức ăn thừa và chất thải của tôm. Khi nồng độ Phosphate trong nước cao, nó có thể dẫn đến sự phát triển quá mức của tảo, đặc biệt là tảo xanh và tảo lam. Tảo xanh phát triển mạnh có thể làm giảm chất lượng nước và gây ra hiện tượng nở hoa tảo, làm cạn kiệt oxy trong nước và ảnh hưởng đến sức khỏe của tôm. Các biện pháp để kiểm soát Phosphate bao gồm giảm lượng thức ăn dư thừa, sử dụng chế phẩm sinh học để phân hủy Phosphate và điều chỉnh liều lượng phân bón. 

Ảnh hưởng của các sản phẩm phụ đến chất lượng nước và sức khỏe của tôm 

Các sản phẩm phụ từ quá trình phân hủy chất hữu cơ và bài tiết của tôm có thể gây ra nhiều vấn đề cho hệ sinh thái ao nuôi. Ammonia, Nitrite và Nitrate đều có thể làm thay đổi các chỉ số nước như pH, độ kiềm và độ trong của nước. Ammonia có thể làm tăng độ pH, trong khi Nitrite và Nitrate có thể dẫn đến sự thay đổi lớn trong môi trường nước. Bên cạnh đó, các sản phẩm phụ này cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của tôm, gây ra các triệu chứng như thở gấp, bỏ ăn và tăng nguy cơ mắc bệnh. Hiểu rõ các ảnh hưởng này giúp người nuôi tôm có những biện pháp phòng ngừa và xử lý kịp thời để duy trì chất lượng nước và sức khỏe của tôm. 

Vỏ tôm thẻTôm thẻ lột xác mỗi ngày để tăng trưởng về kích cỡ. Ảnh: Tép Bạc

Giải pháp quản lý các sản phẩm phụ trong hệ thống nuôi tôm 

Để quản lý hiệu quả các sản phẩm phụ từ quá trình phân hủy chất hữu cơ và bài tiết của tôm, người nuôi cần áp dụng một số biện pháp quan trọng. Đối với Ammonia, Nitrite và Nitrate, việc thay nước định kỳ và duy trì hệ thống lọc sinh học là những phương pháp hiệu quả nhất. Các hệ thống lọc sinh học như lọc vi sinh và lọc vật lý giúp loại bỏ Ammonia và Nitrite, đồng thời giảm thiểu Nitrate trong nước.  

Đối với Phosphate, việc kiểm soát nguồn gốc của Phosphate, sử dụng chế phẩm sinh học và giảm lượng thức ăn dư thừa là những giải pháp quan trọng. Sử dụng các công nghệ mới và thiết bị hiện đại như hệ thống xử lý nước tuần hoàn và thiết bị đo lường chất lượng nước cũng là những cách hiệu quả để quản lý chất lượng nước và sản phẩm phụ trong nuôi tôm. 

Đăng ngày 18/07/2024
Phan Tấn Đạt @phan-tan-dat
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

Thảo dược tự nhiên trong nuôi trồng thủy sản bà con nên biết

Người nuôi ngày càng quan tâm đến giải pháp an toàn và bền vững, các loại thảo dược tự nhiên đang được ứng dụng nhiều hơn trong chăm sóc và phòng bệnh cho tôm. Không chỉ dễ tìm, những nguyên liệu này còn giúp cải thiện sức khỏe tôm và môi trường ao nuôi một cách tự nhiên.

thảo dược nuôi tôm
• 11:27 10/02/2026

Cách phân biệt tôm nuôi và tôm tự nhiên

Tôm là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt, không chỉ ngon mà còn giàu dinh dưỡng như canxi, sắt, photpho và nhiều vitamin cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại tôm với hình dáng khá giống nhau, khiến không ít người tiêu dùng khó phân biệt đâu là tôm nuôi, đâu là tôm tự nhiên.

tôm
• 10:23 09/02/2026

Khuyến cáo khi nuôi tôm nước lợ năm 2026

Trước dự báo thời tiết năm 2026 diễn biến phức tạp với nắng nóng kéo dài, mưa trái mùa và xâm nhập mặn gia tăng, ngành nông nghiệp TP Cần Thơ khuyến cáo người nuôi tôm nước lợ tuân thủ khung lịch thời vụ, chủ động quản lý môi trường ao nuôi nhằm hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất.

nuoi-tom
• 15:46 05/02/2026

Điều chỉnh môi trường nuôi tôm để có màu sắc đẹp nhằm nâng giá trị khi thu hoạch

Trong nuôi tôm thương phẩm, kích cỡ chỉ là một phần. Màu sắc vỏ và thịt tôm mới là yếu tố quyết định lớn đến giá bán. Tôm có màu sáng, thân trong, vỏ bóng thường được thương lái ưu tiên hơn, trong khi tôm xỉn màu, đỏ sậm hoặc đục thân dễ bị ép giá, dù trọng lượng đạt chuẩn.

tom
• 00:00 05/02/2026

Thống nhất dữ liệu – chìa khóa mở đường cho thủy sản Việt Nam ra biển lớn

Ngành thủy sản Việt Nam không thiếu tàu lớn, không thiếu chính sách, cũng không thiếu quyết tâm từ Trung ương đến địa phương. Thế nhưng, sau nhiều năm nỗ lực, hành trình gỡ “thẻ vàng” IUU vẫn còn lắm chông gai. Ngư dân ra khơi vẫn thấp thỏm vì thủ tục, vì tín hiệu giám sát, vì những án phạt có thể ập đến bất cứ lúc nào.

tàu cá
• 06:37 12/02/2026

Cách phân biệt tôm nuôi và tôm tự nhiên

Tôm là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt, không chỉ ngon mà còn giàu dinh dưỡng như canxi, sắt, photpho và nhiều vitamin cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại tôm với hình dáng khá giống nhau, khiến không ít người tiêu dùng khó phân biệt đâu là tôm nuôi, đâu là tôm tự nhiên.

tôm
• 06:37 12/02/2026

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 06:37 12/02/2026

Kytos mở ra bước đột phá trong kiểm soát bệnh vi bào tử trên tôm

Kytos vừa chính thức ra mắt chỉ thị EHP – nền tảng thuật toán đầu tiên trong lĩnh vực quản lý vi sinh, cho phép người nuôi tôm phát hiện và kiểm soát nguy cơ nhiễm EHP với độ chính xác cao và tốc độ gần như tức thời.

kytos
• 06:37 12/02/2026

Xuất khẩu thủy sản Hoa Kỳ gặp khó vì vướng thủ tục COA

Từ đầu năm 2026, nhiều doanh nghiệp thủy sản Việt Nam gặp trở ngại khi xin cấp giấy chứng nhận COA để xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Việc triển khai chưa đồng bộ tại các địa phương khiến hàng loạt lô hàng bị chậm thông quan, buộc cơ quan quản lý phải vào cuộc tháo gỡ.

chung nhan COA
• 06:37 12/02/2026
Some text some message..