Sản phẩm phụ của quá trình phân hủy chất hữu cơ và bài tiết của tôm

Trong bài viết này, Tép Bạc sẽ phân tích các vấn đề xoay quanh sản phẩm phụ của quá trình phân hủy chất hữu cơ và bài tiết của tôm. Hãy cùng khám phá để bảo vệ ao nuôi tôm của bà con và đạt được kết quả nuôi tôm tốt nhất! 

Giới thiệu về quá trình phân hủy chất hữu cơ và bài tiết của tôm 

Trong hệ thống nuôi tôm, quá trình phân hủy chất hữu cơ và bài tiết của tôm đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự cân bằng của môi trường nước. Chất hữu cơ chủ yếu từ thức ăn thừa, phân tôm và các chất thải khác sẽ trải qua một chu trình phân hủy để chuyển hóa thành các sản phẩm khác. Quá trình này bắt đầu khi các vi sinh vật trong ao nuôi tiêu hóa thức ăn thừa và phân tôm, biến chúng thành những hợp chất đơn giản hơn. Các chất hữu cơ phức tạp như protein trong thức ăn thừa được vi khuẩn phân hủy thành các sản phẩm như Ammonia, Nitrite và Nitrate.  

Bên cạnh đó, tôm cũng bài tiết một phần chất thải của chúng vào môi trường nước, góp phần vào chu trình này. Những sản phẩm phụ từ sự phân hủy và bài tiết này có thể ảnh hưởng sâu rộng đến chất lượng nước và sức khỏe của tôm. 

Các sản phẩm phụ từ quá trình phân hủy và bài tiết của tôm 

Ammonia (NH₃) 

Ammonia là một trong những sản phẩm phụ chính của quá trình phân hủy chất hữu cơ trong ao nuôi tôm. Ammonia được hình thành từ sự phân hủy protein trong thức ăn thừa và phân tôm. Khi mức Ammonia trong nước cao, nó có thể gây ra những tác động tiêu cực đến sức khỏe của tôm. Ammonia trong nước có thể làm tăng độ pH, dẫn đến tình trạng kiềm hóa môi trường nước. Điều này không chỉ làm giảm sức đề kháng của tôm mà còn có thể gây ra những vấn đề nghiêm trọng như ngộ độc Ammonia. Tôm khi bị ngộ độc Ammonia có thể xuất hiện các triệu chứng như thở nhanh, bỏ ăn và phát triển chậm.  

Để quản lý Ammonia, người nuôi tôm cần thực hiện các biện pháp như thay nước định kỳ, sử dụng hệ thống lọc sinh học và điều chỉnh chế độ ăn uống của tôm để giảm lượng thức ăn thừa. 

Mỗi ngày ao nuôi điều diễn ra quá trình phân hủy các chất thải. Ảnh: Tép Bạc

Nitrite (NO₂) 

Sau khi Ammonia được chuyển hóa thành Nitrite bởi vi khuẩn Nitrosomonas, Nitrite trở thành một sản phẩm trung gian quan trọng trong chu trình Nitrogen. Nitrite là một chất độc hại có thể gây ra tình trạng thiếu oxy cho tôm và làm tổn thương hệ tuần hoàn của chúng. Khi mức Nitrite cao, nó sẽ cản trở khả năng mang oxy của hemoglobin trong máu tôm, dẫn đến tình trạng cá tôm bị sốc oxy. Để kiểm soát mức Nitrite, người nuôi cần duy trì hệ thống lọc sinh học ổn định, kiểm soát lượng thức ăn và đảm bảo hệ vi sinh vật trong ao hoạt động hiệu quả. 

Nitrate (NO₃)

Nitrate là sản phẩm cuối cùng của quá trình chuyển hóa từ Ammonia qua Nitrite. Mặc dù Nitrate ít độc hại hơn so với Ammonia và Nitrite, nhưng nồng độ cao của Nitrate vẫn có thể gây ra các vấn đề như tăng trưởng tảo và sự phát triển của tảo hại trong ao nuôi. Tảo phát triển quá mức có thể dẫn đến hiện tượng cạn kiệt oxy vào ban đêm và làm giảm chất lượng nước. Việc kiểm soát Nitrate thường bao gồm việc thay nước định kỳ và duy trì hệ thống lọc sinh học hiệu quả để giữ cho nồng độ Nitrate ở mức thấp. 

Phosphate (PO₄) 

Phosphate xuất phát từ các nguồn như phân bón, thức ăn thừa và chất thải của tôm. Khi nồng độ Phosphate trong nước cao, nó có thể dẫn đến sự phát triển quá mức của tảo, đặc biệt là tảo xanh và tảo lam. Tảo xanh phát triển mạnh có thể làm giảm chất lượng nước và gây ra hiện tượng nở hoa tảo, làm cạn kiệt oxy trong nước và ảnh hưởng đến sức khỏe của tôm. Các biện pháp để kiểm soát Phosphate bao gồm giảm lượng thức ăn dư thừa, sử dụng chế phẩm sinh học để phân hủy Phosphate và điều chỉnh liều lượng phân bón. 

Ảnh hưởng của các sản phẩm phụ đến chất lượng nước và sức khỏe của tôm 

Các sản phẩm phụ từ quá trình phân hủy chất hữu cơ và bài tiết của tôm có thể gây ra nhiều vấn đề cho hệ sinh thái ao nuôi. Ammonia, Nitrite và Nitrate đều có thể làm thay đổi các chỉ số nước như pH, độ kiềm và độ trong của nước. Ammonia có thể làm tăng độ pH, trong khi Nitrite và Nitrate có thể dẫn đến sự thay đổi lớn trong môi trường nước. Bên cạnh đó, các sản phẩm phụ này cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của tôm, gây ra các triệu chứng như thở gấp, bỏ ăn và tăng nguy cơ mắc bệnh. Hiểu rõ các ảnh hưởng này giúp người nuôi tôm có những biện pháp phòng ngừa và xử lý kịp thời để duy trì chất lượng nước và sức khỏe của tôm. 

Tôm thẻ lột xác mỗi ngày để tăng trưởng về kích cỡ. Ảnh: Tép Bạc

Giải pháp quản lý các sản phẩm phụ trong hệ thống nuôi tôm 

Để quản lý hiệu quả các sản phẩm phụ từ quá trình phân hủy chất hữu cơ và bài tiết của tôm, người nuôi cần áp dụng một số biện pháp quan trọng. Đối với Ammonia, Nitrite và Nitrate, việc thay nước định kỳ và duy trì hệ thống lọc sinh học là những phương pháp hiệu quả nhất. Các hệ thống lọc sinh học như lọc vi sinh và lọc vật lý giúp loại bỏ Ammonia và Nitrite, đồng thời giảm thiểu Nitrate trong nước.  

Đối với Phosphate, việc kiểm soát nguồn gốc của Phosphate, sử dụng chế phẩm sinh học và giảm lượng thức ăn dư thừa là những giải pháp quan trọng. Sử dụng các công nghệ mới và thiết bị hiện đại như hệ thống xử lý nước tuần hoàn và thiết bị đo lường chất lượng nước cũng là những cách hiệu quả để quản lý chất lượng nước và sản phẩm phụ trong nuôi tôm.