Thoát khí độc hydro sunfua trong ao nuôi thủy sản

Hydro sunfua là một dạng khí độc phổ biến xuất hiện dưới ao nuôi tôm công nghiệp. Loại khí này gây bệnh cấp và mãn tính cho đàn tôm nuôi. Tôm có thể chết dần hoặc chết ngay do khí hydro sunfua kết hợp rất mạnh với tế bào máu, khiến tôm không lấy đủ lượng ôxy cần thiết.

Theo kỹ sư Trần Ngọc Hải Bình, trong nuôi tôm nước lợ, do nuôi công nghiệp mật độ cao từ 10-40 con/m2 đã khiến lượng chất thải của tôm vào môi trường nước là rất lớn. Sau ba tháng nuôi lượng chất thải có thể nâng độ dày chất đáy lên từ 15-25cm. Chất thải tích tụ lâu dưới ao gặp thời tiết bất lợi sẽ tạo điều kiện cho sinh vật yếm khí phát triển, vi khuẩn khử lưu huỳnh gây nên khí độc hydro sunfua.

Hiện nay trên thế giới cũng như trong ao nuôi tôm nội địa chưa có biện pháp triệt để hạn chế sự gia tăng hàm lượng hydro sunfua trong ao khiến tôm bị chết. Một số phương pháp phòng tránh mang tính truyền thống như nạo vét chất đáy, chạy máy hút bùn bẩn ở đáy ao, xử lý đáy ao bằng men vi sinh hoặc hóa chất chỉ mang tính khắc phục tạm thời, chi phí lớn.

Hệ thống thoát khí độc hydro sunfua cho ao nuôi công nghiệp có cấu trúc đơn giản bằng các ống tuýp đục lỗ được gắn nổi trên mặt ao. Ngay khi bắt đầu vụ nuôi, hệ thống thoát khí độc được lắp đặt đúng vị trí các máy quạt nước và dòng chảy sẽ có tác dụng gom tụ đống chất thải nhỏ lại. Chất thải được gom thành đống và được lắp đặt hệ thống thoát khí độc nối từ đống chất thải nổi trên mặt ao. Giải pháp này giúp đáy ao tôm luôn được bổ sung ôxy nên không xuất hiện vi khuẩn khử lưu huỳnh tạo ra khí độc hydro sunfua.

Điểm sáng tạo của giải pháp là hệ thống chủ động thoát khí độc từ đầu vụ nuôi, hạn chế việc phải khắc phục khi ao tôm có sự cố. Hệ thống thoát khí độc hydro sunfua này cũng không phải đầu tư nhiều vì hệ thống cơ học, chi phí rất thấp, hiệu quả kinh tế cao gấp nhiều lần nếu sử dụng phương pháp cũ.

Kỹ sư Trần Ngọc Hải Bình cho biết thử nghiệm trên ao nuôi tôm công nghiệp của xã Giao Phong, xã Bạch Long (Nam Định) và các ao huyện Yên Hưng (Quảng Ninh) đã cho kết quả khả quan hơn rất nhiều so với các ao đối chứng. Những yếu tố bất lợi của tháng nuôi đầu, tháng nuôi thứ hai như tôm bị dịch bệnh do môi trường ô nhiễm, thời tiết thay đổi, tảo tàn, mưa lớn, ao thiếu ôxy đều không xảy ra trên ao mẫu. Tôm lớn nhanh, không bị nhiễm độc, vỏ sáng, thịt chắc, cho năng suất cao.

Giải pháp thoát khí độc hydro sunfua đã giải quyết được vấn đề kinh tế cho các hộ nuôi tôm công nghiệp, nhất là các mô hình nuôi tôm theo công nghệ VietGAP, một mô hình nuôi đòi hỏi năng suất, sản lượng cao nhưng vốn đầu tư khá lớn; đồng thời khắc phục được vấn đề môi trường vì những vùng nuôi tập trung có nhược điểm là sử dụng nhiều hóa chất, thuốc kháng sinh khi tôm bị bệnh nên môi trường bị ô nhiễm nặng nề. Hậu quả là tầng nước ngầm bị ảnh hưởng và sinh thái tự nhiên quanh vùng bị phá hủy. Hệ thống thoát khí độc hydro sunfua trong ao nuôi trồng thủy sản rất thân thiện với môi trường, không gây suy thoái môi trường do sử dụng hóa chất.

Bên cạnh đó, giải pháp còn có khả năng áp dụng cho tất cả những ao nuôi trồng thủy sản nước lợ và ao nuôi trồng thủy sản nước ngọt, nước tĩnh (ao tù, không có dòng chảy và cửa cống lưu thông nước) ở tất cả các địa phương, địa bàn có nuôi trồng thủy sản./.