Thời gian xử lý nước đá đến chất lượng tôm thẻ và quá trình lột vỏ

Mục đích của bài viết này nhằm đánh giá và tìm ra thời gian ngâm nước đá phù hợp cho quá trình tách vỏ tôm thẻ chân trắng nhưng vẫn đảm bảo được chất lượng của thịt tôm.

Ảnh hưởng của tiền xử lý nước đá đến chất lượng của tôm thẻ chế biến
Thời gian tiền xử lý nước đá quyết định chất lượng tôm thẻ. Ảnh minh họa: depositphotos.com

Tôm là một trong những sản phẩm xuất khẩu quan trọng nhất của Trung Quốc, tách vỏ là một bước quan trọng trong quá trình chế biến. Tuy nhiên, hiện tại, tôm vẫn được bóc vỏ thủ công ở Trung Quốc. Mặc dù có một số máy bóc vỏ tôm cơ học, nhưng chúng có những nhược như việc bóc vỏ còn khá khó khăn và dễ bị tán vụn trong máy. Hơn nữa, cả hiệu quả và sản lượng tôm chế biến đều thấp khi sử dụng máy bóc vỏ tôm cơ học. Các phương pháp thay thế khác nhau có sẵn để bóc vỏ tôm bao gồm: lột vỏ ở nhiệt độ thấp, ở đá muối, phương pháp chần, áp suất cao, đóng băng nhanh…

Hiện tại, ngâm tôm trong nước đá hoặc nước muối (điển hình là NaCl hoặc NaCl với Photphor) là cách làm phổ biến để tạo thuận lợi cho việc tách vỏ trong ngành chế biến tôm (Dang et al., 2018). Stern (1958) đã báo cáo rằng tôm chế biến khi ngâm trong nước đá có thể được bóc vỏ dễ dàng hơn so với những con vừa mới đánh bắt. Để tìm ra cách tốt hơn, Collins (1960) đã mô phỏng nước biển lạnh bằng việc ngâm tôm trong nước muối lạnh và so sánh nó với phương pháp ngâm trong nước đá. Tôm đã được xử lý trong nước muối có thể dễ dàng lấy ra bằng tay và giữ lại màu sắc tốt hơn so với tôm được xử lý trên nước đá. Tuy nhiên, nồng độ nước muối trong nước cao hơn và mẫu dễ bị đông lạnh nhanh chóng, điều này dẫn đến việc giảm hiệu quả lột vỏ và mất tôm nghiêm trọng. Ngoài ra, với việc kéo dài thời gian ngâm, muối rất dễ xâm nhập vào tôm, ảnh hưởng đến chất lượng tôm.

Chế biến tôm thẻ chân trắng

Tiền xử lý ngâm tôm khi đánh bắt trong nước đá qua đêm, sau đó bỏ vỏ. Nó không chỉ có thể giải quyết các vấn đề của quá trình ngâm tôm trong nước muối mà còn có thể làm giảm ảnh hưởng của muối đến chất lượng thịt. Tất nhiên, chất lượng của tôm và thời gian tách vỏ có liên quan mật thiết đến thời gian ngâm tôm trong nước đá. Thời gian ngâm kéo dài giúp loại bỏ vỏ tôm tốt ho, nhưng chất lượng thịt tôm bị giảm.

Ngâm trong nước đá với chất lượng tôm và quá trình bóc vỏ

Mục đích của nghiên cứu của Nan Xu, Wenzheng Shi 2018 là đánh giá sự thay đổi chất lượng và độ khó của quá trình tách vỏ của tôm thẻ chân trắng Thái Bình Dương (Litopenaeus vannamei), được thu hoạch mới từ các trang trại và được lưu trữ trong nước đá trong tối đa 24 giờ.

Tôm được thu hoạch từ các ao địa phương và gửi đến phòng thí nghiệm trong vòng nửa giờ khi còn sống. Tôm chết và yếu bị loại bỏ, phần còn lại được chia thành bảy nhóm khoảng 550 ± 5 g. Nhóm đầu tiên được sử dụng như một nhóm đối chứng (không ngâm trong nước đá) và sáu nhóm còn lại được ngâm trong nước đá trước khi lột vỏ. Các mẫu được lấy cứ sau 4 giờ để xác định thời gian tách vỏ và sự thay đổi chất lượng.

Kết quả:

Kết quả chỉ ra rằng việc giảm nhiệt độ trong quá trình chế biến Tôm thẻ chân trắng Thái Bình Dương đã làm giảm đáng kể vấn đề trong quá trình lột vỏ tôm.

Năng suất tôm phản ánh tốc độ đầu ra của tôm sau khi tách vỏ (Yi et al., 2012 ). Nhóm đối chứng được đại diện bởi 0 giờ và năng suất tôm là 46,87%. Năng suất tôm tăng đáng kể với thời gian kéo dài đạt 50,53% sau 20 giờ xử lý. Tuy nhiên, không có sự khác biệt đáng kể nào trong nhóm khi điều trị 8 giờ. Kết quả này chỉ ra rằng các tế bào mô bên trong cơ thể tôm đã hấp thụ độ ẩm bên ngoài trong quá trình xử lý nước đá, dẫn đến sự gia tăng tổng trọng lượng của tôm. Thời gian xử lý tối ưu được xác định là 8 giờ và được tính bằng cách kết hợp thời gian lột vỏ và năng suất tôm.

Với việc kéo dài thời gian tiền xử lý nước đá, các chỉ số kết cấu thịt, mùi và màu sắc của tôm thẻ chân có xu hướng giảm. Một kết quả tương tự trong nghiên cứu của Liu ( 2014). Tôm thẻ chưa lột với thời gian tiền xử lý là 0 giờ có chất lượng tốt nhất. Tuy nhiên, ở quá trình xử lý 0 giờ, quá trình tách vỏ lại cực kỳ khó khăn và đạt điểm thấp nhất liên quan đến việc tách vỏ khỏi thịt. Thời gian tiền xử lý trong khoảng từ 4 đến 8 giờ đã thúc đẩy quá trình bóc vỏ dễ dàng hơn, với 8 giờ được coi là thời gian tiền xử lý tối ưu cho trong quá trình tách vỏ của tôm thẻ chân trắng.

Từ nghiên cứu trên cho thấy, việc xử lý nước đá đúng cách có thể làm giảm đáng kể độ khó của quá trình tách vỏ tôm thẻ trong khi vẫn duy trì chất lượng sản phẩm. Do đó, kiểm soát thời gian điều trị có thể cải thiện hiệu quả hiệu quả của việc loại bỏ vỏ, và chứng tỏ đây là một phương pháp tiền xử lý khả thi.

Bài viết được Tép Bạc lược dịch theo nghiên cứu của Nan Xu, Wenzheng Shi 2018 đăng trên Food Science & Nutrition published by Wiley Periodicals, Inc.


Đăng ngày 11/12/2018
VĂN THÁI (Lược dịch)
Chế biến

Tìm thấy thi thể một ngư dân trong 4 ngư dân mất tích trên vùng biển Lý Sơn

Sau nhiều ngày mất tích trên biển, một ngư dân trong số 4 ngư dân trên tàu cá QNg 11684Ts bị mất tích trên vùng biển Lý Sơn đã được tìm thấy ở vùng biển thuộc tỉnh Bình Định.

ngư dân mất tích
• 16:19 21/10/2021

Thẫn thờ đứng nhìn vuông tôm tiền tỷ trôi theo lũ

Trận lũ vừa qua trên địa bàn đã cuốn trôi hàng tỷ đồng của những người nuôi tôm ở xã Gio Việt (huyện Gio Linh, Quảng Trị) khiến nhiều người lâm cảnh mất trắng, lao đao.

ao tôm sau lũ
• 10:39 19/10/2021

Lạ lẫm cảnh cá Koi Nhật Bản được nông dân nuôi tại ao ruộng bùn lầy ở TP.HCM

Sau gần 30 năm tâm huyết với đam mê nuôi cá cảnh, ông Quách Công Thanh (51 tuổi, ở Bình Chánh, TPHCM) đã thành công nuôi cá Koi bằng môi trường tự nhiên ở ao ruộng.

Cá koi nuôi ruộng
• 19:07 18/10/2021

Đồng Tháp tồn 30.000 tấn thủy sản

Đồng Tháp hiện còn tồn 30.000 tấn thủy sản, trong đó hơn 20.000 tấn cá tra, còn lại là cá lồng bè.

thu hoạch cá tra
• 09:32 18/10/2021

Tại sao tôm luộc lên thịt bị bở, không dai dù nhìn vẫn tươi?

Trong ẩm thực Việt, tôm luộc luôn được xem là món “thử lửa” độ tươi của nguyên liệu. Tuy nhiên, không ít trường hợp tôm sau khi luộc lại bị bở, nhão và nhạt vị, khiến nhiều người lầm tưởng nguyên nhân nằm ở cách nấu.

Tôm luộc
• 09:00 25/12/2025

Vì sao đã sơ chế kỹ nhưng cá vẫn tanh?

Nhiều người sơ chế cá cẩn thận bằng cách rửa đi rửa lại nhiều lần với muối, nhưng món ăn khi hoàn thành vẫn xuất hiện mùi tanh. Nguyên nhân nằm ở chỗ mùi tanh không chỉ đến từ lớp nhớt bên ngoài mà xuất phát từ những cấu trúc bên trong cơ thể cá.

Cá
• 13:32 30/11/2025

Vì sao không nên rã đông tôm bằng lò vi sóng?

Bạn vừa về nhà sau một ngày dài và hộp tôm đông lạnh là cứu cánh cho bữa tối nhanh gọn. Nếu bạn nghĩ "Cho vào lò vi sóng quay vài phút là xong!" thì hãy dừng lại ngay, vì thói quen tiện lợi này chính là "kẻ thù" số một đang âm thầm phá hỏng kết cấu và hương vị món tôm của bạn đó.

Tôm đông lạnh
• 09:00 28/11/2025

Giải mã bí ẩn đằng sau vẻ đẹp rực rỡ của sò đỏ

Sò đỏ Nhật Bản (Hokkigai) từ lâu đã khiến thực khách và thợ lặn say mê bởi sắc đỏ mê hoặc của nó.

Sò đỏ
• 09:00 11/11/2025

Quạt vẫn chạy nhưng tôm vẫn rớt đáy: Vấn đề nằm ở đâu?

Quạt nước là thiết bị quen thuộc trong ao nuôi tôm, nhưng cũng là nơi người nuôi dễ mắc sai lầm nhất. Không ít ao đầu tư rất nhiều quạt, tiền điện tăng cao, nhưng oxy đáy vẫn thiếu và môi trường ngày càng mất ổn định.

Quạt nước
• 21:43 19/01/2026

Kinh tế tuần hoàn trong nghề cá

Trong tư duy truyền thống, cá chỉ có giá trị ở phần thịt phi lê, còn lại bị xem là phế phẩm gây ô nhiễm. Tuy nhiên, mô hình kinh tế tuần hoàn đang đảo ngược hoàn toàn định kiến này.

Nghề cá
• 21:43 19/01/2026

Nhiều chính sách hỗ trợ nuôi biển xa bờ

Để khuyến khích phát triển nuôi biển công nghệ cao, tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành nghị quyết hỗ trợ 100% kinh phí mua bảo hiểm tai nạn cho người lao động làm việc trên các lồng bè và phương tiện phục vụ nuôi trồng. Chính sách này được ví như "lá chắn" an toàn, giúp ngư dân yên tâm đầu tư vươn ra các vùng biển xa.

Nuôi biển
• 21:43 19/01/2026

Hành trình chuẩn hóa thủy sản vào siêu thị

Đưa sản phẩm thủy sản vào kênh bán lẻ hiện đại là xu hướng tất yếu để nâng cao giá trị kinh tế và khẳng định thương hiệu. Tuy nhiên, để trụ vững trên kệ hàng siêu thị, doanh nghiệp và người nuôi buộc phải giải quyết bài toán về sự đồng nhất chất lượng và năng lực cung ứng ổn định.

Tôm
• 21:43 19/01/2026

Cách xử lý khi tôm bị đóng rong và bám bẩn đuôi trong ao nuôi cũ

Trong những cái ao đã nuôi qua nhiều năm, lớp bùn thải tích tụ dưới đáy chính là nguyên nhân chính khiến tôm dễ bị đóng rong hoặc bám bẩn ở phần đuôi.

Tôm
• 21:43 19/01/2026
Some text some message..