Triển vọng cứu vớt loài tôm

Gần đây nghiên cứu đến từ một loại thảo dược truyền thống có nguồn gốc từ Trung Quốc, các chất dinh dưỡng được thu hồi từ bụi của loài thực vật này sẽ giúp mang nhiều lợi ích về mặt sinh học và được chứng minh là có thể bảo vệ loài tôm khỏi sự bùng phát WSSV- bệnh đốm trắng và AHPND- bệnh hoại tử gan tụy cấp.

Tôm thẻ chân trắng
Nghiên cứu có những tinh chỉnh đặc biệt giúp cải thiện khả năng phòng bệnh trên tôm. Ảnh: Tepbac

Loài thực vật bí ẩn giúp ngăn ngừa bệnh trên tôm 

Camellia sinensis (còn gọi là chè hay trà) – là loài cây mà lá và chồi được sử dụng để sản xuất trà, các sản phẩm như trà xanh, trà ô long, trà đen,..tất cả đều được chế biến từ loài này, nhưng ở các mức độ oxy hóa khác nhau. Loài thực vật này có xuất xứ từ Đông Á, Nam Á và và Đông Nam Á, nhưng ngày nay nó được trồng phổ biến ở nhiều nơi trên thế giới, trong các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới. Nó là loại cây xanh lưu niên mọc thành bụi hoặc các cây nhỏ. Lá trà được dùng trong Đông y để trị hen phế quản (như một loại thuốc trị hen suyễn), nhiệt miệng, đau thắt ngực, bệnh tim mạch vành và bệnh mạch máu ngoài, là thức uống rất có lợi cho sức khỏe, góp phần ngừa ung thư, giảm cholesterol, diệt khuẩn và giảm cân. 

Camellia sinensis

Camellia sinensis thường được sử dụng để sản xuất trà. Ảnh: Raw Forest Foods

Diễn biến cuộc nghiên cứu 

Trong số những tác nhân gây bệnh tàn phá nhất mà ngành nuôi tôm toàn cầu phải đối mặt , bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND - Acute Hepatopancreatic Necrosis Disease) và virus hội chứng đốm trắng (WSSV - White Spot Syndrome Virus) là hai chứng bệnh gây thiệt hại nhiều nhất, làm cho các nhà nghiên cứu phải đau đầu và hiện khiến ngành này thiệt hại hơn 3 tỷ USD mỗi năm. 

Những thách thức trong các cuộc thử nghiệm gần đây tại Cơ sở nghiên cứu nuôi trồng thủy sản của Đại học Arizona, các nhà khoa học đang điều tra xem liệu catechin (một loại chất chống oxy hóa được chiết xuất từ lá trà xanh) có trong cây Camellia sinensis có khả năng tiêu diệt các gốc mầm bệnh tự do nguy hiểm trong phạm vi hoạt động rộng hơn của các loài hay không và có mang lại hiệu quả phòng bệnh, bảo vệ tôm nuôi trong việc chống lại các bệnh do vi khuẩn và vi rút này gây ra. 

Gần đây nhất, một cuộc thử nghiệm đã được tiến hành nhằm tạo ra cách cung cấp các chất dinh dưỡng từ loài thực vật này cho một loạt các loài nuôi trồng thủy sản, bao gồm cả tôm thẻ chân trắng sao cho hiệu quả nhất. Trước khi thử nghiệm, trong chất lỏng – sự phân hủy này là một trong những hạn chế chính, gây cản trở hiệu quả của catechin. 

Bệnh trên tôm

Các chuyên gia đã phát triển thành công một lớp phủ polyme dược phẩm để ngăn chặn sự phân hủy nhanh chóng của catechin. Ảnh: Tepbac

Trong quá trình thử nghiệm, các catechin phủ polyme được trộn vào thức ăn thương mại cho tôm, trước khi cho tôm tiếp xúc với một trong hai mầm bệnh. Hai thử nghiệm với AHPND, trung bình 60% số tôm được cho ăn 0,28 gam có catechin trên 1 kg thức ăn sống sót so với 5% của tôm được cho ăn thức ăn thương mại thông thường. Ở lần đầu tiên, 30% tôm sống sót và có 2 cá thể chết do ăn thịt lẫn nhau và có 90% tôm sống sót vào lần thứ hai. Trong khi đó, trong thử nghiệm WSSV, mặc dù tất cả tôm bị nhiễm bệnh đều đã chết nhưng những con được cho ăn chế độ ăn có chứa catechin phủ polyme có thể sống đến tám ngày sau khi tiếp xúc với vi-rút so với những con có chế độ ăn thông thường đã chết vào cuối ngày thứ nhất. 

Kết quả cho ra rất ấn tượng theo đó sẽ có một số tinh chỉnh đặc biệt giúp cải thiện khả năng phòng bệnh trên tôm, bằng cách giảm kích thước của các hạt polyme để tôm có thể dễ dàng tiêu thụ, đồng thời cũng sẽ tăng nồng độ của các hoạt chất dự phòng với hy vọng sẽ đạt được kết quả phòng ngừa cao hơn với AHPND và ít nhất 50% với WSSV thông qua kích thước hạt nhỏ hơn và catechin mới được phủ polyme. 

Những thách thức đằng sau dự án 

Lợi ích sức khỏe của catechin trong trà đã được ghi nhận rộng rãi về khả năng tiêu diệt các gốc tự do nguy hiểm trong tế bào người và động vật. Theo các tài liệu nghiên cứu khoa học trước đây, tác động của chúng giảm đi rất nhiều do sự phân hủy và chuyển hóa nhanh chóng thông qua đường miệng.

tôm thẻ
Catechin có tác dụng với cả tôm lẫn con người. Nhưng vẫn cần nghiên cứu để đưa chúng vào máu mà không bị chuyển hóa. Ảnh: Tepbac

Tuy nhiên, nhờ các kỹ thuật khoa học như phủ polymer nên thời hạn sử dụng của catechin có thể được kéo dài thêm vài năm, qua đó cũng có sự cải thiện tác dụng trên một loạt loài, bao gồm cả con người khi sử dụng chúng. Nhưng thách thức đặt ra là làm cách nào để đưa chúng vào máu mà không bị chuyển hóa hoặc thoái hóa, trong các nghiên cứu lâm sàng với cả người và động vật, được biết catechin dự phòng chỉ hoạt động trong hơn 48 giờ. 

Đăng ngày 29/09/2022
Nhất Linh @nhat-linh
Khoa học

Khắc phục bệnh ăn yếu và mềm vỏ ở tôm

Nuôi tôm siêu thâm canh, công nghệ cao, để tôm khoẻ mạnh, bà con cần quan tâm và chú trọng các yếu tố quan trọng.

Phòng ngừa bệnh ăn yếu và mềm vỏ ở tôm nuôi
• 10:45 05/07/2023

Chẩn đoán bệnh tôm thông qua máy học

Trí tuệ nhân tạo (artificial intelligence - AI), học máy (machine learning – ML) hay học sâu (deep learning - DL) là những thuật ngữ thường được sử dụng ngày nay.

Mô phỏng
• 10:20 03/07/2023

Giải pháp phòng ngừa EHP trong trại sản xuất tôm giống

EHP - bệnh vi bào từ trùng đang là mối quan tâm lớn đối với người nuôi tôm. EHP không gây chết cấp tính với tỉ lệ cao trong ao nuôi, tuy nhiên chúng ký sinh trong gan tụy tôm, sử dụng dinh dưỡng, năng lượng dự trữ trong gan tụy khiến tôm nuôi không đủ dinh dưỡng cho tăng trưởng và lột xác.

Elanco product
• 17:30 22/03/2023

"Điểm mặt" thủ phạm gây bệnh trên tôm

Nhóm sinh viên của, Trường Đại học Nha Trang vừa hoàn thành đề tài về gen độc và đánh giá tính kháng kháng sinh của vi khuẩn gây bệnh trên tôm nuôi tại Khánh Hòa. Qua đó, khuyến cáo việc sử dụng kháng sinh đối với nuôi tôm hiện nay.

Thí nghiệm
• 16:05 04/01/2023

Áp dụng công nghệ mới để cải tiến chất lượng tôm giống

Để nâng cao năng suất và hiệu quả nuôi tôm, việc cải thiện chất lượng tôm giống đóng vai trò vô cùng quan trọng. Trong đó, áp dụng công nghệ mới vào sản xuất tôm giống là một trong những giải pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng tôm giống, giúp cho ngành nuôi tôm phát triển bền vững.

Tôm thẻ thương phẩm
• 10:15 20/05/2024

Tăng cường sức khỏe của cá tra thông qua β-glucan trong thức ăn

Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng việc sử dụng β-glucan trong thức ăn có thể tăng cường khả năng kháng bệnh ở các loài nuôi có tầm quan trọng về mặt thương mại, chẳng hạn như cá chép (Cyprinus carpio), cá hồi vân (Oncorhynchus mykiss), cá hồi Đại Tây Dương (Salmo salar), và cá tráp biển (Sparus aurata) và được sử dụng trong thức ăn thủy sản thương mại.

Cá tra
• 08:00 18/05/2024

Công nghệ nuôi tôm ít thay nước: Giải pháp cho nguồn nước ô nhiễm

Trong bối cảnh nguồn nước cấp bị ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng, các mô hình nuôi tôm ứng dụng công nghệ ít nước và tuần hoàn nước đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng con tôm.

Nuôi tôm công nghệ
• 08:00 17/05/2024

Cung cấp năng lượng cho hoạt động nuôi biển xa bờ: Hydro có thể là giải pháp bền vững?

Nuôi biển xa bờ được xác định bằng nhiều tiêu chí khác nhau như độ sâu nước, khoảng cách từ bờ, mức độ tiếp xúc với sóng và ranh giới quyền tài phán (Gentry et al., 2017b). Một định nghĩa chung được áp dụng rằng nuôi biển xa bờ diễn ra ở vùng biển khơi với sự tiếp xúc đáng kể với tác động của gió và sóng (Lader và cộng sự, 2007, Fredriksson và cộng sự, 2003), đòi hỏi thiết bị và tàu phục vụ có khả năng hoạt động trong điều kiện biển khắc nghiệt (Drumm, 2010, Tsukrov và cộng sự, 2000).

Nuôi thủy sản xa bờ
• 14:30 07/05/2024

Hiện trạng cơ sở chế biến tôm cả nước

Ngày 22/5/2024, tại thành phố Cần Thơ, Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch giới thiệu báo cáo điều tra hiện trạng chế biến 2 sản phẩm chủ lực quốc gia là tôm nước lợ và cá tra. Sau đây là hiện trạng cơ sở chế biến tôm nước lợ.

Chế biến tôm
• 19:07 25/05/2024

Điểm khó của nuôi biển

Nuôi biển hiện nay gặp nhiều rào cản cho sự phát triển, bao gồm các yếu tố nội tại mỗi cá nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã về sự dám làm, dám chinh phục mặt nước biển để nuôi trồng thủy sản đến các rào cản từ thiên nhiên khắc nghiệt, rào cản từ chính sách, pháp luật.

Nuôi biển
• 19:07 25/05/2024

Ưu và nhược điểm các loại nước nuôi tôm

Nuôi tôm là ngành nghề đã dần phổ biến cho người dân tại Việt Nam. Tuy nhiên, tại mỗi khu vực sẽ có chất lượng nước ao nuôi khác nhau. Mặc dù loại nước nào cũng có thể nuôi tôm nếu biết kiểm soát tốt các yếu tố môi trường, nhưng để làm rõ hơn về ưu và nhược điểm từng loại qua bài viết dưới đây cho mọi người cùng tham khảo!

Tôm thẻ chân trắng
• 19:07 25/05/2024

Xuất khẩu cá ngừ sang thị trường Nga

Sau một giai đoạn trì trệ do ảnh hưởng của cuộc xung đội Nga – Ukraine, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Nga đã phục hồi và có xu hướng ngày càng tăng. Kim ngạch xuất khẩu cá ngừ sang thị trường này đã tăng gấp đôi chỉ sau 3 năm.

Cá ngừ
• 19:07 25/05/2024

Tập hợp ngạnh các loài cá có độc bạn cần để ý

Trong tự nhiên, luôn tồn tại một số loài cá mà ngạnh của chúng chứa nọc độc, gây ra nỗi khiếp sợ cho con người. Sau đây, bài viết sẽ tập hợp ngạnh các loài cá có độc để các bạn để ý, có biện pháp an toàn khi sờ vào nhé!.

Cá có ngạnh độc
• 19:07 25/05/2024