Tỷ lệ nào của tinh trùng và trứng giúp nâng cao tỉ lệ nở của cá da trơn lai

Thụ tinh nhân tạo để sản xuất giống là một kỹ thuật thường được thực hiện đối với các loài cá không đạt được sinh sản đồng bộ trong điều kiện nuôi nhốt do các cơ chế cách ly sinh sản hoặc các rào cản sinh lý khác.

cá da trơn lai
Cá da trơn lai - con lai giữa cá nheo Mỹ cái (I. punctatus) và cá nheo lục đực (I. furcatus) chiếm tỉ lệ ngày càng tăng trong tổng sản lượng nuôi trồng thủy sản nước ngọt. Ảnh minh họa.

Thật không may, cá da trơn lai, con lai giữa cá nheo Mỹ cái (I. punctatus) và cá nheo lục đực (I. furcatus) chiếm tỉ lệ ngày càng tăng trong tổng sản lượng nuôi trồng thủy sản nước ngọt, nhưng khả năng sản xuất của chúng là hạn chế. Điều này là do thiếu sự lai tạo tự nhiên giữa hai loài và sự cần thiết phải hy sinh con đực để thụ tinh nhân tạo. 

Cá da trơn lai tăng trưởng nhanh hơn, kháng bệnh, tỷ lệ sống cao và cải thiện hiệu quả chuyển đổi thức ăn tốt hơn. Tuy nhiên, việc duy trì những con cá nheo lục đực để sản xuất lai tạo vẫn là một nỗ lực tốn kém và tốn thời gian đối với các trại giống, vì cá đạt thành thục sinh dục muộn hơn (sau 4-6 năm) và chỉ có thể được sử dụng một lần. 

Cá nheo lục
Cá nheo lục đực (I. furcatus).
cá nheo Mỹ
Cá nheo Mỹ cái (I. punctatus).

Do đó, việc sử dụng hiệu quả các nguồn giao tử bằng cách sử dụng nồng độ tinh trùng tối thiểu để thụ tinh nhân tạo đặc biệt quan trọng đối với sản xuất cá da trơn lai, vì tinh hoàn của cá da trơn phải được phẫu thuật cắt bỏ, nghiền nát và pha loãng để làm dung dịch thụ tinh. Điều này sẽ góp phần cải thiện sản xuất trại giống và giảm bớt nhu cầu đối với cá đực trưởng thành. 

Tỷ lệ tinh trùng và trứng tối ưu để thụ tinh thay đổi tùy thuộc vào loài, quá trình sinh lý sinh sản liên quan, quy trình giao phối cụ thể, các đặc điểm giao tử của chúng. Ngay cả trong cùng một loài, mật độ tinh trùng khác nhau đã được khuyến cáo do sự khác biệt về kỹ thuật thụ tinh hoặc chất lượng giao tử ban đầu. Mật độ tinh trùng có thể gây ra những thay đổi lớn về kết quả sinh sản, tỉ lệ thành công trong quá trình ấp nở.

Tuy nhiên, dựa trên những phát hiện trước đây, tỷ lệ tinh trùng/trứng tối ưu hiện được sử dụng để thụ tinh nhân tạo nằm trong một phạm vi rộng và có thể vượt quá mật độ tinh trùng thực tế cần thiết để tối đa hóa sản lượng cá bột lai. Vì vậy, mục tiêu của nghiên cứu này là cung cấp một đánh giá gần nhất về nồng độ tinh trùng tối thiểu cho phép sản xuất lượng cá bột cao nhất, tối đa hóa tỉ lệ nở thành công của cá da trơn lai trong điều kiện trại giống có kiểm soát.

Tinh trùng và trứng được thu thập từ cá bố mẹ thành thục, sau đó pha loãng để thu được sáu tỷ lệ tinh trùng/trứng lần lượt là 1×103; 5×103; 1×104; 2,5×104; 5×104 và 1,0×105 : 1. Phôi sau đó được ủ trong điều kiện môi trường thông thường cho đến khi nở. Trứng chết được nhận biết bằng mắt thường có màu trắng, đục hoặc kích thước to ra và được loại bỏ hàng ngày để giảm thiểu nguy cơ nhiễm nấm và vi khuẩn. Trứng chết dính vào trứng đã thụ tinh được để nguyên để tránh làm hỏng trứng đã thụ tinh. Thu thập và tiến hành phân tích đánh giá sau khi kết thúc thử nghiệm.

Kết quả phân tích cho thấy rằng tỷ lệ tinh trùng trên trứng có tác động đáng kể đến sản lượng tổng thể của cá da trơn lai. Trong đó, tỷ lệ nở thành công tăng 30% khi nồng độ tinh trùng/trứng tăng từ 5×103:1 lên 1×104: 1. Sau đó, việc tăng thêm tỷ lệ tinh trùng vào mỗi trứng không có cải thiện đáng kể về khả năng nở thành công. Hơn nữa, khả năng thành công của quá trình ấp nở đạt được tối đa ngay cả khi sử dụng ít tinh trùng hơn nhiều so với những gì đã được khuyến cáo trước đây cho việc thụ tinh nhân tạo. 

Chính vì thế, mật độ tinh trùng thấp hơn có thể là tối ưu trong những điều kiện nhất định. Ngoài ra, tác động của các cá thể cá cái ảnh hưởng tới 93,6% sự thay đổi độ nở, cho thấy tầm quan trọng của từng cá thể cái và chất lượng trứng đối với sản xuất cá bột. 

Nhìn chung, dựa trên những phát hiện này, các nhà nghiên cứu đề xuất rằng việc áp dụng tỷ lệ tinh trùng/trứng ở mức 1,0×104:1 sẽ hỗ trợ việc tiêu chuẩn hóa các quy trình thụ tinh nhân tạo cho cá da trơn lai trong điều kiện trại giống. Đồng thời, khả năng tiết kiệm tinh trùng và khả năng nở có thể được tối đa hóa đối với mỗi cá thể giống cá nheo lục đực. 

Nguồn: Myers, J. N., Nichols, Z. G., Abualreesh, M. H., El Husseini, N., Taylor, Z. A., Coogan, M. P., Gurbatow, J., Vo, K. M., Zadmajid, V., Chatakondi, N., Dunham, R. A., & Butts, I. A. E. (2020). Impact of sperm density on hatch success for channel catfish (Ictalurus punctatus) ♀ × blue catfish (Ictalurus furcatus) ♂ hybrid production [online], viewed 23 August 2021, from:<https://doi.org/10.1016/j.aquaculture.2020.735024>. 
Đăng ngày 23/11/2021
Uyên Đào
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

Nuôi ghép tôm và rong nho

Mô hình nuôi ghép tôm thẻ chân trắng và rong nho là phương thức canh tác kết hợp hai đối tượng nuôi trên cùng một diện tích mặt nước hoặc trong hệ thống tuần hoàn.

Tôm thẻ
• 14:50 23/01/2026

Kỹ thuật vận chuyển và thả tôm giống trong điều kiện rét đậm đầu năm 2026

Những đợt rét đậm đầu năm 2026 trực tiếp ảnh hưởng đến tỷ lệ sống của tôm giống trong khâu vận chuyển và thả nuôi. Để đảm bảo sức khỏe đàn tôm, người nuôi cần tuân thủ nghiêm ngặt các thông số về nhiệt độ, mật độ đóng gói và quy trình thuần hóa môi trường trước khi bắt đầu vụ nuôi.

Tôm thẻ giống
• 11:48 23/01/2026

Hiện tượng tôm ăn thịt lẫn nhau trong ao nuôi thâm canh

Trong các mô hình nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh, hiện tượng tôm ăn thịt lẫn nhau (Cannibalism) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con và phát tán dịch bệnh trên diện rộng.

Ao nuôi tôm
• 14:24 21/01/2026

Nuôi tôm khỏe mạnh chỉ từ loại lá quen thuộc trong vườn nhà

Không chỉ là loại cây ăn quả quen thuộc, lá ổi từ lâu đã được biết đến như một vị thuốc dân gian trị bệnh đường ruột.

Lá ổi
• 09:00 21/01/2026

"Nuôi" cá, tôm trong lò phản ứng sinh học - cơ hội cho startup Việt

Không cần ao hồ, không cần đánh bắt, những miếng cá ngừ đỏ au hay con tôm tươi rói giờ đây có thể được "nuôi" ngay trong các lò phản ứng sinh học khổng lồ giữa lòng thành phố.

Lò phản ứng sinh học
• 19:22 25/01/2026

Chặn đứng gần 600kg thủy sản chuẩn bị tuồn ra thị trường

Lực lượng chức năng tỉnh Đồng Nai vừa kịp thời ngăn chặn một lô hàng thủy sản lớn không rõ nguồn gốc xuất xứ. Hơn 580kg mực tươi và các loại hải sản ướp lạnh đã bị phát hiện ngay tại kho của hộ kinh doanh trước khi kịp phân phối ra thị trường.

Hàng thủy sản
• 19:22 25/01/2026

Ăn tôm bao lâu nay, bạn đã thực sự ăn đúng cách chưa?

Tôm ngon là vậy, nhưng nếu ăn không đúng cách, không chỉ mất vị ngọt mà còn kém vệ sinh. Trước khi cho tôm vào nồi, thử dành một phút nhận diện nhanh “cấu tạo” của con tôm nhé.

Ăn tôm
• 19:22 25/01/2026

Quy định mới về động vật, sản phẩm động vật thủy sản thuộc diện phải kiểm dịch, miễn kiểm dịch

Ngày 13/01/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 03/2026/TT-BNNMT quy định về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản, trong đó nêu rõ danh mục các đối tượng thuộc diện phải kiểm dịch và được miễn kiểm dịch.

Thủy sản
• 19:22 25/01/2026

Hiện tượng tôm ăn thịt lẫn nhau trong ao nuôi thâm canh

Trong các mô hình nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh, hiện tượng tôm ăn thịt lẫn nhau (Cannibalism) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con và phát tán dịch bệnh trên diện rộng.

Ao nuôi tôm
• 19:22 25/01/2026
Some text some message..