Vai trò truyền thông trong quảng bá cá tra Việt

Hơn bao giờ hết, trong thế giới phẳng hôm nay tuyền thông góp phần to lớn trong việc tuyên truyền và quảng bá trong mọi lĩnh vực đặc biệt là thương mại quốc tế. Bên cạnh sự bùng nổ thông tin đem lại nhiều mặt tích cực thì truyền thông tiêu cực bôi nhọ sản phẩm , quốc gia… là một xu hướng hiện nay trên thế giới khi các thông tin được dàn dựng và thiếu kiểm chứng được đón nhận. Cụm từ “Truyền thông bẩn” trở thành một từ được nhắc đến nhiều nhất trong thời gian gần đây trong lĩnh vực báo chí và truyền thông thế giới.

Vai trò truyền thông trong quảng bá cá tra Việt
Vai trò truyền thông trong quảng bá cá tra Việt. Ảnh: Internet

Cá tra Việt Nam “bầm dập” vì truyền thông bẩn

Ngành thủy sản Việt Nam đã có nhiều kinh nghiệm về việc này và  một lần nữa trong câu chuyện về cá tra thì các đối thủ cạnh tranh đã biết tận dụng một cách triệt để truyền thông bao gồm chính thống và  mạng xã hội để đạt được mục tiêu là tiêu cực hóa sản phẩm cá tra trong nhận thức người tiêu dùng nhằm dẫn đến hạn chế sử dụng hoặc tẩy chay sản phẩm.

Đầu năm 2017, một đoạn clip chưa đầy 2 phút của kênh truyền hình Cuatro trong chương trình thời sự toàn cảnh 360o ( kênh của tập đoàn Truyền thông Telecinco lớn thứ 2) tại Tây Ban Nha đã gây nên một cú shock đến người tiêu thụ Tây Ban Nha với nội dung “Bạn có biết tại sao cá tra lại rẻ như vậy không? Bạn nghĩ là chúng tôi sẽ không biết ư, vậy mà chúng tôi đã tìm ra sự thật. Đây là loài cá mới đang rất phổ biến ở thị trường”. Bằng việc đưa ra những hình ảnh rất đáng sợ về chế biến cá tra và họ kết luận không nên ăn cá tra hàng ngày mà chỉ nên ăn tối đa 2 lần/ tuần. Sau đó là hàng loạt các vụ tẩy chay cá tra tại khắp các thành phố lớn Tây Ban Nha nhất là những nơi tiêu thụ cá tra lớn như trường học, bệnh viện…  Các tác động tiếp theo như Carefour từ chối bán cá tra đã gây nên một làn sóng quan ngại về sự an toàn của sản phẩm cá tra Việt Nam đối với người tiêu dùng EU.

Nhìn lại quá trình phát triển của cá tra đều có dính dáng đến sự cố truyền thông tiêu cực như việc đưa cá tra vào danh sách đỏ hay phóng sự “ Pangasius lies” chiếu tại Đức đã khiến thị trường này sụt giảm nghiêm trọng. Tuy nhiên tác động truyền thông tại Tây Ban Nha lần này được đánh giá là nghiêm trọng bởi tính cách tuyên truyền có hệ thống để đạt được mục tiêu là khuyến cáo người tiêu dùng hạn chế ăn sản phẩm, tạo sức ép lên các tổ chức bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và hệ thống bán lẻ để dừng bán sản phẩm cá tra.

Các chiến lược công kích thông qua truyền thông tỏ ra ngày càng chuyên nghiệp đánh vào tâm lý khách hàng về sự an toàn cuả sản phẩm cá tra, các vấn đề về vùng nuôi, chất lượng sản phẩm…đây là những vấn đề mà người tiêu dùng châu Âu vốn rất quan tâm.

Một điều không thể phủ nhận là sự phát triển quá nhanh chóng của cá tra Việt Nam đã gây nên nhiều sự cạnh tranh từ nhiều phía: các nhà sản xuất, nuôi cá địa phương tại các nước nuôi các loại cá vốn là sự chọn lựa truyền thống của nguời bản địa nếu không có cá tra. Thêm vào đó sự cạnh tranh còn có động cơ bảo hộ: Điển hình là cuộc chiến catfish tại Mỹ và hiện nay là cuộc chiến cá thịt trắng tại EU.

Nguyên nhân thứ 2 đến từ bản thân chúng ta khi chúng ta định vị cá tra là cá rẻ, và với sự cạnh tranh ngày càng tăng giữa các nhà cung cấp trong thời gian qua đã tiếp tục đẩy giá cá tra xuống thấp đồng nghĩa với việc chất lượng giảm sút nghiêm trọng khiến người tiêu dùng quay lưng với cá tra và chọn các loại cá khác chất lượng cao hơn như cá minh thái Alaska. Nhà NK, nhà bán lẻ, nhà cung cấp bất lợi và trở nên mệt mỏi vì áp lực của truyền thông  tiêu cực. Và từ đó hình ảnh cá tra vốn không tốt đẹp lại càng trở nên mong manh hơn.

Cho đến nay mặc dù được XK đến 160 quốc gia, nhưng đối với người tiêu dùng thì cá tra chỉ đơn giản được biết là loại cá thịt trắng được nuôi từ sông Mekong. Trong khi đó, các nhà NK và bán lẻ biết rõ về ngành cá tra tuy nhiên họ không mặn mà quảng bá về chất lượng vì chất lượng thiếu ổn định, thay vào đó mọi quảng bá về cá tra hiện nay tại EU thường chú trọng vào giá.

Không có thương hiệu chung quốc gia, thương hiệu ngành và sản phẩm, nên người tiêu dùng hầu như không biết gì về cá tra nên loài cá này bị truyền thông dẫn dắt.

Thương hiệu cá tra đang ở đâu?

Cho đến nay, sự quảng bá của chúng ta trong thời gian qua chỉ tập trung marketing cho sản phẩm, tăng bán hàng bằng tiếp cận B2B thông qua các hội chợ quốc tế hay các kênh bán hàng khác. Chúng ta đánh giá sự tăng trưởng thông qua con số XK tăng hàng năm, mở rộng thị trường… Trong khi đó chúng ta chưa có chiến lược tiếp cận đến người  tiêu dùng cuối cùng để giúp họ nhận diện được sản phẩm Việt Nam khác thế nào với các quốc gia khác. Người tiêu dùng sẽ không biết được đâu là miếng cá sản xuất tại Việt Nam, đâu là từ Bangladesh hay Indonesia…

Trong tình hình hiện nay thì người tiêu dùng đang lo ngại về chất lượng sản phẩm, các vấn đề về phát triển bền vững được định hướng bởi truyền thông định kiến do đó bên cạnh B2B thì ở cần đưa ra chiến lược B2C và lôi kéo những bên liên quan đến thị trường như nhà NK…tham gia vào chiến lược này

Xét trên bản đồ thương hiệu và hình ảnh quốc các nhà cung cấp hàng đầu thế giới, chúng ta đang ở đâu? Điều này được cho là do chúng ta đang XK phần lớn dưới dạng nguyên liệu, sản phẩm bán ra dưới tên và thương hiệu của nhà NK nên không chú trọng đến phát triển thương hiệu riêng và thương hiệu quốc gia; tuy nhiên với nhận thức ngày càng cao của về VSATTP, người tiêu dùng đã ý thức về nguồn gốc sản phẩm và tìm hiểu đến quốc gia sản xuất nên các sản phẩm này. Cá tra mặc dù đã XK đến 160 quốc gia với giá trị XK 1,7 tỷ USD, nhưng chỉ được bán như một hàng hóa thông thường, chưa có thương hiệu trên thế giới (thương hiệu chung của ngành hàng).

Trong quá trình phát triển đó chúng ta đã đầu tư rất nhiều công sức, tài chính để xây dựng hệ thống chất lượng cao đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường; bên cạnh đó sự đầu tư vào việc các vùng nuôi theo các tiêu chuẩn hàng đầu thế giới cũng đã và đang tiếp tục để đáp ứng nhu cầu thị trường. Nhưng thế giới và đặc biệt người tiêu dùng hầu như vẫn bị ám ảnh bởi hình ảnh một đất nước đang phát triển và lạc hậu về công nghệ và vùng nuôi bị ô nhiễm.

Kế hoạch quảng bá, truyền thông về cá tra

Trước việc này, lần đầu tiên Vasep được sự ủng hộ của các DN cá tra đã xây dựng một kế hoạch hành động bài bản hơn thông qua việc xây dựng kênh truyền thông thí điểm tại Châu Âu để đối phó với làn sóng truyền thông bẩn có thể lan sang các thị trường khác. Hiệp hội và công ty đối tác tại Châu Âu đã tổ chức đối thoại trực tiếp với các nhóm là nhà NK, truyền thông các vấn đề liên quan đến ngành thông qua các cuộc họp báo, hội thảo tại Brussels 2017, Madrid 2017.

Về lâu dài, Hiệp hội và cộng đồng các DN thủy sản rất cần theo đuổi mục tiêu xây dựng chiến lược tiếp thị và quảng bá cho ngành thủy sản trong đó xây dựng thương hiệu cho ngành hàng và nhận diện quốc gia.

Đây là giải pháp dài hạn cần sự nỗ lực và cam kết của tất cả mọi thành phần liên quan đến ngành tham gia. Đó không đơn thuần là một chiến lược quảng cáo sản phẩm chỉ liên quan đến lĩnh vực chế biến XK mà cần sự cam kết cao từ cộng đồng và nhà nước.

Hơn bao giờ hết chúng ta cần sự chung tay của các thành phần trong chuỗi giá trị để có những cam kết và thay đổi đột phá các vấn đề liên quan đến ATTP, chất lượng, truy xuất nguồn gốc … Đây không chỉ là vấn đề của chỉ riêng các lĩnh vực chế biến và XK. Chúng ta có ý tưởng kêu gọi sự đóng góp của khối nhà NK vì họ cũng có cùng những lợi ích như chúng ta tuy nhiên trước hết chúng ta cần cho thấy rõ quyết tâm muốn thay đổi hình ảnh và uy tín cho sản phẩm do Việt nam cung cấp từ đó sẽ dễ dàng nhận được sự chung tay của các bên. Nếu không có sự quyết liệt và chủ động từ phía Việt Nam thì các nhà NK cũng không ra tay mà đi tìm và quảng bá cho các sản phẩm khác an toàn hơn cho việc kinh doanh của họ.

Việc chia sẻ thông tin giữa người nuôi và các đơn vị quản lý địa phương và Hiệp hội rất quan trọng bởi chúng ta đang cung cấp những thông tin trung thực đến người tiêu dùng để hiểu rõ những nỗ lực của ngành chứ không phải chỉ nằm ở các nhà máy chế biến.

Cái chúng ta cần là thông tin minh bạch, rõ ràng thể hiện nỗ lưc của ngành cá tra là  đem lại sản phẩm tốt nhất cho người tiêu dùng. Chúng ta cần các sản phẩm marketing bằng thông tin và hình ảnh để phục vụ truyền thông. Trong quá trình thực hiện, việc cung cấp đầy đủ thông tin cho đối tác gặp rất nhiều khó khăn khi chúng ta chưa có hệ thống thu thập thông tin đầy đủ từ địa phương đến Bộ Nông nghiệp trong chuỗi sản xuất như vùng nuôi đạt các chứng nhận quốc tế, vùng nuôi đạt VietGap, hệ thống phòng bệnh, xử lý nước thải; các nghiên cứu khoa học về cá tra khá hạn chế để có thể sử dụng làm bằng chứng thuyết phục cho người tiêu dùng.

(Bài phát biểu tại Hội nghị Toàn thể VASEP của bà Tô Tường Lan – Phó Tổng Thư ký VASEP)

VASEP
Đăng ngày 07/09/2017
Tô Tường Lan – Phó Tổng Thư ký VASEP
Doanh nghiệp

Xuất khẩu cá tra xuống mức thấp nhất năm

Dù vẫn tăng 31% so với cùng kỳ, nhưng kết quả 179 triệu USD kim ngạch xuất khẩu (XK) cá tra trong tháng 10 là mức thấp nhất kể từ đầu năm 2022 tới nay. Mức tăng trưởng XK so cùng kỳ năm trước cũng thấp nhất trong các tháng. Luỹ kế tới hết tháng 10 XK cá tra Việt Nam đạt 2,1 tỷ USD, tăng 75% so với cùng kỳ năm ngoái.

Cá tra
• 12:03 21/11/2022

Tháng 8/2022, xuất khẩu cá tra hồi phục trở lại

Xuất khẩu cá tra 8 tháng đầu năm nay đã chạm mốc 1,8 tỷ USD – một con số lạc quan cho các doanh nghiệp ngành hàng này. Xuất khẩu cá tra trong 3 tháng gần đây đã tụt dần khỏi mức đỉnh 310 triệu USD hồi tháng 4, nhưng đã có xu hướng hồi phục trở lại từ tháng 8.

Cá tra
• 10:29 26/09/2022

Nâng cao thị phần xuất khẩu cá tra Việt Nam trên toàn thế giới

Tổng sản lượng xuất khẩu cá tra trong tháng 8-2022 vẫn giữ được mức tăng trưởng ổn định, tăng 114% so với cùng kỳ năm ngoái và tăng nhẹ so với tháng 7-2022, góp phần đưa kim ngạch xuất khẩu cá tra trong 8 tháng đầu năm nay đạt gần 1,8 tỉ USD, tăng 81% so với cùng kỳ năm ngoái.

Cá tra
• 10:54 14/09/2022

Lưu giữ cá tra bố mẹ phục vụ cộng đồng

Ngành hàng cá tra Việt Nam hơn 20 năm qua đã chứng kiến biết bao thăng trầm. Nhiều người giàu lên nhờ con cá, nhưng cũng không ít người phá sản vì chúng. Sự khốc liệt của ngành hàng này là vậy.

Cá tra
• 15:21 13/09/2022

Siêu Khuyến mãi 22.05 - Miễn phí vận chuyển toàn sàn

Đến hẹn lại lên, thời gian săn sale được khách hàng mong đợi nhất hàng tháng lại bắt đầu. Từ ngày 22 đến hết ngày 28 tháng 05 năm 2024 tại Farmext eShop tưng bừng diễn ra chương trình "Tuần lễ vàng - Miễn phí vận chuyển toàn sàn” cho đơn hàng có khối lượng tối đa 10kg.

Miễn phí vận chuyển
• 09:41 22/05/2024

Farmext eShop tích hợp vận chuyển - Mua sắm dễ dàng hơn

Trong quá trình phát triển, sàn thương mại điện tử cho ngành thủy sản Farmext eShop luôn nỗ lực cải tiến không ngừng về chất lượng và dịch vụ nhằm mang lại trải nghiệm mua sắm tốt nhất đến quý khách hàng.

Farmext eShop
• 09:44 20/05/2024

Các bệnh thường gặp trên tôm và giải pháp phòng ngừa hiệu quả

Hầu hết các bệnh ở tôm thường có mức độ lây nhiễm cao, có thể lây lan nhanh chóng trong ao nuôi và sang các ao lân cận. Vì vậy cần có nhiều biện pháp phòng ngừa bệnh từ đầu vụ nhằm giảm thiệt hại cho vụ nuôi.

Tôm bệnh
• 13:56 16/05/2024

Chế phẩm men vi sinh PONDTOSS™ xử lý môi trường nuôi thủy sản

Chế phẩm vi sinh vật PondToss™ hay Men vi sinh PondToss™ là sản phẩm thuộc thương hiệu Keeton - Mỹ, đạt Tiêu chuẩn Tepbac và được Tepbac phân phối chính thức trên thị trường Việt Nam.

Pondtoss
• 11:00 15/05/2024

Làm sao để kích thích tính thèm ăn ở tôm

Kể từ khi bắt đầu một vụ nuôi, việc tìm ra cách kích thích tôm ăn nhiều hơn không chỉ là một thách thức mà còn là chìa khóa quan trọng để đạt được năng suất cao trong ngành nuôi trồng thủy sản.

Tôm thẻ
• 10:21 26/05/2024

Hiện trạng cơ sở chế biến tôm cả nước

Ngày 22/5/2024, tại thành phố Cần Thơ, Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch giới thiệu báo cáo điều tra hiện trạng chế biến 2 sản phẩm chủ lực quốc gia là tôm nước lợ và cá tra. Sau đây là hiện trạng cơ sở chế biến tôm nước lợ.

Chế biến tôm
• 10:21 26/05/2024

Điểm khó của nuôi biển

Nuôi biển hiện nay gặp nhiều rào cản cho sự phát triển, bao gồm các yếu tố nội tại mỗi cá nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã về sự dám làm, dám chinh phục mặt nước biển để nuôi trồng thủy sản đến các rào cản từ thiên nhiên khắc nghiệt, rào cản từ chính sách, pháp luật.

Nuôi biển
• 10:21 26/05/2024

Ưu và nhược điểm các loại nước nuôi tôm

Nuôi tôm là ngành nghề đã dần phổ biến cho người dân tại Việt Nam. Tuy nhiên, tại mỗi khu vực sẽ có chất lượng nước ao nuôi khác nhau. Mặc dù loại nước nào cũng có thể nuôi tôm nếu biết kiểm soát tốt các yếu tố môi trường, nhưng để làm rõ hơn về ưu và nhược điểm từng loại qua bài viết dưới đây cho mọi người cùng tham khảo!

Tôm thẻ chân trắng
• 10:21 26/05/2024

Xuất khẩu cá ngừ sang thị trường Nga

Sau một giai đoạn trì trệ do ảnh hưởng của cuộc xung đội Nga – Ukraine, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Nga đã phục hồi và có xu hướng ngày càng tăng. Kim ngạch xuất khẩu cá ngừ sang thị trường này đã tăng gấp đôi chỉ sau 3 năm.

Cá ngừ
• 10:21 26/05/2024