Vấn nạn bắt thủy sản không chọn lọc làm giảm tài nguyên thiên nhiên

Bắt thủy sản không chọn lọc, còn gọi là đánh bắt không bền vững, đang là một vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt là nguồn lợi thủy sản. Phương pháp này bao gồm sử dụng lưới vét, lưới kéo đáy và các công nghệ đánh bắt quá mức, không phân biệt giữa các loài thủy sản, kích thước hay độ tuổi.

Đánh bắt thủy sản
Khai thác thủy sản không chọn lọc làm suy giảm nghiêm trọng tài nguyên

Hình thức đánh bắt thủy sản không chọn lọc 

Đánh bắt thủy sản không chọn lọc là một trong những nguyên nhân chính gây ra sự suy giảm nghiêm trọng của nguồn lợi thủy sản và hủy hoại môi trường biển. Những hình thức đánh bắt này thường được sử dụng vì lợi ích kinh tế ngắn hạn, nhưng chúng gây ra hậu quả lâu dài đối với hệ sinh thái và tài nguyên biển. 

Các phương pháp như đánh bắt bằng chất nổ, điện, hóa chất... gây ra những tổn hại nghiêm trọng cho môi trường biển và các loài sinh vật. Sử dụng các loại lưới có kích thước mắt lưới quá nhỏ. Điều này khiến các loài cá nhỏ, cá con, thậm chí cả các loài sinh vật biển khác bị bắt giữ một cách vô tình, dẫn đến suy giảm nghiêm trọng nguồn lợi thủy sản. 

Nhiều ngư dân vì lợi nhuận trước mắt mà không ngần ngại khai thác vượt quá mức cho phép, khiến các loài thủy sản không kịp sinh sản và hồi phục. 

Hậu quả của đánh bắt thủy sản không chọn lọc 

Đánh bắt thủy sản không chọn lọc gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái, tài nguyên thiên nhiên và con người. Những hậu quả chính bao gồm: 

Suy giảm nguồn lợi thủy sản 

Đánh bắt không chọn lọc làm giảm nhanh chóng số lượng cá trưởng thành và cá con. Điều này khiến quần thể thủy sản không kịp phục hồi, dẫn đến suy giảm nghiêm trọng, đặc biệt là các loài có giá trị kinh tế cao. 

Một số loài thủy sản có nguy cơ tuyệt chủng do bị khai thác quá mức, nhất là các loài sinh sản chậm hoặc có môi trường sống đặc biệt. 

Mất cân bằng hệ sinh thái biển 

Khi một loài bị khai thác quá mức, các loài khác trong chuỗi thức ăn có thể bị ảnh hưởng, gây mất cân bằng hệ sinh thái. Ví dụ, nếu các loài cá ăn cỏ bị bắt quá nhiều, lượng tảo biển sẽ phát triển mạnh, dẫn đến sự mất cân đối sinh học. 

Nhiều loài cá săn mồi như cá mập, cá ngừ, và cá heo bị ảnh hưởng khi thức ăn của chúng giảm dần, làm suy yếu toàn bộ cấu trúc của hệ sinh thái biển. 

Sản lượng khai thác thấp dần từng năm, ảnh hưởng đến kinh tế ngư dân 

Tác động đến loài không mục tiêu 

Các loài như rùa biển, cá heo, và cá voi thường vô tình bị mắc vào lưới đánh bắt. Nhiều loài trong số này là loài quý hiếm hoặc có nguy cơ tuyệt chủng, và việc bắt nhầm gây ra thiệt hại lớn cho quần thể của chúng. 

Phần lớn thủy sản không mong muốn hoặc không có giá trị kinh tế bị thả lại biển, thường khi chúng đã chết hoặc bị thương, gây lãng phí tài nguyên tự nhiên. 

Suy giảm sinh kế của ngư dân 

Khi nguồn tài nguyên thủy sản cạn kiệt, ngư dân gặp khó khăn trong việc khai thác và thu hoạch. Sản lượng giảm sút, đặc biệt là đối với những cộng đồng phụ thuộc vào nghề cá, dẫn đến mất sinh kế và thu nhập. 

Đánh bắt quá mức dẫn đến sự sụt giảm dài hạn của ngành công nghiệp thủy sản, ảnh hưởng đến ngư dân, các doanh nghiệp liên quan và cộng đồng ven biển. 

Tác động đến kinh tế và xã hội 

Khi tài nguyên biển cạn kiệt, ngành công nghiệp thủy sản gặp khó khăn trong việc duy trì hoạt động, ảnh hưởng đến kinh tế quốc gia, nhất là những quốc gia có nền kinh tế phụ thuộc lớn vào xuất khẩu thủy sản. 

Thủy sản là nguồn cung cấp protein quan trọng cho hàng triệu người trên thế giới. Sự suy giảm nguồn lợi thủy sản ảnh hưởng đến an ninh lương thực toàn cầu. 

Mất cơ hội phục hồi tài nguyên thiên nhiên 

Các loài thủy sản bị khai thác quá mức cần thời gian dài để phục hồi. Tuy nhiên, nếu đánh bắt không chọn lọc tiếp diễn, sự phục hồi này sẽ trở nên khó khăn hơn hoặc không thể xảy ra. 

Sự đa dạng sinh học của biển sẽ bị đe dọa nghiêm trọng khi các loài bị khai thác mà không được quản lý hợp lý. 

Một số loài động vật dưới nước có nguy cơ tuyệt chủng 

Ô nhiễm môi trường 

Các phương pháp đánh bắt không chọn lọc như lưới kéo đáy gây hủy hoại môi trường đáy biển, làm phá hủy các rạn san hô và hệ sinh thái biển đáy. 

Các dụng cụ đánh bắt bị bỏ lại trong môi trường biển, bao gồm lưới cá và rác thải nhựa, gây ô nhiễm và ảnh hưởng tiêu cực đến các sinh vật biển. 

Đăng ngày 25/09/2024
Hòa Thy @hoa-thy
Môi trường

Lâm Đồng: Hơn 10 tấn cá chết bất thường, thiệt hại 800 triệu

Theo ghi nhận của cơ quan chức năng, có hơn 10 tấn cá nuôi của một hộ dân tại phường 3 Bảo Lộc (Lâm Đồng) chết chưa rõ nguyên nhân, thiệt hại ước tính khoảng 800 triệu đồng.

Ao nuôi cá
• 09:49 14/10/2025

Thừa Thiên - Huế: Đầm phá ô nhiễm, dân kêu trời

Hàng ngàn hộ dân ở 33 xã, phường, thị trấn sống dựa vào đầm phá Tam Giang - Cầu Hai (tỉnh Thừa Thiên - Huế), đang khốn khổ vì nguồn nước ô nhiễm nghiêm trọng.

Ô nhiễm đầm phá ở Thừa Thiên - Huế
• 14:32 14/03/2023

Sản xuất xà phòng từ chất nhầy ốc sên

Một con ốc sên sẽ tạo ra khoảng 2g chất nhờn. Để sản xuất 15 thanh xà phòng trọng lượng 100g, anh Desrocher ở thị trấn Wahagnies, miền Bắc nước Pháp cần khoảng 40 con ốc sên. Ảnh: Reuters

Xà phòng từ ốc sên
• 10:17 09/02/2023

Yên Bái: Thả hơn 30 nghìn cá giống xuống hồ Thác Bà trong ngày ông Công, ông Táo

Ngày 14/1, huyện Yên Bình (Yên Bái) đã tổ chức thả cá bổ sung nguồn lợi thủy sản hồ Thác Bà năm 2023 gắn với phong tục thả cá chép ngày 23 tháng Chạp.

Thả cá
• 12:02 19/01/2023

Giải pháp giảm ô nhiễm từ ao nuôi cá tra thâm canh

Nuôi cá tra thâm canh đang mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều hộ dân. Tuy nhiên, đi kèm với hiệu quả kinh tế là nguy cơ ô nhiễm môi trường nước ao nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cá và môi trường xung quanh.

Cho cá ăn
• 11:57 30/01/2026

Đừng để trắng tay sau một cơn mưa đêm: Hiệu ứng domino dưới đáy ao

Cơn mưa đêm dồn dập không chỉ làm thay đổi thời tiết mà còn kích hoạt một chuỗi tử thần dưới đáy ao. Nếu không hành động quyết liệt trong vài giờ đầu, người nuôi tôm rất dễ rơi vào cảnh trắng tay do sự sụp đổ dây chuyền của hệ thống hóa lý và sinh học môi trường.

Mưa ao tôm
• 11:16 27/01/2026

Quy định mới về động vật, sản phẩm động vật thủy sản thuộc diện phải kiểm dịch, miễn kiểm dịch

Ngày 13/01/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 03/2026/TT-BNNMT quy định về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản, trong đó nêu rõ danh mục các đối tượng thuộc diện phải kiểm dịch và được miễn kiểm dịch.

Thủy sản
• 09:00 22/01/2026

Đề xuất lộ trình loại bỏ HCFC và HFC trong chuỗi lạnh thủy sản

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành kế hoạch hành động nhằm loại trừ các chất làm suy giảm tầng ozone và gây hiệu ứng nhà kính trong lĩnh vực nông nghiệp. Ngành thủy sản được xác định là trọng điểm chuyển đổi công nghệ, hướng tới loại bỏ hoàn toàn việc sử dụng môi chất lạnh HCFC và HFC trong chế biến và bảo quản.

Thủy sản
• 09:00 15/01/2026

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 01:00 15/02/2026

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 01:00 15/02/2026

6 ông lớn định hình cuộc đua tôm thẻ chân trắng toàn cầu

Ngành tôm thẻ chân trắng (TTCT) thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt với sự dẫn dắt của 6 quốc gia chủ lực gồm Ecuador, Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Indonesia và Thái Lan. Mỗi nước theo đuổi một chiến lược riêng: có quốc gia tập trung mở rộng sản lượng trong khi nhiều bên lựa chọn nâng cấp giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

tôm
• 01:00 15/02/2026

Đạt FTA với EU, tôm Ấn Độ gia tăng sức ép cạnh tranh lên tôm Việt Nam

Việc Ấn Độ hoàn tất đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Liên minh châu Âu (EU), cùng lúc được Mỹ điều chỉnh giảm thuế đối ứng,...Những lợi thế mới này giúp tôm Ấn Độ nhanh chóng mở rộng thị phần tại EU, đồng thời đặt ngành tôm Việt Nam trước áp lực cạnh tranh ngày càng rõ nét.

tôm
• 01:00 15/02/2026

Thảo dược tự nhiên trong nuôi trồng thủy sản bà con nên biết

Người nuôi ngày càng quan tâm đến giải pháp an toàn và bền vững, các loại thảo dược tự nhiên đang được ứng dụng nhiều hơn trong chăm sóc và phòng bệnh cho tôm. Không chỉ dễ tìm, những nguyên liệu này còn giúp cải thiện sức khỏe tôm và môi trường ao nuôi một cách tự nhiên.

thảo dược nuôi tôm
• 01:00 15/02/2026
Some text some message..