Vi khuẩn mới làm vaccine kháng lại bệnh virut đầu vàng ở tôm

Việc kiểm soát các bệnh gây ra do virus gây ra trên tôm được xem là một trong những sứ mệnh khó khăn của khoa học do mức độ nguy hiểm và sự phức tạp trong việc phòng trị.

Vi khuẩn mới sử dụng làm vaccine kháng lại bệnh virut đầu vàng ở tôm
Tôm thẻ chân trắng. Ảnh: hendrix-genetics

Do đó, các nhà khoa học đã không ngừng tiến hành nhiều phương pháp mới để đưa ra những giải pháp tối ưu nhất cho việc phòng trị bệnh virus. Trong đó, tiêu biểu có thể kể đến là công nghệ can thiệp RNA (RNAi) để biến đổi thế hệ vi tảo Chlamydomonas reinhardtii có khả năng chống lại bệnh virus đầu vàng ở tôm.

Công nghệ can thiệp RNA là gì?

Được xem như một công nghệ mới, hiệu quả cao để chống lại mầm bệnh virus, công nghệ can thiệp RNA (RNAi) sử dụng chuỗi kép (DSRNA) đặc hiệu theo trình tự được thiết kế để phá vỡ các gen quan trọng của virus. Phương pháp này nhằm khai thác khả năng tự nhiên của động vật để chống lại sự xâm nhiễm của mầm bệnh.

Vi tảo xanh Chlamydomonas reinhardtii 


Chlamydomonas reinhardtii. Ảnh nguồn: protist.i.hosei.ac.jp

Các vi tảo xanh Chlamydomonas reinhardtii đã được nghiên cứu và lựa chọn để sản xuất một loạt các phân tử sinh học mang công nghệ RNAi bởi một số đặc điểm cơ bản sau:

- Đây là loài tảo an toàn, không sản xuất nội độc tố và các tác nhân truyền nhiễm. Do đó, sử dụng vi tảo này làm nguyên liệu cho tôm có thể là một lựa chọn thay thế hấp dẫn, không gây lo ngại về rủi ro sức khỏe hoặc ô nhiễm môi trường.

- Lục lạp của C. reinhardtii rất đơn thuần, không chứa các chất phân giải hoặc biến đổi để xử lý DSRNA, cho phép tích lũy DSRNA ở mức độ cao trong cơ quan. Ngoài ra, sự biến đổi lục lạp ở C. reinhardtii xảy ra thông qua tái tổ hợp tương đồng dẫn đến sự tích hợp gen biến đổi ở một vị trí cụ thể, trong khi sự tích hợp vào bộ gen hạt nhân xảy ra ngẫu nhiên gây ra sự bất ổn. Quan trọng hơn, biến đổi lục lạp có thể đạt được bằng cách sử dụng các chủng đột biến không quang hợp, cho phép tạo ra các chất biến đổi không có chất đánh dấu mà không cần dùng kháng sinh để chọn.

Nội dung nghiên cứu

Trong nghiên cứu này, các nhà khoa học đã tạo ra một chất để biến đổi lục lạp C. reinhardtii ổn định thành chủng mới có tên gọi TN72, đồng nhất biểu hiện một DSRNA đặc hiệu với virus gây bệnh đầu vàng trên tôm (YHV) và chứng minh hiệu quả của chất biến đổi tảo như là thức ăn bổ sung để kiểm soát bệnh tôm.

Penaeus vannamei ở giai đoạn sau ấu trùng (PL) 30 đã được sử dụng cho một thử nghiệm cho ăn và thử nghiệm cảm nhiễm virus. Con tôm được thích nghi trong 10 ppt nước biển nhân tạo với sục khí ba ngày trước thí nghiệm.

Tôm được chia ngẫu nhiên thành 4 nhóm (n = 25) với 3 lần lặp lại cho mỗi nhóm được nuôi trong bể thủy tinh chứa 2 L nước biển nhân tạo. 

- Nhóm 1: Âm tính (không điều trị tảo, không gây cảm nhiễm)

- Nhóm 2: Dương tính (chỉ gây nhiễm YHV)

- Nhóm 3: Tôm được cho ăn tảo C. reinhardtii SR - không có biểu hiện DSRNA (mật độ 5 × 105 tế bào/ml nước biển)

- Nhóm 4: Tôm được cho ăn tảo C. reinhardtii PYP - có biểu hiện DSRNA (mật độ 5 × 105 tế bào/ml nước biển).

Vào ngày thứ 3 của thí nghiệm, tôm ở nhóm 2, 3 và 4 được gây cảm nhiễm với mầm bệnh đầu vàng YHV. 

Kết quả đạt được

Sau 8 ngày gây cảm nhiễm, kết quả cho thấy, tỉ lệ sống của tôm cho ăn tảo C. reinhardtii PYP cao nhất trong các nhóm cảm nhiễm (trên 50%). Trong khi, nhóm SR có tỷ lệ tử vong thấp hơn ở ngày 5 và 6. Tuy nhiên, tỷ lệ tử vong sau đó tăng lên mức tương tự như ở nhóm dương tính với YHV (khoảng 84%). Điều này có thể ám chỉ rằng, C. reinhardtii cung cấp các chất dinh dưỡng hoặc các sản phẩm tự nhiên như axit béo không bão hòa đa cho tôm, hỗ trợ chống lại nhiễm virus.

Như vậy, các chất biến đổi lục lạp C. reinhardtii thể hiện của DSRNA được tạo ra trong nghiên cứu này đã cho thấy tiềm năng to lớn như một cách hiệu quả để chống lại các bệnh do virus trong nuôi tôm. Hệ thống này có tiềm năng lớn sẽ được triển khai trong các trại giống sản xuất tôm PL. Ở giai đoạn này, tôm dễ bị thay đổi môi trường và mầm bệnh nhất. Do đó, việc cải thiện sức đề kháng tổng thể đối với mầm bệnh của tôm PL là rất quan trọng để thúc đẩy chăn nuôi bền vững. Kết quả này hứa hẹn việc sử dụng vi tảo như một loại thay thế mới, một nguyên liệu bảo vệ chống virus bổ dưỡng và hiệu quả trong nuôi tôm.

Đăng ngày 19/04/2019
NGUYEN THAO (Lược dịch)
Nguyên liệu

Bắt tàu cá Cà Mau vi phạm vùng biển nước ngoài

Thông tin từ Bộ tư lệnh Vùng Cảnh sát biển (CSB) 4, đến 14 giờ, ngày 3/8 đơn vị đã dẫn giải tàu cá CM - 99275-TS về đến cảng Hải đội 421, Hải đoàn 42 Cảnh sát biển tại thị trấn Năm Căn, huyện Năm Căn để tiến hành xử lý vi phạm theo quy định.

tàu cá bị bắt
• 10:29 04/08/2021

Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa: Bằng chứng sống về chủ quyền biển, đảo

Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa diễn ra tại huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi đã trở thành nghi lễ đặc biệt quan trọng, mang đậm bản sắc văn hóa tâm linh đặc sắc của người dân đảo Lý Sơn nhằm tri ân những người lính trong đội hùng binh Hoàng Sa năm xưa. Dưới đây là những hình ảnh đẹp về Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa được ghi lại vào tháng 4/2021.

Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa.
• 12:10 20/05/2021

Những góc nhìn bình dị từ cuộc sống của người dân miền biển

Dẫu cuộc sống miền biển có bộn bề khó khăn nhưng hạnh phúc vẫn luôn được tìm thấy đâu đó trong những bộn bề ấy, hạnh phúc hiện diện từ những điều nhỏ bé, bình dị nhất. Sự bộn bề cơ cực ấy thể hiện rõ trên những chuyến đi dài, những chuyến đi với sự trở về của một khoang tàu đầy ắp cá. Hạnh phúc, vui mừng vì một chuyến đi bội thu không có những cơn giận dữ bất thường nào của biển cả.

Bình minh trên biển.
• 07:11 17/05/2021

Quy định mới về giao khu vực biển

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 11/2021/NĐ-CP quy định việc giao các khu vực biển nhất định cho tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng tài nguyên biển.

nuôi lồng bè trên biển
• 14:25 18/02/2021

Phụ phẩm tôm – Nguồn thu thứ hai từ đầu và vỏ tôm

Trong chế biến xuất khẩu, phụ phẩm tôm như đầu và vỏ tôm chiếm tới 40–50% trọng lượng và đang trở thành nguồn thu thứ hai đầy tiềm năng cho doanh nghiệp.

Vỏ tôm
• 11:44 17/01/2026

Kinh tế tuần hoàn trong nghề cá

Trong tư duy truyền thống, cá chỉ có giá trị ở phần thịt phi lê, còn lại bị xem là phế phẩm gây ô nhiễm. Tuy nhiên, mô hình kinh tế tuần hoàn đang đảo ngược hoàn toàn định kiến này.

Nghề cá
• 11:30 16/01/2026

Hành trình chuẩn hóa thủy sản vào siêu thị

Đưa sản phẩm thủy sản vào kênh bán lẻ hiện đại là xu hướng tất yếu để nâng cao giá trị kinh tế và khẳng định thương hiệu. Tuy nhiên, để trụ vững trên kệ hàng siêu thị, doanh nghiệp và người nuôi buộc phải giải quyết bài toán về sự đồng nhất chất lượng và năng lực cung ứng ổn định.

Tôm
• 16:42 15/01/2026

Kiểm soát Ethoxyquin trong thức ăn tôm để đáp ứng tiêu chuẩn nhập khẩu Nhật

Việc kiểm soát hoạt chất Ethoxyquin hiện là yêu cầu bắt buộc và khắt khe nhất đối với tôm Việt Nam khi xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản.

Tôm
• 12:00 08/01/2026

Tại sao ao nuôi nên dùng đèn UV thay vì thuốc tím hoặc Chlorine?

Xử lý nước là bước bắt buộc trong nuôi tôm. Từ trước đến nay, Chlorine và thuốc tím (KMnO₄) là lựa chọn phổ biến vì giá rẻ và tác dụng nhanh. Tuy nhiên, khi mật độ nuôi ngày càng cao và yêu cầu an toàn sinh học khắt khe hơn, việc phụ thuộc vào hóa chất đang bộc lộ nhiều rủi ro.

ao nuôi
• 18:14 25/02/2026

Chính thức mở cổng đăng ký trước Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 kết nối toàn bộ ngành thủy sản

Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang đứng trước những cơ hội mới về thị trường, công nghệ và phát triển bền vững, nhu cầu tìm kiếm giải pháp toàn diện, từ con giống, dinh dưỡng, công nghệ nuôi, chế biến đến xuất khẩu,trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nhằm tạo ra một nền tảng kết nối chiến lược cho cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và người nuôi, VietShrimp Asia 2026 lần đầu tiên tổ chức cùng Aquaculture Vietnam 2026 tạo nên kỳ triển lãm với quy mô mở rộng, toàn diện, quốc tế hơn bao giờ hết.

Vietshrimp
• 18:14 25/02/2026

Ngành nuôi tôm Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Trong nhiều năm, nuôi tôm được xem là một trong những ngành nông nghiệp có tốc độ tăng trưởng nhanh và đóng góp lớn cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, bối cảnh khí hậu hiện nay đang đặt ngành này trước một thực tế khác: rủi ro không còn mang tính mùa vụ, mà đang chuyển thành rủi ro cấu trúc.

tôm
• 18:14 25/02/2026

Sai lầm thường gặp khi phơi đáy ao

Trong nuôi trồng thủy sản, công đoạn phơi đáy ao sau mỗi vụ nuôi được xem là bước làm mới môi trường, giúp loại bỏ mầm bệnh và tạo nền tảng cho vụ nuôi tiếp theo. Tuy nhiên, nhiều hộ nuôi vẫn mắc phải những sai lầm cơ bản, khiến hiệu quả xử lý giảm sút, thậm chí gây thiệt hại lớn.

đáy ao nuôi
• 18:14 25/02/2026

Vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp: Khác nhau ở đâu và vì sao không nên dùng lẫn?

Vôi là vật tư quen thuộc trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nhưng việc nhầm lẫn giữa vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp vẫn diễn ra phổ biến. Sử dụng sai loại không chỉ làm giảm hiệu quả cải tạo môi trường mà còn tiềm ẩn rủi ro cho cây trồng, vật nuôi.

vôi nuôi tôm
• 18:14 25/02/2026
Some text some message..