Xuất khẩu tôm 2023, thách thức và cơ hội 2024

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) phân tích tình hình xuất khẩu tôm năm 2023 (nhấn mạnh vào 5 thị trường chính) đang đặt ra những thách thức và cơ hội cho năm 2024.

Tôm thẻ
Ngành tôm Việt Nam vẫn có nhiều cơ hội phát triển

Xuất khẩu năm 2023 với 5 thị trường chính

Tại cuộc họp về ngành tôm ở tỉnh Bạc Liêu hôm 23/2/2024, kim ngạch xuất khẩu năm 2023 theo Cục Thủy sản là 3,45 tỷ USD; còn theo VASEP là 3,39 tỷ USD, giảm 21,5% so với năm 2022. Số liệu của VASEP, kim ngạch xuất khẩu tôm thẻ chân trắng hơn 1,5 tỷ USD, giảm 20,5 %; tôm sú hơn 460 triệu USD, giảm 19,8%; tôm khác 414 triệu USD, giảm 28,3%.

Cũng theo VASEP, năm 2023 xuất khẩu tôm sang 100 thị trường, giảm so với 102 thị trường năm 2022. Trong đó, tôm tươi đông lạnh (HS03) chiếm 62%; tôm GTGT (HS16) chiếm 38%, giảm so với năm 2022. Xuất khẩu vào các thị trường chính đều giảm từ đầu năm 2023, bình quân giảm 5 – 45%, nhưng từ tháng 9 có dấu hiệu phục hồi. Bên cạnh, một số thị trường có tăng trưởng là Australia, Canada, Bỉ, Đài Loan, tăng từ 1 – 54%. Xuất khẩu tôm vào 5 thị trường chính như sau:

1/Mỹ là thị trường lớn nhất của tôm Việt Nam, chiếm 20% tổng kim ngạch; giảm mạnh đầu năm và từ tháng 7 thì tăng trưởng liên tục 2 con số đưa đến kết quả phục hồi tích cực. Sản phẩm, gần 60% tôm chế biến, hơn 40% tôm đông lạnh, đặc biệt tôm sú đông lạnh tăng 10%. Về loại tôm, 86,2% tôm thẻ chân trắng, 9,4% tôm sú, còn lại tôm khác. Việt Nam là nguồn cung tôm thứ 4, sau Ecuador, Ấn Độ và Indonesia.

2/Trung Quốc là thị trường lớn thứ 2 của tôm Việt Nam, chiếm 18% tổng kim ngạch. Thị trường này có nhu cầu lớn nhưng phải cạnh tranh với nhiều nước. Sản phẩm, có 97% tôm đông lạnh. Trung Quốc ưa chuộng tôm sú nên tôm sú chiếm gần 25%, đặc biệt tôm sú sống. Giá mua tương đối thấp so với các thị trường khác.

Kim ngạch xuất khẩu

Kim ngạch xuất khẩu tôm năm 2023. Ảnh: Tép Bạc

3/Nhật Bản là thị trường lớn thứ 3 của tôm Việt Nam, chiếm 15% tổng kim ngạch, và tôm Việt Nam đang chiếm thị phần lớn nhất. Tỷ lệ sản phẩm chế biến sâu chiếm đến 44%, chỉ sau Mỹ. Về loại tôm, có 65% tôm thẻ chân trắng, 18% tôm sú, còn lại tôm khác. Giá mua bình quân tương đối cao và ổn định.

4/EU là thị trường lớn thứ 4 của tôm Việt Nam, chiếm hơn 12% tổng kim ngạch. Năm 2023 tăng nhu cầu đối với tôm giá rẻ, kích thước nhỏ. Sản phẩm, có 42% tôm chế biến sâu, 58% tôm đông lạnh các loại. Về loại tôm, 80% tôm thẻ chân trắng, 13% tôm sú, còn lại tôm khác. Giá trị xuất khẩu các loại tôm đều giảm 2 con số, từ đầu tháng 9 có dấu hiệu tăng nhẹ.

5/Hàn Quốc đứng thứ 5, chiếm 10% tổng kim ngạch. Thị trường này bị ảnh hưởng lạm phát, tiền mất giá, tồn kho nhiều nên nhu cầu giảm, thanh toán chậm. Vướng qui định về “hạn ngạch”. Sản phẩm tôm chế biến sâu chiếm 39%, còn lại đông lạnh. Tỷ lệ tôm sú thấp, chỉ có 3,5%, tôm thẻ chân trắng chiếm 85%, còn lại tôm khác. Cũng như ở Nhật Bản, tôm Việt Nam đang chiếm thị phần lớn nhất, hơn 46%.

Thách thức và cơ hội 

Theo VASEP, năm 2023 đi qua để lại nhiều thách thức. Đó là, nguồn nguyên liệu tiếp tục thiếu sự ổn định từ chất lượng đến giá thành nên chế biến và xuất khẩu sẽ bị ảnh hưởng. Xu hướng thị trường thay đổi, ưa chuộng sản phẩm tiện dụng, phù hợp điều kiện kinh tế, sản phẩm tốt cho sức khỏe, đáp ứng các chứng nhận quốc tế về bền vững. Tôm nuôi ở nước ta vẫn hiệu quả thấp, giá cao nên khó cạnh tranh. Các nước sẽ dần tập trung phát triển sản phẩm giá trị gia tăng vốn đang là lợi thế của Việt Nam.

Tuy nhiên, ngành tôm Việt Nam vẫn có nhiều cơ hội phát triển. Thấy rõ là đã khẳng định được vị thế: Xuất khẩu trong 4 quốc gia đứng đầu thế giới cùng với Ecuador, Ấn độ và Indonesia. Tôm Việt Nam chiếm vị trí nhất định tại các thị trường chính như đã phân tích là thứ 1 tại Nhật Bản, Hàn Quốc; thứ 2 tại EU; thứ 3 tại Trung Quốc; thứ 4 tại Mỹ. 

Thị trường tôm

Cơ cấu thị trường xuất khẩu tôm nước ta. Ảnh: Tép Bạc

Hiện nay, Việt Nam được đánh giá có công nghệ chế biến tôm hiện đại nhất thế giới với hơn 350 cơ sở chế biến tôm đủ điều kiện về ATTP và được phép xuất khẩu. Trong đó, 5 doanh nghiệp hàng đầu chiếm hơn 31% toàn ngành. Số lượng doanh nghiệp có chứng nhận bền vững quốc tế ngày càng tăng. Việt Nam tham gia nhiều FTAs so với các quốc gia khác.

Trong sản xuất, các doanh nghiệp chủ động xây dựng liên kết chuỗi, linh hoạt trong việc đáp ứng nhu cầu thị trường theo năng lực.

Nhu cầu tiêu dùng, tôm là nguồn protein thay thế cho protein động vật, nuôi trồng thủy sản ít tác động đến biến đổi khí hậu và phát thải khí CO so với các ngành khác. Ngành tôm đang góp phần vào an ninh lương thực thế giới, là nguồn dinh dưỡng chủ yếu cho các nước có thu nhập thấp.

Dự báo xuất khẩu năm 2024

VASEP dự báo, các nguyên nhân ảnh hưởng đến tình hình sản xuất và xuất khẩu tôm năm 2023 sẽ còn tiếp tục đến năm 2024, nên ngành tôm toàn cầu còn phải đối mặt với sự tăng trưởng không chắc chắn.

Tuy nhiên, xuất khẩu tôm Việt Nam sẽ phục hồi và tăng khoảng 10 - 15% trong năm 2024 với các thuận lợi sau:

- Sự phục hồi kinh tế của các nước đưa tới nhu cầu tiêu thụ dần hồi phục. Trong nước, các chương trình thích ứng biến đổi khí hậu được triển khai, ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao năng lực cho lao động sản xuất kinh doanh sẽ giúp ngành tôm dần thích ứng với biến đổi khí hậu. Các doanh nghiệp đẩy mạnh sản phẩm chế biến sâu, GTGT. 

- Tỷ giá USD giữ ổn định mức tăng nhẹ và kịp giải phóng lượng hàng tồn kho. Thị trường xuất khẩu, Mỹ và Trung Quốc vẫn là 2 thị trường lớn của tôm Việt Nam chiếm khoảng 40-45% tổng kim ngạch. Nhóm thị trường có vị trí địa lý gần như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc,… là lợi thế trong thời gian tới. Sự tăng trưởng tại các thị trường nhỏ lẻ sẽ là động lực và góp phần tăng trưởng xuất khẩu tôm trong năm 2024.

Đăng ngày 28/02/2024
Sáu Nghệ @sau-nghe
Góc nhìn
Bình luận
avatar

Tiềm năng, cơ hội và thách thức với ngành chế biến phế phụ phẩm tôm, cá tra

Sau loạt bài Tép Bạc phản ánh hiện trạng chế biến phế phụ phẩm tôm và cá tra theo kết quả một cuộc điều tra công bố đầu năm 2024, sau đây xin tiếp tục thông tin đến bạn đọc tiềm năng, cơ hội và thách thức của lĩnh vực đang rất cần phát triển này.

Cá tra
• 11:43 22/07/2024

Bàn thảo nuôi biển đa canh tổng hợp theo điều kiện ngư dân

Ngày 28/6/2024 tại thành phố Rạch Giá, Bộ NN&PTNT cùng UBND tỉnh Kiên Giang tổ chức hội thảo giải pháp phát triển nuôi biển đã nhấn mạnh việc nuôi bằng lồng hiện đại, đa canh tổng hợp và phát triển du lịch theo điều kiện của ngư dân.

Nuôi lồng bè
• 10:11 02/07/2024

Cà Mau lập khu bảo tồn biển ở 3 cụm đảo Hòn Khoai, Hòn Chuối và Hòn Đá Bạc

Ngày 18/6/2024, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau ký Quyết định số 1206/QĐ-UBND về việc phê duyệt thành lập Khu bảo tồn biển tỉnh Cà Mau rộng 27.000 ha, tập trung ở vùng biển quanh 3 cụm đảo: Hòn Khoai, Hòn Chuối và Hòn Đá Bạc.

Hòn Khoai
• 10:59 01/07/2024

Hiện trạng chế biến phế phụ phẩm tôm ở nước ta

Sau bài “Sử dụng phế phụ phẩm thủy sản trên thế giới và nước ta” trên Tép Bạc phản ánh thực trạng thiếu thông tin về lĩnh vực này ở nước ta, Cục Chất lượng Chế biến và Phát triển thị trường cho hay, đã tổ chức điều tra ngành tôm nước lợ và cá tra, vừa có kết quả. Hiện trạng thu gom, bảo quản, vận chuyển và chế biến phế phụ phẩm tôm ở nước ta như sau.

Phế phẩm tôm
• 09:00 21/06/2024

Bão số 2: Chủ động chuẩn bị các công tác ứng phó bảo vệ tài sản và vật nuôi

Sáng sớm nay 23.7, cơ quan khí tượng cho biết bão số 2 đã giảm cường độ, giật cấp 11. Tuy nhiên cơn bão bắt đầu gây mưa lớn.

Bão số 2
• 18:14 23/07/2024

Áp dụng chế tài khi ngư dân khai thác thủy sản trái phép từ 1/8/2024

Từ ngày 1/8/2024, một số hành vi vi phạm trong khai thác thủy sản trước đây chỉ bị xử phạt hành chính sẽ bị xử lý hình sự theo Nghị định số 42/2019/NĐ-CP. Điều này nhằm tăng cường sức răn đe, ngăn chặn các hành vi vi phạm và thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc gỡ thẻ vàng IUU của Ủy ban châu Âu (EC).

Tàu cá Việt Nam
• 18:14 23/07/2024

Bật mí những thức ăn của nghêu khi nuôi trên bãi triều ven sông

Nuôi nghêu trên bãi triều ven sông không chỉ là một ngành nghề truyền thống mà còn mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ gia đình. Tuy nhiên, để đạt được năng suất cao và chất lượng tốt, việc hiểu rõ về thức ăn của nghêu đóng vai trò vô cùng quan trọng. Vậy những loại thức ăn nào là tốt nhất cho nghêu? Làm thế nào để cung cấp đủ và đúng loại thức ăn cho nghêu?

Bãi nuôi nghêu
• 18:14 23/07/2024

Hậu quả và tác hại xấu khi mua tôm giống không rõ nguồn gốc

Việc chọn tôm giống chất lượng đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo thành công của các vụ nuôi tôm. Tuy nhiên, tình trạng mua tôm giống không rõ nguồn gốc đang trở thành một vấn đề đáng lo ngại trong ngành thủy sản Việt Nam.

Tôm giống
• 18:14 23/07/2024

Sale siêu hời - Mừng vụ mới

Khuyến mãi hấp dẫn! Bạn đang cần? Ghé Farmext eShop ngay!

Chương trình khuyến mãi hot
• 18:14 23/07/2024
Some text some message..