An Giang: Cá chợ lên ngôi

Sản lượng cá ít

Năm 2016, 2017 và giữa năm 2018, ngư dân nuôi các mặt hàng cá chợ “thắng lớn”, bước sang những tháng cuối năm 2018, tình hình bắt đầu gặp khó vì “cung vượt cầu”. Để giải quyết bài toán này, nhiều hộ nông dân đã năng động chuyển sang nuôi cá xuất khẩu. “Sau Tết Nguyên đán Kỷ Hợi 2019, cá he rớt giá còn 24.000 đồng/kg, tìm thương lái để bán rất khó khăn. Nguyên nhân do trước đó, người nuôi thấy cá có giá nên tăng sản lượng nuôi, trong khi thị trường vẫn vậy, giá cá rớt xuống thấp nên nhiều hộ thua lỗ. Một số người cố bám trụ với nghề, còn lại chuyển sang nuôi các loại cá khác, từ đó sản lượng cá điêu hồng trên thị trường hụt trở lại, cá lại tăng giá” - ông Nguyễn Văn Tộ (ngư dân xã Mỹ Hòa Hưng, TP. Long Xuyên) phân tích.

Đối với mặt hàng cá điêu hồng, có thời điểm, giá cá thịt tăng lên 42.000 đồng/kg, trong khi giá thành nuôi từ 30.000-32.000 đồng/kg (tùy thời điểm), ngư dân lãi từ 10.000 - 12.000 đồng/kg, đây là mức lợi nhuận mà nông dân mơ ước. Lãi nhiều kèm theo rủi ro sẽ cao; rủi ro ở đây là do đa phần người nuôi cá mang tính tự phát, không kiểm soát được sản lượng, còn việc tiêu thụ do thị trường điều tiết. Thời gian qua, người nuôi do thiếu thông tin, chỉ trông cậy vào thông tin được cung cấp bởi thương lái, từ đó những người nuôi thủy sản đa phần đều “lên bờ, xuống ruộng”. Để điều tiết cung - cầu trong sản xuất các mặt hàng cá chợ lẫn cá xuất khẩu cần phải tạo điều kiện và nâng cao vai trò của hiệp hội ngành hàng. Hơn 20 năm qua, thực tế trên thị trường cho thấy, mặt hàng nào thiếu hụt thì giá cả cao quanh năm và ngược lại, điển hình là mặt hàng cá hú, cá he. “Hai loài cá này nuôi thời gian dài, tâm lý của nông dân thích làm dễ, ăn nhanh, đầu tư thời gian ít, bà con mãi chạy theo những việc như vậy. Việc gì dễ thì có nhiều người làm, từ đó thất bại” - ông Lê Văn Tiệm (ngư dân xã Phú Bình, Phú Tân) chia sẻ.

Xuất khẩu tăng

Những ngày này, có dịp trở lại Cửa khẩu Khánh Bình (An Phú), điều dễ nhận thấy là không khí mua bán các mặt hàng cá chợ giữa thương lái 2 nước Việt Nam - Campuchia rất sôi động. Thương lái Campuchia mang xe có trọng tải lớn nối đuôi nhau vào bãi nhận cá, cùng với đó, các địa phương như: Đồng Tháp, TP. Cần Thơ, Hậu Giang, Sóc Trăng, Cà Mau… lực lượng thương lái chở cá nuôi lên bán cho các vựa tại Cửa khẩu Khánh Bình, từ đây, các mặt hàng cá chợ được xuất khẩu sang thị trường Campuchia như: cá điêu hồng, cá lóc, cá trê, cá rô đến các mặt hàng cá biển như: cá sòng, cá bạc má, tôm, cua, ghẹ… tạo nên không khí náo nhiệt, tấp nập.

“Năm nào cũng vậy, thời điểm cuối tháng 3, thị trường Campuchia bắt đầu “ăn” cá mạnh. Đây là thời điểm cá đồng ở đất nước Chùa tháp khai thác ít. Chính phủ Campuchia đã có quy định, mùa cá mang trứng người dân không được bắt, vì vậy, thương lái nước này quay sang mua các mặt hàng cá chợ mang về nhằm đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng tại địa phương. Điểm khác biệt so với những năm trước, sản lượng mỗi đợt mua nhiều hơn và thanh toán bằng tiền mặt” - ông Trần Anh Chiến (thương lái chuyên bán cá vào thị trường Campuchia) thông tin.

Xuất khẩu cá sang Campuchia tăng mạnh đã giúp các mặt hàng cá chợ tăng lên, người nuôi cá rất phấn khởi. Ngoài thị trường Campuchia, thương lái từ các nơi như: TP. Hồ Chí Minh, Tiền Giang, Nha Trang (Khánh Hòa) cũng vào An Giang tìm nguồn hàng cá nước ngọt để xuất khẩu sang các thị trường như: Châu Phi, Trung Quốc, Bangladesh, từ đó giá cá những ngày qua tăng nhanh.

“Để những người nuôi cá chợ hạn chế rủi ro, thời gian qua, ngư dân, đại lý thức ăn cùng lực lượng thương lái liên kết lại với nhau. Đại lý đầu tư thức ăn cho ngư dân trong suốt vụ nuôi, sau đó kết hợp thương lái mua cá của ngư dân để họ thu lại tiền. Các bên cùng tham gia vào chuỗi sản xuất, giá cá mua theo giá thị trường. Quá trình liên kết này ngư dân sẽ có đầu ra ổn định, thương lái có nguồn cung ổn định, đại lý bán được thức ăn… tất cả đều có lợi” - ông Huỳnh Tấn Hải (ngụ xã Mỹ Hòa Hưng) chia sẻ.