Bảo vệ cá chép trước tác hại của của ammonia

Các nhà khoa học vừa phát triển một cách để tăng sức đề kháng và giảm tác hại của khí độc ammonia đối với cá chép.

Cá chép
Nghiên cứu phát triển phụ giá để tăng khả năng kháng ammonia ở cá chép.

Một trong những vấn đề phổ biến mà các trang trại nuôi cá gặp phải là sự ô nhiễm nguồn nước với sự hiện diện của ammonia (NH3). Hợp chất này xâm nhập vào nguồn nước nước do các hoạt động của con người: từ các nhà máy xử lý nước thải, nước thải trang trại chăn nuôi và các cánh đồng nơi sử dụng phân bón nitơ. Ammonia làm giảm khả năng liên kết với oxy của máu, tác động lên hệ thần kinh, ảnh hưởng đến các tế bào hồng cầu và có thể khiến cá chết. Ngoài ra ammonia ở nồng độ thấp còn làm giảm tăng trưởng, chuyển hóa thức ăn và làm giảm khả năng miễn dịch ở cá.

Yuri Vatnikov và các cộng sự của ông, đã phát triển một cách sử dụng phụ gia để tăng khả năng kháng ammonia ở cá chép (Cyprinus carpio), một loài có giá trị kinh tế.

Arginine là một acid amin α được sử dụng trong quá trình sinh tổng hợp protein - một loại axit amin kích thích giải phóng hormone tăng trưởng. Ở người arginine được biết đến loại một loại thuốc có tác dụng bổ gan, cụ thể: hỗ trợ tình trạng suy gan, điều trị tình trạng gan nhiễm mỡ, viêm gan.

Tác dụng của arginine trên cá chép

Các nhà khoa học đã tiến hành hai thí nghiệm trong đó họ kiểm tra tác dụng của arginine để đánh giá hiệu quả bảo vệ cá chép trước độc tính của ammonia.

Thí nghiệm đầu tiên: Cá chép được cho ăn một trong bốn nghiệm thức: với việc bổ sung arginine theo tỷ lệ 0% (nhóm đối chứng), 0,25% (0,25Arg), 0,5% (0,5Arg) hoặc 1% (1Arg) trong 14 ngày và được thử thách với 0.7; 0.8; 0.9; 1.1; 1.3 mg ammonia/L trong 3 giờ.

Thí nghiệm thứ 2: 60 cá chép được nuôi trong 6 bể cá. Trong 14 ngày tiếp theo, một nửa số cá được cho ăn một loại thức ăn không chứa arginine và nửa còn lại được cho ăn chế độ ăn bổ sung 0,5% arginine. Sau đó, một dung dịch ammonia 0,7 mg/l đã được thêm vào tất cả các bể nhằm đánh giá khả năng bảo vệ cá.

Kết quả

Trong thí nghiệm đầu tiên, cá tiếp xúc với nước có ammonia khi tăng liều ammonia dẫn đến một số cá chết và với nồng độ ammonia tối đa là 1,3 mg/l thì tất cả cá trong bể đều chết. 

Việc tiếp xúc với ammonia làm tăng urê huyết tương và ammonia, nhưng làm giảm nồng độ axit amin. Bổ sung arginine giúp cung cấp ornithine cho cá nuôi để chuyển đổi ammonia thành urê sau khi nhiễm độc ammonia từ đó giúp giảm ammonia trong huyết tương và giảm độc tính của nó đối với cá chép. Trong nhóm có bổ sung arginine 0,25%, tỷ lệ tử vong thấp hơn 5-10%. Với việc tăng liều arginine 0,5%, tỷ lệ tử vong giảm đáng kể khoảng 35%.

Độc tính của ammonia có tầm quan trọng lớn trong nuôi trồng thủy sản. Nông dân nuôi cá quan tâm đến việc ngăn chặn ảnh hưởng của ammonia. Tăng cường giải độc ammonia bằng arginine dường như góp phần vào khả năng kháng ammonia trên cá. Nghiên cứu mới đã đưa ra một phương pháp mới với việc chỉ thêm 0,5% arginine vào thức ăn cho cá chép giúp giảm 35% tỷ lệ tử vong của cá khi tiếp xúc với ammonia.

Theo Yuri Vatnikov và cộng sự.

Đăng ngày 05/11/2019
VĂN THÁI Lược dịch
Kỹ thuật

Tổng quan về công nghệ MBBR trong nuôi trồng thủy sản

MBBR là Moving Bed Biofilm Reactor, hứa hẹn là công nghệ xử lý nước thải ưu việt trong nuôi trồng thủy sản.

công nghệ MBBR
• 18:17 25/09/2021

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP không chỉ loại bỏ hiệu quả nồng độ Ammonium mà còn xử lý đến 90% chất hữu cơ.

Chế biến cá tra
• 07:00 22/04/2020

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản bằng cảm biến nano

Sử dụng được cả trên bờ, dưới nước để quan trắc chất lượng nước, hệ thống cảm biến nano do Viện Công nghệ nano (INT) thuộc Đại học Quốc gia TPHCM nghiên cứu giúp người nuôi trồng thủy sản yên tâm khi chất lượng nước nuôi được cảnh báo tự động kịp thời khi có sự cố.

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản
• 14:35 05/02/2020

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ

Quản lý môi trường ao nuôi tôm nước lợ là khâu quan trọng, đòi hỏi người nuôi có sự hiểu biết cần thiết về mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và biến động của chúng.Từ đó, có biện pháp điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ thiệt hại, góp phần vào thành công của vụ nuôi.

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ
• 08:46 30/10/2019

Ứng dụng chế phẩm sinh học trong phòng ngừa bệnh thủy sản

Một trong những giải pháp được đánh giá cao hiện nay là ứng dụng chế phẩm sinh học trong phòng ngừa bệnh cho tôm, cá. Đây không chỉ là hướng đi thay thế hóa chất truyền thống mà còn mở ra triển vọng phát triển bền vững cho ngành thủy sản Việt Nam.

chế phẩm sinh học thủy sản
• 00:00 21/02/2026

Bỏ túi bí quyết giảm hệ số FCR xuống dưới 1.2 mà không cần đổi loại thức ăn

Trong cơ cấu chi phí nuôi tôm và cá thâm canh, thức ăn thường chiếm 50–65% tổng chi phí sản xuất. Vì vậy, hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) không chỉ là một chỉ số kỹ thuật mà còn là thước đo trực tiếp của hiệu quả kinh tế. Chênh lệch 0,1 FCR ở quy mô vài chục tấn có thể tạo ra khoảng cách lợi nhuận rất lớn.

tôm
• 10:00 14/02/2026

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 12:00 11/02/2026

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 12:00 08/02/2026

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 06:58 21/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 06:58 21/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 06:58 21/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 06:58 21/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 06:58 21/02/2026
Some text some message..