Bấp bênh nghề đóng đáy sông sâu

Từ lâu, sông Dung Thăng (huyện An Phú, tỉnh An Giang) được xem là “túi cá” trứ danh ở đầu nguồn. Nhưng giờ đây, thiên nhiên không còn hào phóng, nguồn cá, tôm ít dần, nghề đóng đáy sông sâu bấp bênh theo sóng nước...

Giăng lưới
Người dân giăng lưới bắt cá. Ảnh: Pinterest

“Sông dài, cá lội bặt tăm”

Cơn sóng nhỏ bất chợt lướt ngang mặt sông, chiếc ghe bầu của Hai Lũy (Nguyễn Văn Lũy, 64 tuổi, ngư dân huyện An Phú, tỉnh An Giang) tròng trành từng nhịp. 5 chiếc võng mắc trên ghe bầu là chỗ nương náu của 5 phận đời làm nghề đóng đáy trên sông.

Năm nào cũng vậy, đến mùa nước nổi, những người bạn “tri kỷ” của Hai Lũy lại hẹn gặp tại sông Dung Thăng để mưu sinh với nghề đóng đáy. Khác với những nhánh sông lớn ở đầu nguồn, dòng sông Dung Thăng có vị trí thuận lợi, nằm ngay hạ lưu của 2 nhánh sông nhỏ chảy qua từ nước bạn Campuchia. Vào mùa lũ, nơi đây hứng một lượng lớn “sản vật đồng” từ thượng nguồn đổ về. Tuy nhiên, những năm gần đây, mẹ thiên nhiên không còn ưu đãi.

Đang quay chiếc sa tay kéo túi đáy ngoài khơi lên để thu hoạch cá linh, Hai Lũy trần tình: “Lũ năm nay thấp, cá linh “chạy” đáy quá ít. Mỗi ngày, dàn đáy của tui thu hoạch khoảng 20kg cá linh, bán không đủ sở hụi để trả công cho mấy ông bạn dỡ đáy”. Lời chia sẻ của ngư dân được mệnh danh là “cao thủ” chuyên nghiệp, sống bằng nghề hứng cá “miệng bà thủy” như nói thay tình cảnh của những người trót mê cái “nghiệp” đóng đáy trên sông.

Thu hoạch cáNgười dân đang thu hoạch cá dưới sông. Ảnh: Báo An Giang

Tính đến nay, Hai Lũy sống bằng nghề “hạ bạc” hơn 30 năm nên ông hiểu rõ “tính nết” của con nước lũ từng năm. Những bạn đóng đáy thường ví von, Hai Lũy như “phù thủy sông sâu” biết được cá sinh sản nhiều hay ít theo con nước. Nhìn nguồn nước chầm chậm trôi, giọng Hai Lũy trầm buồn: “Lũ thấp như vầy, khó mà có nhiều cá. Hàng chục năm trong nghề, chưa thấy năm nào cá ít như mùa lũ năm nay. Thường vào thời điểm này, cá linh vô đáy nhiều lắm”.

Ông giải thích, con cá linh “chạy” mạnh vào các ngày mùng 8, 9, 10 trong tháng (âm lịch). Nếu hôm nào trúng mánh, thu hoạch cả tấn cá linh. Dạo này, cá chạy rất ít nên bạn dỡ đáy nằm đợi nguồn cá “chạy” trong tháng 9, 10 (âm lịch) để gỡ gạc được vốn liếng.

Nhớ thời cá lội đầy sông

Hơn 20 năm trước, nghề nuôi cá bè trên dòng sông Hậu rất thịnh hành, nhất là tại các ngã sông Châu Đốc. Vào mùa nước nổi, nguồn cá linh, cá chốt nhiều vô tận, ngư dân chạy ghe đến các miệng đáy thu mua cá mồi đem về vỗ béo cho cá tra, cá basa, cá lóc bông. Cá nhiều, các bà nội trợ đem làm mắm, tạo nên những thương hiệu mắm đặc sắc, nổi tiếng khắp vùng.

“Dạo trước, cách 1 tiếng đồng hồ là đổ đáy một lần. Nếu trúng mánh, cá chạy vài đêm là lấy vốn ngay. Cá linh, người ta đong bằng giạ, chứ không cân ký như bây giờ. Cuối mùa lũ, tôm càng xanh chạy dính đáy khoảng chục ký mỗi ngày. Bạn đặt đáy chê cá linh, ăn toàn cá bự. Đêm xuống, họ nướng tôm càng xanh thưởng thức, huyên thuyên trên ghe cho đỡ nhớ nhà” - Hai Lũy bồi hồi nhớ lại kỷ niệm trong đời đặt đáy.

Thu hoạch cá linh. Ảnh: Báo An Giang

Đến con nước mùng 10/10 (âm lịch), thời điểm cá đồng theo kênh, rạch bơi ra sông luồng đáy của Hai Lũy thu hoạch cá, tôm khẳm ghe. Cá linh dính đáy nhiều, bạn hàng cân không kịp phải đem ủ mắm. Ủ khi nào hết lu, hết khạp thì chuyển sang làm phân bón. Nhắc về thời vàng son của nghề đóng đáy, Hai Lũy kể thêm, hơn 20 năm trước, khi đến mùa lũ, những ngư dân “cố cựu” như: Năm Hải, Tư Sến, Sáu Quới… tranh nhau đấu thầu các điểm đặt đáy ở đầu nguồn.

Nghề đóng đáy rất cực, suốt ngày họ cứ lầm lũi trên sông. Để mẻ lưới hứng cá thuận lợi, mỗi buổi trưa họ dùng thanh tre, rồi hì hục dùng sức đập mành lưới lịch bịch giặt sạch rong rêu. Ngoài ra, họ còn phải canh chừng thường xuyên, không cho những giề chấp trôi dạt vào miệng đáy. “Thấy đơn giản vậy chứ, mỗi lần dỡ đáy là phải có tới 5 anh em tiếp sức với nhau thì mới kéo lên nổi. Dàn lưới nặng lắm, chưa kể rong rêu, rác tấp vào” - Hai Lũy kể.

Mấy bữa rày, mực lũ ở đầu nguồn có lên nhưng vẫn thấp hơn so với các mùa lũ trước, Hai Lũy đứng ngồi không yên. “Các đập thủy điện ở thượng nguồn dự trữ nước dẫn đến lũ thấp ở hạ lưu. Do đó, cá, tôm giảm mạnh, cuộc sống của bà con nghèo bị ảnh hưởng theo” - Hai Lũy trần tình.

Báo An Giang
Đăng ngày 22/09/2022
Thành Chinh
Nông thôn

Cận cảnh: Nuôi cá bằng... smartphone ở Vĩnh Phúc

Mấy năm gần đây, nhờ có sự hỗ trợ, hướng dẫn của các cán bộ Trung tâm Khuyến nông tỉnh Vĩnh Phúc, nhiều nông dân nuôi cá nước ngọt ở các xã, huyện trên địa bàn đã áp dụng phần mềm mới thông qua điện thoại thông minh (smartphone) để chăm sóc vật nuôi hiệu quả hơn.

Điện thoại
• 14:35 05/02/2024

Chương trình quốc gia Bảo vệ và Phát triển nguồn lợi thủy sản đến năm 2030

Với mục tiêu bảo tồn, bảo vệ, tái tạo nguồn lợi thủy sản nhằm phục hồi và sử dụng hợp lý, hiệu quả nguồn lợi thủy sản và các hệ sinh thái thủy sinh; gắn hoạt động tuần tra, kiểm tra, kiểm soát, quản lý nguồn lợi thủy sản với hoạt động khai thác thủy sản bền vững, chống khai thác IUU.

Chèo thúng
• 09:57 01/02/2024

Phù Cát (Bình Định) phát triển nuôi ghép tổng hợp tôm, cua, cá

Trong những năm gần đây, nhờ tận dụng lợi thế của hệ sinh thái rừng ngập mặn, người dân xã Cát Minh, huyện Phù Cát đã phát triển mạnh mô hình nuôi ghép tổng hợp tôm, cua, cá, vừa mang lại thu nhập ổn định vừa góp phần bảo vệ môi trường nuôi sinh thái theo hướng bền vững, giảm thiểu rủi ro bệnh dịch, góp phần phục hồi và phát triển cây ngập mặn.

Tôm sú
• 09:34 26/01/2024

Bình Định đặt mục tiêu đến năm 2030, tổng sản lượng nuôi trồng thủy sản đạt 24.000 tấn/năm

Phát triển nuôi trồng thủy sản hiệu quả, bền vững, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu; nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị và khả năng cạnh tranh của sản phẩm nuôi trồng thủy sản; đáp ứng được các yêu cầu của thị trường trong nước và xuất khẩu. Góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người lao động.

Ao tôm
• 09:48 24/01/2024

VietShrimp 2024 - Đến hẹn lại lên!

Theo chủ trương mới nhất, Hội chợ Triển lãm Quốc tế công nghệ ngành tôm Việt Nam (VietShrimp) sẽ diễn ra thường niên, vẫn lấy ĐBSCL làm “trụ sở”. Năm nay, Hội chợ sẽ được tổ chức tại Cà Mau, tỉnh dẫn đầu cả nước về sản lượng cũng như diện tích nuôi tôm.

VietShrimp 2024
• 00:06 24/02/2024

Giá thủy sản sau những ngày tết tăng nhẹ nhưng vẫn hút người mua

Nhu cầu tiêu thụ hải sản sau dịp tết nguyên đán 2024 vẫn còn tăng cao, kéo theo đó là giá hải sản vẫn chưa hạ nhiệt. Đặc biệt, tại các khu chợ thủy sản truyền thống, sức mua của người tiêu dùng ghi nhận tăng từ 20 - 30% so với năm ngoái.

Bán hải sản
• 00:06 24/02/2024

Ương cá nâu giống

Mật độ cũng là một tác nhân ảnh hưởng đến quá trình ương cá nâu giống trong ao đất. Mật độ 20 con/m2 là một lựa chọn làm tăng tỉ lệ sống và tăng trưởng tốt nhất cho cá. Ứng dụng mật độ 20con/m2 trong ương nuôi cá nâu giống đem lại nguồn giống ổn định cho nuôi thương phẩm ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Cá nâu
• 00:06 24/02/2024

Vài nét về ao nuôi tôm lót bạt đáy và lưới đáy

Công nghệ gia hóa tôm bố mẹ và sản xuất giống tôm thẻ chân trắng thế hệ mới phát triển đã đưa đến nhiều thay đổi trong ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật nuôi cho hiệu quả cao, điển hình là áo lót bạt đáy và ao lưới đáy.

Ao nuôi tôm lót bạt
• 00:06 24/02/2024

Cá nhà táng bị thương dạt vào biển Quy Nhơn.

Sáng ngày 22.02 tại khu vực biển Xuân Diệu, TP Quy Nhơn (đoạn cuối đường Lê Lợi) xuất hiện một con cá lớn mình đầy thương tích dạt vào bờ .

Cá nhà táng
• 00:06 24/02/2024