Bệnh mới do vi khuẩn trên cá rô phi nuôi ở Đông Nam Á

Một báo cáo mới đây đã công bố bệnh Edwardsiellosis gây ra bởi một chủng E. ictaluri mới nổi đang ảnh hưởng tới cá rô phi lai (Oreochromis sp.) nuôi ở Đông Nam Á.

Bệnh mới do vi khuẩn trên cá rô phi nuôi ở Đông Nam Á
Mới phát hiện thêm bệnh mới trên cá rô phi nuôi ở Đông Nam Á. Ảnh minh họa: Internet

Đối với cá rô phi thương phẩm, ngoài hai bệnh nguy hiểm và gây chết hàng loạt cho cá là bệnh xuất huyết và bệnh viêm ruột thì còn có những bệnh mới nổi lên trong thời gian gần đây đang đe dọa ngành nuôi cá trên toàn cầu, đặc biệt là ở Việt Nam như bệnh do virus TiLV…

Bệnh edwardsiellosis trên cá rô phi

Trong gần hai thập kỷ, E. ictaluri đã không được báo cáo trên cá rô phi nuôi trong khu vực.

Các thành viên của chi Edwardsiella là trực khuẩn gram âm, không sinh bào tử, có khả năng di động, yếm khí tùy nghi. Có ba loài trong chi và hai trong số đó là gây bệnh cho cá: Edwardsiella ictaluriEdwardsiella tarda.

Edwardsiella ictaluri là tác nhân gây nhiễm trùng đường ruột của cá Tra (ESC) hay còn gọi là bệnh gan thận mủ, gây ra tỉ lệ chết trên cá rất cao (Thune và cộng sự 1993, Birkbeck và Ring 2005). 

Cá tra bị bệnh này  không có dấu hiệu bất thường bên ngoài. Ở giai đoạn mới chớm bệnh cá vẫn còn bắt mồi. Tuy nhiên nếu không phát hiện sớm và môi trường nuôi quá bẩn thì bệnh cá sẽ trở nên nghiêm trọng hơn và rất khó khăn cho điều trị. Lúc này cá có dấu hiệu gầy, bơi lờ đờ, da nhợt nhạt, có hiện tượng xuất huyết trên da và hậu môn. Bên trong nội cơ quan này sưng to và có hiện tượng nhũn ở thận (Từ Thanh Dung 2014).

Nhiễm trùng do vi khuẩn Edwardsiella ictaluri chủ yếu gây ảnh hưởng đến ngành nuôi cá da trơn ở châu Á và châu Mỹ, trong khi một vài báo cáo trước đây đã cho thấy E. ictaluri cũng gây tỷ lệ tử vong cao ở các loài cá khác không phải cá da trơn. Trong nghiên cứu của H.T.Dong, S.Senapin và cộng sự 2018 vừa mới báo cáo một sự xuất hiện tự nhiên của E. ictaluri trên cá rô phi đỏ (cá diêu hồng) được nuôi trong một hệ thống lồng nổi ở Đông Nam Á.

 

Tỷ lệ tử vong tích lũy đạt 40-50% trong tháng đầu tiên sau khi thả giống. Cá bệnh xuất hiện các đốm trắng ở đầu thận và lá lách sưng to.


Các khuẩn lạc xác định chủng vi khuẩn được thực hiện để kiểm tra vi khuẩn gây bệnh lấy từ các cơ quan nội tạng của tất cả cá có dấu hiệu nhiễm bệnh. Vi khuẩn sau đó được xác nhận là E. ictaluri dựa trên các đặc điểm sinh hóa. PCR cũng được sử dụng để xác định cho cả cấp chi và loài vi khuẩn này. 

Sử dụng cá rô phi Nile để gây nhiễm trùng trong ống nghiệm, cá rô phi nhiễm bệnh Edwardsiellosis trong thực nghiệm cũng có các dấu hiệu điển hình sự xuất hiện các đốm trắng trong nội tạng như được quan sát thấy trong cá bệnh tự nhiên.

Phát hiện về bệnh Edwardsiellosis gây ra bởi một chủng E. ictaluri trong cá rô phi nuôi cho thấy sự phát triển của nhanh chóng của các chủng vi khuẩn gây bệnh và sự bùng phát của các tác nhân gây bệnh mới nổi trong nuôi cá rô phi ở Đông Nam Á. Do đó để hạn chế những dịch bệnh này người nuôi cần có nhận thức tốt hơn trong việc đảm bảo nguồn nước nuôi cá cũng như các biện pháp để nâng cao sức đề kháng của cá nuôi trước các thách thức về dịch bệnh.

Nhóm nghiên cứu: H.T.Dong, S.Senapin, C.Jeamkunakorn, V.V.Nguyen, N.T.Nguyen, C.Rodkhumd, P.Khunrae, T.Rattanarojpong. Báo cáo tóm lược tiếng anh được đăng trên Sciencedirect.

Đăng ngày 03/10/2018
VĂN THÁI (Lược dịch)
Dịch bệnh

Nấm đồng tiền: Mối đe dọa đến sức khỏe tôm nuôi

Nấm đồng tiền hay còn gọi là nấm chân chó luôn là vấn đề thách thức đối với người nuôi tôm bởi loại này gây tổn thất không hề nhỏ cho ao tôm, khiến tôm dễ mắc phải nhiều bệnh và làm ảnh hưởng đến năng suất vụ nuôi.

Nấm đồng tiền
• 10:18 26/02/2024

Một số loài ký sinh trùng phổ biến ở tôm

Trong quá trình nuôi tôm luôn gặp phải các trường hợp tôm nhiễm bệnh mà chết dần. Trong đó, ký sinh trùng là một trong những nguyên nhân gây ra, đặc biệt là các loài nội ký sinh trùng. Cùng tìm hiểu qua đặc điểm của những loài ký sinh trùng dưới đây nhé!

Tôm
• 09:56 22/02/2024

Không nên chủ quan với các bệnh đường ruột trên tôm

Với sự phát triển của ngành nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là về tôm, việc thấu hiểu về đường ruột tôm mở ra cánh cửa cho những tiến bộ trong y học thủy sản và ứng dụng những công nghệ, kỹ thuật hiện đại trong việc cải thiện sản xuất và chất lượng tôm nuôi.

Tôm thẻ
• 09:43 19/02/2024

Phòng bệnh trắng đuôi trên tôm càng xanh

Tôm càng xanh (Macrobrachium rosenbergii) là loài tôm nước ngọt được nuôi ở nhiều nước trên thế giới nhờ tốc độ tăng trưởng nhanh và có giá trị kinh tế cao.

Tôm càng xanh
• 10:42 21/01/2024

Thả tôm vào thời điểm nào là hợp lý và đạt kết quả tốt

Ngoài việc chuẩn bị kỹ lưỡng cho một ao ương tôm thì việc lựa chọn đúng thời điểm để thả tôm giống và sang tôm cũng đóng vai trò quan trọng không kém. Việc thả tôm vào thời điểm nào là hợp lý và đúng đắn sẽ giúp chúng thích nghi nhanh chóng với môi trường nước và phát triển mạnh mẽ.

Tôm thẻ
• 10:13 05/03/2024

VietShrimp 2024: Đồng hành cùng ngành tôm Việt

Hội chợ Triển lãm Quốc tế Công nghệ ngành tôm Việt Nam (VietShrimp) ngày càng khẳng định được uy tín của một hội chợ dành riêng cho con tôm Việt cũng như thế giới. Năm 2024, sự kiện trở lại cùng các phiên hội thảo hấp dẫn với chủ đề "Đồng hành cùng người nuôi tôm” diễn ra từ ngày 20-21/03/2024 tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau.

Vietshrimp 2024
• 10:13 05/03/2024

Một số khó khăn, thách thức trong nuôi tôm nước lợ

Năm 2024, theo dự báo của các chuyên gia, ngành tôm có thể vẫn tiếp tục phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức

Ao tôm
• 10:13 05/03/2024

Bình Định tổ chức gặp mặt ngư dân đầu xuân 2024

Chiều 23.2, phường Tam Quan Bắc, thị xã Hoài Nhơn, Bình Định tổ chức buổi gặp mặt 200 chủ tàu và ngư dân trên địa bàn triển khai kế hoạch khai thác hải sản năm 2024 và tuyên truyền động viên ngư dân kiên trì vươn khơi, bám biển khai thác hải sản đạt kết quả cao nhất.

Họp
• 10:13 05/03/2024

Các thủ thuật tạo oxy tạm thời cho bể cá

Oxy là một nhân tố quan trọng quyết định đến sự sống của các loài thủy sinh, đặc biệt hơn là các bể nuôi cá cảnh.

Cá cảnh
• 10:13 05/03/2024