Cá rạn san hô cần "yên tĩnh"

Cá rạn san hô là các loài cá sống giữa các rạn san hô hoặc trong mối quan hệ gần gũi với các rạn san hô như việc cộng sinh chặt chẽ. Tuy nhiên sự phát triển của đời sống con người đang làm cho "thế giới yên lặng" dưới đáy đại dương chịu tác động nghiêm trọng

rạn san hô
Cá spiny chromis (Acanthochromis polyacanthus) sinh sản tại các rạn san hô. Ảnh: commons

Tiếng ồn và những tác hại khó lường

Một nghiên cứu của ĐH Exeter và Bristol cho thấy âm thanh từ động cơ thuyền máy có thể làm ảnh hưởng các đàn cá sống ở những rạn san hô, nhất là làm thay đổi hành vi của các cặp cá cha mẹ khi chăm sóc và nuôi dưỡng đàn con. Điều này làm cho đàn con không được bảo vệ trước động vật săn mồi. Ngoài ra, tiếng ồn còn khiến nhiều loài cá phải rời khỏi nơi ở ồn ào làm giảm khả năng tìm thấy "bạn tình". Điển hình, số lượng của các động vật có vú dưới nước đã suy giảm đáng kể trong những khu vực có tàu thuyền hoạt động ồn ào.

Theo nghiên cứu mới cho thấy số lượng sinh sản của cá rạn san hô nhiều hơn khi tiếng ồn từ động cơ của tàu thuyền được giảm thiểu. Áp dụng phương án “Hạn chế giao thông” lên ba rạn san hô trong suốt mùa sinh sản và cắt giảm số lượng tàu bè qua lại và giảm tốc độ di chuyển của chúng trong vòng 100m. Sau đó, nhóm nghiên cứu đã theo dõi quá trình sinh sản của loài cá có tên là spiny chromis (Acanthochromis polyacanthus) - và phát hiện ra 65% tổ trên các rạn san hô yên tĩnh hơn vẫn còn con cái vào cuối mùa, so với 40% trên các rạn san hô có thuyền máy tấp nập.

Con cái ở những rạn san hô này cũng lớn hơn và ổ của chúng cũng chứa nhiều con hơn vào cuối mùa sinh sản. Các cuộc thử nghiệm trong bể cá trên cùng một loài cho thấy tiếng ồn làm gián đoạn các hành vi quan trọng của cha mẹ - bao gồm cả việc "quạt" trứng bằng vây của chúng để đảm bảo cung cấp oxy

Giải quyết thách thức tiếng ồn

Với việc các rạn san hô trên toàn thế giới đang đối mặt với nhiều mối đe dọa, kết quả thử nghiệm của các nhà khoa học cung cấp giải pháp để giúp đỡ các quần thể san hô đang gặp khó khăn. Việc đơn giản là chỉ cần giảm thiểu tiếng ồn của tàu thuyền tại cái rạn san hô sẽ cung cấp sự yên tĩnh cần thiết cho việc sinh sản của cá trở nên hiệu quả hơn. Di chuyển các kênh chèo thuyền ra xa bãi đá ngầm hơn, lái chậm khi đến gần các bãi đá ngầm và tránh neo đậu bên cạnh các bãi đá ngầm.

Đây là ba việc đơn giản mà bất kỳ người lái thuyền nào cũng có thể thực hiện được. Những giải pháp này phụ thuộc vào người dân địa phương để bảo vệ các hệ sinh thái dễ bị tổn thương

Trước đây chưa ai thử làm một thí nghiệm thực địa như thế này. Các nhà nghiên cứu theo dõi sáu rạn san hô (ba rạn san hô có sự giảm thiểu giao thông và ba rạn san hô còn lại vẫn duy trì như thường) trong suốt mùa hè, mùa sinh sản, bơi lội mỗi ngày dọc theo từng rạn san hô để theo dõi sự sống sót của 86 cá thể bố mẹ trong môi trường sống tự nhiên của chúng.

Trong số 46 tổ được quan sát trên các rạn san hô nơi có sự điều chỉnh giao thông, 30 tổ vẫn còn con non vào cuối mùa sinh sản. Trên các rạn san hô không có sự điều chỉnh, chỉ 16 trong số 40 còn con non. Vì loài spiny chromis ẩn trứng của chúng trong hang ở rạn san hô, tổ của chúng rất khó tìm trước khi có sự xuất hiện của con non, vì vậy chúng tôi đã tiến hành một nghiên cứu song song trong bể cá để nghiên cứu phôi chưa phát triển.

Trong nghiên cứu này, một số cá bố mẹ và trứng của spinychromis được giữ lại bằng cách mô phỏng lại âm thanh rạn san hô tự nhiên và những cá thể khác sẽ chịu tác động của việc phát lại tiếng ồn của thuyền không liên tục qua loa. Việc phát lại tiếng ồn của thuyền bị gián đoạn khi quạt, nhưng với âm thanh tự nhiên, việc quạt vẫn được diễn ra liên tục.

rạn san hô
Hạn chế lưu lượng thuyền góp phần bảo vệ các rạn san hô trên khắp thế giới. Ảnh: vashotel

Cứu lấy rạn san hô

Nghiên cứu trong phòng thí nghiệm bổ sung đã chứng minh rằng những cải tiến này đối với sự sinh sản thực sự là do hạn chế ô nhiễm tiếng ồn, chứ không phải do các loại nhiễu loạn từ tàu thuyền. Từ các kết quả tổng hợp cho thấy rằng việc giảm tiếng ồn của tàu thuyền có thể mang lại những lợi ích lớn cho quần thể cá ở rạn san hô, làm cho các rạn san hô có khả năng chống chịu tốt hơn với những thay đổi hiện đang được thúc đẩy bởi hoạt động của con người.

Việc tìm cách đẩy nhanh tốc độ gia tăng quần thể san hô sau những thảm họa này có thể tạo ra sự khác biệt giữa suy giảm và phục hồi. Bởi vì các rạn san hô trên khắp thế giới đều đang chịu nhiều tổn hại. Trong khi các nhà nghiên cứu đã và đang cố gắng giải quyết mối đe dọa lớn nhất của biến đổi khí hậu, cần có các giải pháp đơn giản để giảm những mối đe dọa cục bộ.

Đặc biệt, việc xây dựng các khu bảo tồn ngăn chặn âm thanh giúp các rạn san hô có thêm cơ hội phục hồi là cần thiết hơn hết.

Đăng ngày 29/05/2022
Nhất Linh @nhat-linh
Sinh học

Thị trường đang phát triển thúc đẩy nhu cầu về ngành nuôi trồng rong biển

Theo báo cáo mới, mặc dù nhiều người vẫn không chắc chắn về khả năng và tính lâu dài của việc chiết xuất carbon từ rong biển, nhưng nhiều nghiên cứu cho thấy carbon từ rong biển có tác động đến môi trường thấp hơn so với các sản phẩm truyền thống.

Rong biển
• 14:13 25/09/2023

Sự tương thích giữa chất xử lý nước và bộ lọc sinh học trong RAS

RAS (Recirculating Aquaculture System) là hệ thống nước tuần hoàn, là một mô hình tuy không mới nhưng lại được sử dụng rất phổ trong nuôi trồng thủy sản.

Hệ thống nuôi RAS
• 10:16 20/09/2023

Sông Mê Kông xuất hiện loài cá quý hiếm sau 40 năm biến mất

Một loài cá quý hiếm đặc hữu ở cao nguyên Tây Tạng (Trung Quốc) đã được phát hiện sau hơn 40 năm biến mất trong lưu vực sông Mê Kông.

Loài cá Pareuchiloglanis gracilicaudata
• 11:27 11/08/2023

Sứa mặt trăng chứa đựng nhiều tiềm năng cần được khám phá

Sứa mặt trăng được biết đến là loài sứa có khả năng tự chữa lành vết thương, mọc lại phần phụ bị đứt, tái sinh, đảo ngược quá trình lão hoá. Những năng lực kỳ lạ này trực tiếp giúp chúng sinh tồn hiệu quả, tuy nhiên những năng lực này vẫn chưa được khai thác và áp dụng chúng vào các nhu cầu của con người, đặt biệt là tiềm năng kiểm soát bệnh ung thư.

Sứa mặt trăng
• 10:02 07/07/2023

Sứa ma khổng lồ - Loài sứa “kiêu kỳ” nhất ở đại dương

Đại dương rộng lớn là không gian bao la mà nhân loại chưa bao giờ ngừng tò mò và khám phá. Nhờ có quá trình này mà chúng ta ngày càng được chiêm ngưỡng phần nào chân dung của nhiều sinh vật biển.

Sứa ma
• 16:45 25/02/2024

Nhìn lại 8 sự kiện nổi bật của ngành tôm Việt Nam hot nhất 2023

Chuyến xe Giáp Thìn 2024 đã lăn bánh được gần 2 tháng mang nhiều hứa hẹn và hy vọng về 1 năm bội thu cho ngành thủy sản nước ta. Mặc dù 2023 thủy sản Việt Nam đối mặt với không ít khó khăn, nhưng chúng ta cũng đã kiên trì vượt qua và hướng đến một năm mới Giáp Thìn khởi sắc hơn.

Tôm thẻ
• 16:45 25/02/2024

VietShrimp 2024 - Đến hẹn lại lên!

Theo chủ trương mới nhất, Hội chợ Triển lãm Quốc tế công nghệ ngành tôm Việt Nam (VietShrimp) sẽ diễn ra thường niên, vẫn lấy ĐBSCL làm “trụ sở”. Năm nay, Hội chợ sẽ được tổ chức tại Cà Mau, tỉnh dẫn đầu cả nước về sản lượng cũng như diện tích nuôi tôm.

VietShrimp 2024
• 16:45 25/02/2024

Giá thủy sản sau những ngày tết tăng nhẹ nhưng vẫn hút người mua

Nhu cầu tiêu thụ hải sản sau dịp tết nguyên đán 2024 vẫn còn tăng cao, kéo theo đó là giá hải sản vẫn chưa hạ nhiệt. Đặc biệt, tại các khu chợ thủy sản truyền thống, sức mua của người tiêu dùng ghi nhận tăng từ 20 - 30% so với năm ngoái.

Bán hải sản
• 16:45 25/02/2024

Ương cá nâu giống

Mật độ cũng là một tác nhân ảnh hưởng đến quá trình ương cá nâu giống trong ao đất. Mật độ 20 con/m2 là một lựa chọn làm tăng tỉ lệ sống và tăng trưởng tốt nhất cho cá. Ứng dụng mật độ 20con/m2 trong ương nuôi cá nâu giống đem lại nguồn giống ổn định cho nuôi thương phẩm ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Cá nâu
• 16:45 25/02/2024