Cần bao nhiêu kg cá tự nhiên để sản xuất ra 1kg cá thành phẩm?

Cách tính này được gọi là “Lượng cá tự nhiên ở đầu ra” (Fish In Fish Out - FIFO). Lượng cá tự nhiên cần thiết để sản xuất ra một kg cá nuôi có thể được giảm bằng cách giảm tỷ lệ bột cá và dầu cá trong thức ăn cho cá. Có ba yếu tố quan trọng trong việc tính toán FIFO. Đó là số kg bột cá và dầu cá được chiết xuất từ các loài cá tự nhiên, số kg thức ăn để cá hồi nuôi tăng 1kg trọng lượng cơ thể và cuối cùng là số lượng bột cá và dầu cá đã được sử dụng trong công thức thức ăn của cá.

Từ lâu, bột cá và dầu cá đã được sử dụng như là những nguyên liệu chính để sản xuất thức ăn cho cá hồi. Hiện nay, những nguyên liệu này ít được sử dụng hơn. Những nghiên cứu của NIFES (Viện Nghiên cứu Hải sản và Dinh dưỡng Na-Uy) cho thấy có thể sử dụng ít hơn 01 kg cá đánh bắt từ tự nhiên để sản xuất ra 01 kg cá hồi.

Có bao nhiêu cá tự nhiên được sử dụng?

Để làm rõ có bao nhiêu lượng cá tự nhiên được sử dụng để sản xuất ra cá hồi với các loại nguyên liệu khác nhau, NIFES đã thực hiện ba nghiên cứu khác nhau để tính toán “lượng cá tự nhiên ở đầu ra” trên cá hồi thương phẩm. Thức ăn được sử dụng trong các nghiên cứu này gồm bột cá, dầu cá và các nguyên liệu có nguồn gốc thực vật để thay thế bột cá và dầu cá. Trong thức ăn thương mại cho cá hồi, bột cá và dầu cá được thay thế bởi một tỷ lệ các thành phần thức ăn khác như: protein thực vật và dầu thực vật.

Bảng 1. Thành phần của 5 loại thức ăn dùng trong các thử nghiệm

Ở thức ăn 1, 3, 4 và 5, nguyên liệu thô từ cá tự nhiên được thay thế bằng dầu thực vật và/hoặc bột thực vật. Hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) của các loại thức ăn lần lượt như sau: FCR₁ = 1,2; FCR₂ = FCR₃ = 0,9; FCR₄ = FCR₅ = 1,2.

Bảng 2. Khối lượng nguyên liệu thô (kg) từ cá hồi tự nhiên để sản xuất 1 kg cá hồi nuôi.

Bảng này cho thấy số kg nguyên liệu thô từ cá hồi tự nhiên dùng để sản xuất ra 1 kg cá hồi nuôi, còn được gọi là FIFO.

Tính toán FIFO:

FIFO được tính từ 05 loại thức ăn được sử dụng trong các dự án nghiên cứu khác nhau với 3 mức tỷ lệ dầu cá có trong cá tự nhiên là 5%, 8% và 12%. Các yếu tố thức ăn thực tế từ các thử nghiệm được sử dụng để tính FIFO.

Các tính toán được thực hiện ở thức ăn 2 (loại thức ăn chỉ chứa bột cá và dầu cá) cho thấy FIFO biến động từ 2,1 - 5 phụ thuộc vào hàm lượng chất béo của các loài cá dùng để sản xuất ra dầu cá. Ở bốn loại thức ăn còn lại, dầu cá và/hoặc bột cá đã được thay thế bằng các nguyên liệu có nguồn gốc thực vật. Kết quả tính toán FIFO cũng khác nhau ở bốn loại thức ăn này. Cả hai yếu tố: loài cá dùng để sản xuất ra dầu cá, số lượng bột cá và dầu cá được sử dụng trong sản xuất thức ăn sẽ ảnh hưởng đến FIFO.

FIFO có ý nghĩa gì khi cá hồi là một nguồn cung cấp EPA và DHA?

Cơ quan An toàn thực phẩm Châu Âu (EFSA) khuyến cáo người khỏe mạnh nên dùng khoảng 250 mg/ngày các acid béo omega-3 từ biển (EPA và DHA) để ngăn chặn sự phát triển của các bệnh về tim mạch. Muốn vậy, một người phải ăn 28 gram cá hồi/ngày được sản xuất với FIFO có giá trị thấp (0,5 - 1,3), hoặc mỗi tuần có một bữa ăn với 200g cá hồi.

Cá hồi nuôi là một nguồn cung cấp EPA và DHA rất tốt, ngay cả khi có nhiều dầu cá được thay thế bằng các loại dầu thực vật và sự phụ thuộc vào cá tự nhiên để sản xuất thức ăn cho cá hồi đã giảm mạnh.