Cần đổi mới sản phẩm thủy sản xuất sang Pháp

Từ năm 2007 – 2016, giá trị xuất khẩu cá tra đạt đỉnh vào năm 2011 với 19,23 triệu USD. Sau đó, kể từ năm 2012 tới nay, giá trị xuất khẩu sang thị trường này giảm dần. Cho đến nay, các doanh nghiệp cá tra Việt Nam vẫn chưa chinh phục được thị trường Pháp.

Phân tích các nguyên nhân có thể thấy, trước hết, tại các bữa cơm gia đình của Pháp, 4 sản phẩm thủy sản được ưa chuộng nhất (đặc biệt là trẻ nhỏ) là: Cá ngừ, cá hồi, cá Cod và Vẹm. Còn tại các nhà hàng là cá hồi, sò điệp, cá bơn sole Biển Bắc và đặc biệt cá Cod rất “thịnh hành” tại thị trường Pháp. Hầu hết sản phẩm tươi sống và đông lạnh được tiêu thụ với khối lượng lớn. Cho đến nay, thị trường Pháp vẫn giữ thị hiếu tiêu dùng sản phẩm khai thác từ biển; sản lượng thủy sản nuôi chiếm tỷ lệ nhỏ hơn.

Từ năm 2013 tới nay, nhập khẩu cá và thủy sản chính của Pháp vẫn chủ yếu là tôm đông lạnh và tôm sú, cá ngừ, cá ngừ vằn và bonito, cá hồi tươi và ướp lạnh Atlantic và cá hồi Danube ướp lạnh không ướp lạnh/ướp lạnh, philê tươi/ướp lạnh của Bregmacerotidae và các loại cá khác. Mặc dù, giá nhập khẩu các sản phẩm cá biển cao hơn từ 1,5 - 4 lần cá tra nhưng người tiêu dùng vẫn giữ thói quen lựa chọn các sản phẩm hải sản.

Trong cơ cấu nhập khẩu cá thịt trắng 5 tháng đầu năm 2017, cá Cod tươi, ướp lạnh và phile đông lạnh (mã số HS 030452-71) chiếm tỷ trọng lớn nhất, chiếm từ 24-46% tổng giá trị cá thị trắng nhập khẩu; tiếp đó là sản phẩm cá Alaska pollock phile đông lạnh (mã số HS 030475) chiếm từ 23-35%. Sản phẩm cá tra phile đông lạnh chiếm tỷ trọng khá khiêm tốn từ 0,75 - 1,65% tổng giá trị nhập khẩu cá thịt trắng của Pháp.

Nhìn vào thói quen tiêu dùng và sở thích cá tươi sống dạng tươi khai thác tự nhiên có thể thấy cá tra Việt Nam khó có thể chen chân vào thị trường này. Tuy nhiên, sản phẩm cá ngừ chế biến (dạng prepared) lại đang chiếm trên 90% thị hiếu của các gia đình Pháp. Hiện Pháp là thị trường nhập khẩu cá ngừ lớn thứ 2 trong khối EU. Đây cũng là một trong 20 thị trường nhập khẩu cá ngừ lớn nhất của Việt Nam trong 7 tháng đầu năm 2017.

Trong số các sản phẩm cá ngừ, Pháp đang nhập khẩu rất nhiều cá ngừ đóng hộp và thăn/philê cá ngừ đông lạnh từ các nước. Nguyên nhân là do hệ quả của quá trình quốc tế hóa cao độ, các công ty cá ngừ của Pháp đã chuyển dần các nhà máy chế biến của mình sang các nước có chi phí sản xuất thấp hơn và nằm gần khu vực bốc dỡ sản lượng khai thác.

Pháp ngày càng phụ thuộc vào các sản phẩm cá ngừ chế biến đóng hộp và thăn/philê cá ngừ đông lạnh nhập khẩu từ các nước. Nhập khẩu cá ngừ chế biến đóng hộp của Pháp hiện đang chiếm hơn 81% tổng khối lượng nhập khẩu cá ngừ của nước này. Còn và thăn/philê cá ngừ đông lạnh chiếm 6%, còn lại là các sản phẩm cá ngừ sống, tươi và đông lạnh khác.

Vì vậy, đây có thể là gợi ý hay cho các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu cá tra Việt Nam vốn vẫn đang tìm tòi sản phẩm thay thế sản phẩm phile đông lạnh xuất khẩu truyền thống.