Công nghệ NIRS trong nuôi trồng thủy sản

Từ lâu, việc phân tích nhanh và chính xác các yêu tố môi trường nước ao nuôi luôn là nhu cầu cần thiết. Ý tưởng này dần trở thành hiện thực khi công nghệ quang phổ hấp phụ cận hồng ngoại(NIRS) đã được thử nghiệm thực tế và cho kết quả khả quan

Công nghệ NIRS trong nuôi trồng thủy sản
Công nghệ NIRS giúp việc kiểm soát các yếu tố chất lượng nước trở nên dễ dàng hơn. Nguồn: Internet.

Nguyên lý hoạt động của NIRS là khi ánh sáng chiếu tới, vùng cận hồng ngoại có bước sóng từ 750nm-2500nm sẽ được các mẫu sinh học hấp phụ, và khi đo độ phản xạ ánh sáng của từ các mẫu sinh học ta sẽ thu được thông tin thành phần hóa học của chúng.

Sau đó sẽ dùng phần mềm để phân tích dữ liệu này và cho ra kết quả cuối cùng. Nghiên cứu này được thực hiện bởi các nhà khoa học Pháp tiến hành trên 3 đối tượng khác nhau. Sử dụng phương pháp phân tích phòng thí nghiệm truyền thống và NIRS nhằm có sự đánh giá về hiệu quả của hai phương pháp.

Bố trí thí nghiệm và thu mẫu                              

Thí nghiệm tiến hành trên 3 đối tượng và cá chẽm châu Âu, cá mơ và cá đối. Mỗi loại cá sẽ được nuôi trong bể có dung tích từ 2-5m3. Cá chẽm châu âu sẽ được cho ăn thức ăn có hàm lượng đạm là 43%, chất béo là 20%, tro là 8%. Thức ăn cho cá mơ và cá đối có hàm lượng đạm 39.5%, chất béo 0.5%, tro là 15.4%.

Sau 16h sẽ tiến hành thu 50ml mẫu nước có chứa thức ăn dư thừa và phân cá. Mẫu nước sẽ được ly tâm và cô đặc lại có trọng lượng 35g, sau đó đông lạnh ở -220C, đây mẫu ước. Mẫu này đem đi sấy ở 550C trong 24h sẽ được mẫu khô.

Phương pháp phân tích

Tiến hành phân tích các chỉ tiêu vật chất hữu cơ (OM), tổng carbon (TOC), tổng nitrogen(TON), tỉ lệ C/N, tổng phospho(TP), lipid.

Phương pháp phân tích truyền thống

Chỉ tiêu

Phương pháp

Vật chất hữu cơ (OM)

Soxlhet Extraction

Lipid

ISO6492,1999

Tổng carbon (TOC)

Raimbault et.,al

Tổng nitrogen( TON), C/N

Kjeldahl procedure

Tổng phosphor (TP)

Menzel và Corwin,1965


Phương pháp NIRS

Mẫu ướt sẽ được đo ở bước sóng 350-2500nm, đo 10 lần.

Mẫu khô sẽ được đo ở bước sóng 1100-2500nm, mỗi mẫu lặp lại hai lần, lấy giá trị trung bình.

Kết quả

Phương pháp NIRS

Đối với mẫu khô

Thông số

số mẫu

Mean

SD

SEC

R2

SECV

RPD

Phân cá chẽm châu Âu(n = 46)

             

OM

42

61.19

4.8

0.32

1

0.53

8.98

TON

42

2.27

0.22

0.04

0.96

0.07

3.36

TOC

42

29.24

4.67

2.25

0.77

2.8

1.67

C/N

43

14.11

2.4

0.78

0.9

0.83

2.87

TP

41

1.99

0.4

0.39

0.05

0.43

0.94

Lipids

44

4.83

0.55

0.15

0.93

0.21

2.67

Phân hỗn hợp

(n = 69)

             

OM

65

65.15

7.7

0.5

1

0.7

10.94

TON

62

2.21

0.23

0.05

0.95

0.07

3.31

TOC

65

31.92

6.14

1.98

0.9

2.29

2.69

C/N

67

16.29

3.89

0.85

0.95

0.98

3.96

TP

62

1.87

0.34

0.3

0.21

0.31

1.11

Lipids

66

3.87

1.44

0.16

0.99

0.19

7.57

Phân và thức ăn dư  thừa (n = 85)

             

OM

83

65.9

7.17

0.62

0.99

0.81

8.86

TON

81

2.49

0.69

0.07

0.99

0.09

7.51

TOC

79

32.78

6.92

1.75

0.94

2.15

3.22

C/N

81

15.19

4.28

0.73

0.97

0.89

4.82

TP

76

1.87

0.29

0.26

0.23

0.27

1.11

Lipids

81

4.68

2.31

0.2

0.99

0.23

9.95


Đối với mẫu ướt

Thông số

Số mẫu

Mean

SD

SEC

R2

SECV

RPD

OM

44

61.31

4.58

1.17

0.94

2

2.29

TON

42

2.28

0.21

0.06

0.92

0.08

2.55

TOC

46

28.6

5.73

1.2

0.96

2.29

2.5

C/N

41

14.36

2.18

1.09

0.75

1.41

1.55

TP

44

2.04

0.46

0.3

0.56

0.4

1.14

Lipids

42

4.76

0.5

0.11

0.95

0.24

2.09


Dễ nhận ra là có sự tương quan về kết quả giữa hai phương pháp ở tất cả các chỉ tiêu, ngoại trừ TP. Tuy nhiên, cần phải mở rộng phạm vi lấy mẫu và dữ liệu để giúp kết quả chính xác hơn.

 

Kết Luận: Tuy mới chỉ là bước đầu nhưng nghiên cứu này đã cho thấy triển vọng rất lớn trong việc áp dụng công nghệ NIRS vào thủy sản, nếu được sẽ giúp tiết kiệm chi phí và thời gian rất nhiều so với trước đây. Nếu thành công đây chắc chắn là bước đột phá trong phân tích các yếu tố môi trường nước thủy sản.

Sciencenordic
Đăng ngày 24/05/2017
CTV AN LÊ Lược dịch
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Công nghệ Camera dưới nước

Trong nuôi tôm thâm canh, môi trường nước đục khiến người nuôi khó quan sát thực tế đáy ao. Suốt thời gian dài, các quyết định quản lý quan trọng đều phải dựa vào kinh nghiệm hoặc canh nhá thủ công, dẫn đến độ trễ lớn và thiếu tính chính xác.

Ao tôm
• 12:07 29/01/2026

Mắt tôm tít: Cảm hứng chế tạo camera phát hiện ung thư

Không chỉ sở hữu cú đấm trứ danh, loài tôm tít còn mang trên mình hệ thống thị giác phức tạp nhất hành tinh. Chính khả năng nhìn thấy những tín hiệu ánh sáng vô hình của chúng đã gợi mở cho các nhà khoa học chế tạo loại camera phẫu thuật siêu nhỏ, giúp phát hiện tế bào ung thư với độ chính xác cao.

Tôm tít
• 11:22 27/01/2026

Công nghệ giám sát chất lượng thủy sản bán lẻ

Năm 2026, các hệ thống bán lẻ hiện đại thực hiện vai trò giám sát kỹ thuật trực tiếp thông qua việc tích hợp dữ liệu thời gian thực. Sự kết hợp giữa IoT, Blockchain và công nghệ cảm biến đã thiết lập nên các hàng rào kiểm soát khắt khe nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và khẳng định vị thế của nhà cung cấp trong chuỗi giá trị thủy sản.

Thuỷ sản
• 10:52 26/01/2026

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 23:01 14/02/2026

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 23:01 14/02/2026

6 ông lớn định hình cuộc đua tôm thẻ chân trắng toàn cầu

Ngành tôm thẻ chân trắng (TTCT) thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt với sự dẫn dắt của 6 quốc gia chủ lực gồm Ecuador, Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Indonesia và Thái Lan. Mỗi nước theo đuổi một chiến lược riêng: có quốc gia tập trung mở rộng sản lượng trong khi nhiều bên lựa chọn nâng cấp giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

tôm
• 23:01 14/02/2026

Đạt FTA với EU, tôm Ấn Độ gia tăng sức ép cạnh tranh lên tôm Việt Nam

Việc Ấn Độ hoàn tất đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Liên minh châu Âu (EU), cùng lúc được Mỹ điều chỉnh giảm thuế đối ứng,...Những lợi thế mới này giúp tôm Ấn Độ nhanh chóng mở rộng thị phần tại EU, đồng thời đặt ngành tôm Việt Nam trước áp lực cạnh tranh ngày càng rõ nét.

tôm
• 23:01 14/02/2026

Thảo dược tự nhiên trong nuôi trồng thủy sản bà con nên biết

Người nuôi ngày càng quan tâm đến giải pháp an toàn và bền vững, các loại thảo dược tự nhiên đang được ứng dụng nhiều hơn trong chăm sóc và phòng bệnh cho tôm. Không chỉ dễ tìm, những nguyên liệu này còn giúp cải thiện sức khỏe tôm và môi trường ao nuôi một cách tự nhiên.

thảo dược nuôi tôm
• 23:01 14/02/2026
Some text some message..