Độc tố tăng nguy cơ nhiễm bệnh trên cá da trơn

Một nghiên cứu gần đây là sáng tỏ vấn đề tác hại của độc tố từ nguồn nguyên liệu ngũ cốc gây ra trên cá da trơn và cho thấy chúng là nguyên nhân sâu xa gây ra các bệnh nhiễm khuẩn trên cá.

Độc tố tăng nguy cơ nhiễm bệnh trên cá da trơn
Cá tra giống. Ảnh: TT/Tép Bạc

Xuất khẩu cá tra Việt Nam năm 2017 đạt 1,79 tỉ đô la Mỹ, tăng nhẹ (4,3%) so với năm 2016; và trong sáu tháng đầu năm 2018 đạt 1 tỉ đô la Mỹ, tăng 20% so với cùng kỳ năm 2017. Dự báo năm 2018 xuất khẩu cá tra vượt mức 1,8 tỉ đô la Mỹ, đỉnh cao nhất xác lập vào năm 2011. Sản lượng cá thu hoạch trong bảy tháng đầu năm nay ước tính đạt 800.000 tấn, tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm 2017. Đây là nguồn hàng xuất khẩu đóng góp rất lớn vào kinh tế quốc gia. Tuy nhiên trong quá trình sản xuất, để có được một kg cá tra thương phẩm, người nuôi phải trãi qua rất nhiều những thách thức và rũi ro trong đó có dịch bệnh do vi khuẩn đặc biệt là Edwardsiella ictaluri gây ra bệnh gan thận mủ.

Nhiễm độc tố nấm mốc của các mặt hàng nông nghiệp gây ra nguy cơ nghiêm trọng cho sức khỏe động vật, kể cả các loài thuỷ sản nuôi.


Ochratoxin A (OA) là Ochratoxin gây độc miễn dịch mạnh nhất, nhưng ít được biết về tác dụng của nó đối với chức năng miễn dịch ở cá. Chúng được tạo ra bởi các loài Aspergillus và Penicillium khác nhau - đây là một trong những độc tố gây nhiễm độc thực phẩm. Tại Việt Nam, ngộ độc do độc tố của Ochratoxin A gây ra trên gia súc gia cầm hằng năng gây thiệt hại hàng triệu cá thể. 

Polypeptide kháng khuẩn (AMPPs) là một trong những yếu tố phòng thủ mạnh nhất, miễn dịch bẩm sinh và chủ yếu của vật nuôi, nhưng được biết đến rất ít về những tác dụng gây stress mãn tính ảnh hưởng đến biểu hiện của cá khi bị nhiễm độc tố Ochratoxin A. 

Ảnh: procaffenation.com

Cơ chế gây hại của Ochratoxin A (OA) gây ra trên cá

Trong nghiên cứu này, cá được cho ăn thức ăn có chứa các mức hàm lượng 2, 4, hoặc 8 mg OA/kg. Hoạt tính kháng khuẩn của da và nồng độ HLP-1 được đo vào các ngày thứ 0, 28 và 56 kể từ khi bắt đầu thí nghiệm. Kết quả phân tích cho thấy chế độ ăn có chứa độc tố nấm mốc đều dẫn đến hiện tượng stress tăng lên đáng kể, nhưng mức độ cao hơn khi tăng lượng độc tố OA (4 hoặc 8 mg OA / kg) và đồng thời OA càng tăng thì tỷ lệ chuyển hóa thức ăn càng bị suy giảm. 

Ngoài ra, cho ăn 8 mg OA / kg trong chế độ ăn của cá làm gia tăng tính nhạy cảm với các tác nhân gây bệnh như nấm Saprolegnia, các nhà khoa học đã đưa ra bằng chứng cho thấy rằng độc tính OA gây ra có thể góp phần vào tỷ lệ nhiễm bệnh do nấm và vi khuẩn trên cá. 

Độc tố tăng nguy cơ nhiễm bệnh trên cá da trơn

Các dữ liệu của của các nhà khoa học cho thấy sự gia tăng tính nhạy cảm mầm bệnh của cá da trơn khi chúng nhiễm độc tố nấm mốc Ochratoxin A (OA) do cơ chế khác tác động trực tiếp lên biểu hiện polypeptide kháng khuẩn của chúng. Đồng thời cung cấp cho chúng ta một cái nhìn rõ hơn về việc sử dụng các nguồn nguyên liệu đầu vào của quá trình nuôi sao cho đảm bảo chất lượng. 

Có thể những sự nhiễm độc nhẹ do việc sử dụng các nguồn ngũ cốc trong nguyên liệu chế biến thức ăn của cá da trơn sẽ không nguy hại đến sự sống của cá tức thời. Nhưng chúng sẽ gia tăng nguy cơ nhiễm bệnh của cá đối với các tác nhân gây bệnh từ môi trường bên ngoài. 

Bài báo cung cấp cho chúng ta cái nhìn chi tiết hơn về những  mối đe dọa tiềm tàng trong ngành sản xuất cá da trơn nói riêng và thủy sản nói chung. Qua đó gơi ý cho các nhà sản xuất thức ăn đưa ra các giải pháp nhằm hạn chế tác hại của độc tố do nấm gây ra trên cá. 

Đăng ngày 17/10/2018
TRỊ THỦY Lược dịch
Nguyên liệu

Bắt tàu cá Cà Mau vi phạm vùng biển nước ngoài

Thông tin từ Bộ tư lệnh Vùng Cảnh sát biển (CSB) 4, đến 14 giờ, ngày 3/8 đơn vị đã dẫn giải tàu cá CM - 99275-TS về đến cảng Hải đội 421, Hải đoàn 42 Cảnh sát biển tại thị trấn Năm Căn, huyện Năm Căn để tiến hành xử lý vi phạm theo quy định.

tàu cá bị bắt
• 10:29 04/08/2021

Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa: Bằng chứng sống về chủ quyền biển, đảo

Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa diễn ra tại huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi đã trở thành nghi lễ đặc biệt quan trọng, mang đậm bản sắc văn hóa tâm linh đặc sắc của người dân đảo Lý Sơn nhằm tri ân những người lính trong đội hùng binh Hoàng Sa năm xưa. Dưới đây là những hình ảnh đẹp về Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa được ghi lại vào tháng 4/2021.

Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa.
• 12:10 20/05/2021

Những góc nhìn bình dị từ cuộc sống của người dân miền biển

Dẫu cuộc sống miền biển có bộn bề khó khăn nhưng hạnh phúc vẫn luôn được tìm thấy đâu đó trong những bộn bề ấy, hạnh phúc hiện diện từ những điều nhỏ bé, bình dị nhất. Sự bộn bề cơ cực ấy thể hiện rõ trên những chuyến đi dài, những chuyến đi với sự trở về của một khoang tàu đầy ắp cá. Hạnh phúc, vui mừng vì một chuyến đi bội thu không có những cơn giận dữ bất thường nào của biển cả.

Bình minh trên biển.
• 07:11 17/05/2021

Quy định mới về giao khu vực biển

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 11/2021/NĐ-CP quy định việc giao các khu vực biển nhất định cho tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng tài nguyên biển.

nuôi lồng bè trên biển
• 14:25 18/02/2021

Phụ phẩm tôm – Nguồn thu thứ hai từ đầu và vỏ tôm

Trong chế biến xuất khẩu, phụ phẩm tôm như đầu và vỏ tôm chiếm tới 40–50% trọng lượng và đang trở thành nguồn thu thứ hai đầy tiềm năng cho doanh nghiệp.

Vỏ tôm
• 11:44 17/01/2026

Kinh tế tuần hoàn trong nghề cá

Trong tư duy truyền thống, cá chỉ có giá trị ở phần thịt phi lê, còn lại bị xem là phế phẩm gây ô nhiễm. Tuy nhiên, mô hình kinh tế tuần hoàn đang đảo ngược hoàn toàn định kiến này.

Nghề cá
• 11:30 16/01/2026

Hành trình chuẩn hóa thủy sản vào siêu thị

Đưa sản phẩm thủy sản vào kênh bán lẻ hiện đại là xu hướng tất yếu để nâng cao giá trị kinh tế và khẳng định thương hiệu. Tuy nhiên, để trụ vững trên kệ hàng siêu thị, doanh nghiệp và người nuôi buộc phải giải quyết bài toán về sự đồng nhất chất lượng và năng lực cung ứng ổn định.

Tôm
• 16:42 15/01/2026

Kiểm soát Ethoxyquin trong thức ăn tôm để đáp ứng tiêu chuẩn nhập khẩu Nhật

Việc kiểm soát hoạt chất Ethoxyquin hiện là yêu cầu bắt buộc và khắt khe nhất đối với tôm Việt Nam khi xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản.

Tôm
• 12:00 08/01/2026

Hàng trăm người lao xuống ao bắt cá sau hiệu lệnh

Hội nơm cá đầu Xuân năm 2026 tại Nghệ An thu hút hàng trăm người tham gia, tạo nên khung cảnh sôi động khi mọi người đồng loạt lao xuống ao bắt cá theo hiệu lệnh, với quy định chỉ được dùng tay không hoặc nơm.

bắt cá
• 00:17 05/03/2026

Xây dựng nghề cá bền vững

Khu vực phía đông Thành phố Hồ Chí Minh đang là một trong những trung tâm nghề cá lớn của cả nước với hàng nghìn tàu khai thác, hệ thống chế biến quy mô lớn và kim ngạch xuất khẩu hàng trăm triệu USD mỗi năm. Tuy nhiên, để phát triển tương xứng tiềm năng và hướng tới một trung tâm nghề cá hiện đại, thông minh, yêu cầu tái cấu trúc toàn diện đang đặt ra cấp thiết.

nghề cá
• 00:17 05/03/2026

Đánh bắt ở vùng biển nước ngoài, một tàu cá An Giang bị xử lý

Một tàu cá mang số hiệu KG 92574-TS của ngư dân An Giang vừa bị lực lượng Cảnh sát biển phát hiện, ngăn chặn kịp thời khi có dấu hiệu xâm phạm vùng biển nước ngoài để khai thác trái phép, trong bối cảnh công tác chống khai thác IUU đang được siết chặt.

tàu cá
• 00:17 05/03/2026

Góc nhìn đầu tư 2026: Ngành thủy sản tăng trưởng đạt đỉnh, động lực mới ở đâu?

Năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam lập kỷ lục 11,3 tỷ USD, tăng 12,4% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tăng trưởng đang dịch chuyển từ mở rộng sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng và khả năng thích ứng chính sách, khiến năm 2026 nhiều khả năng sẽ là giai đoạn phân hóa mạnh giữa các doanh nghiệp thay vì tăng đồng đều toàn ngành.

đánh bắt cá
• 00:17 05/03/2026

Cô Tô khởi động Lễ hội Mở cửa biển 2026

Những ngày đầu xuân năm 2026, đặc khu Cô Tô (Quảng Ninh) sẽ tổ chức Lễ hội Mở cửa biển – một sự kiện văn hóa tâm linh quan trọng của ngư dân vùng đảo. Không chỉ là nghi thức khởi đầu mùa đánh bắt, lễ hội còn là dịp để cộng đồng bày tỏ lòng tri ân tiền nhân, cầu mong mưa thuận gió hòa, biển lặng sóng êm, tôm cá đầy khoang và một năm làm ăn thuận lợi.

lễ hội mở cửa biển
• 00:17 05/03/2026
Some text some message..