Đồng hành với ngư dân

Nhiều khó khăn

Năm 2020, hầu hết các tàu câu cá ngừ đại dương của ngư dân trong tỉnh đều rơi vào cảnh từ hòa đến thua lỗ. Theo ngư dân Kiều Minh Thuận - chủ tàu cá KH 96779 TS, năm qua, 1 tàu cá thực hiện khoảng 10 chuyến biển thì có đến 5 chuyến thua lỗ. Nguyên nhân chủ yếu do sản lượng khai thác thấp, mỗi chuyến ngư dân chỉ khai thác được gần 10 con cá ngừ đại dương (sản lượng khoảng 500kg). Trong khi đó, việc tiêu thụ gặp khó do tác động của dịch Covid-19, giá cá nguyên liệu xuống thấp, có thời điểm cá ngừ đại dương chỉ còn 85.000 đồng/kg, cá ngừ sọc dưa chưa được 20.000 đồng/kg… Các chuỗi liên kết khai thác, thu mua, tiêu thụ cá ngừ giữa các doanh nghiệp với ngư dân cũng ngừng hoạt động do doanh nghiệp gặp khó khăn bởi ảnh hưởng của dịch.

Ông Nguyễn Trung Hiếu - Trưởng ban Quản lý cảng Hòn Rớ (TP. Nha Trang) cho biết: “Qua theo dõi và trao đổi với các tàu cá cập cảng Hòn Rớ, chúng tôi nhận thấy tàu khai thác xa bờ gặp khó khăn về ngư trường và nguồn lợi nên số tàu nằm bờ khá lớn. Năm 2020, chỉ có 7.393 lượt tàu cá cập cảng Hòn Rớ để bốc dỡ thủy sản khai thác, với tổng sản lượng thủy sản hơn 12.320 tấn các loại, đạt 88% kế hoạch. Sản lượng thủy sản qua cảng Hòn Rớ thấp đã khiến hoạt động thu mua hải sản tại cảng cũng ảm đạm hơn những năm trước. Nếu như đầu năm 2020, có 30 doanh nghiệp, nậu vựa thuê mặt bằng để thu mua hải sản tại cảng thì đến cuối năm có 5 nậu vựa trả mặt bằng”.

Theo báo cáo của UBND tỉnh, năm 2020, mặc dù các chính sách khuyến khích phát triển khai thác thủy sản đã được ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn triển khai kịp thời, hiệu quả đến ngư dân, giá xăng dầu ổn định… nhưng tác động tiêu cực của dịch Covid-19 đã khiến cho giá các mặt hàng thủy sản giảm mạnh. Trong khi đó, thời tiết cuối năm bất lợi, sản lượng khai thác tại các ngư trường truyền thống sụt giảm nên sản lượng thủy sản khai thác của ngư dân toàn tỉnh năm 2020 chỉ đạt gần 95.600 tấn các loại, giảm 1,91% so với năm 2019. Những điều này đã khiến cho đời sống của ngư dân trong tỉnh gặp nhiều khó khăn.

Tích cực hỗ trợ

Năm 2021 được xác định tiếp tục là năm khó khăn trong hoạt động khai thác thủy sản. Do đó, nhiều chủ tàu cá kiến nghị Nhà nước có thêm chính sách hỗ trợ, đồng hành với ngư dân như: Ổn định đầu ra của sản phẩm thủy sản khai thác; hỗ trợ kinh phí lắp đặt thiết bị giám sát hành trình tàu cá và cước phí liên lạc trên biển; có chính sách để đào tạo, thu hút lao động nghề biển. Bên cạnh đó, Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương quan tâm xem xét việc tăng số chuyến biển được hỗ trợ nhiên liệu cho chủ tàu từ 4 chuyến/năm hiện nay lên 6 chuyến/năm; miễn, giảm lãi và cơ cấu lại thời gian trả nợ vay vốn cho chủ tàu đóng mới, nâng cấp tàu cá…

Để phát triển khai thác thủy sản theo hướng bền vững, đồng thời hỗ trợ ngư dân vươn khơi, bám biển, trong thời gian tới, Chi cục Thủy sản sẽ tiếp tục chú trọng việc hướng dẫn ngư dân tiếp cận với các chính sách hỗ trợ của Nhà nước, chuyển dần từ đội tàu công suất nhỏ sang nghề cá hiện đại với đội tàu công suất lớn, trang bị đầy đủ ngư cụ, thiết bị hàng hải tiên tiến; đẩy mạnh chuyển giao, hỗ trợ ngư dân ứng dụng khoa học kỹ thuật vào khai thác, bảo quản để nâng cao hiệu quả chuyến biển, từ đó nâng cao thu nhập. Bên cạnh đó, một số tín hiệu đáng mừng là xuất khẩu các mặt hàng cá ngừ sang thị trường châu Âu có dấu hiệu khởi sắc trở lại từ cuối năm 2020 đến nay nhờ Hiệp định EVFTA có hiệu lực. Để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp thu mua, chế biến cá ngừ xuất khẩu, các đơn vị trong ngành Thủy sản đang tích cực hỗ trợ ngư dân, doanh nghiệp trong việc xác nhận, chứng nhận, truy xuất nguồn gốc sản phẩm khai thác…

Theo ông Nguyễn Trọng Chánh - Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản, ngoài việc đồng hành với ngư dân bám biển, Chi cục Thủy sản sẽ tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải  pháp để tiếp tục chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (khai thác IUU) để góp phần tháo gỡ “thẻ vàng” đối với sản phẩm thủy sản xuất khẩu của Việt Nam sang châu Âu. Theo đó, đơn vị sẽ tập huấn, tuyên truyền về Luật Thủy sản, Chỉ thị 689 của Chính phủ và chống khai thác IUU; phối hợp với các địa phương hoàn thành việc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình cho tất cả tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15m trở lên theo quy định, rà soát để đảm bảo tàu cá hoạt động phải được cấp giấy phép khai thác; thực hiện kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ tàu cá xuất, nhập bến; kiểm soát sản lượng cập bến theo quy định; thanh tra, kiểm tra tại cảng, xử phạt nghiêm hành vi khai thác IUU; ghi nhật ký, báo cáo khai thác. Đồng thời, chi cục thực hiện nghiêm công tác xác nhận, chứng nhận, truy xuất nguồn gốc sản phẩm khai thác theo quy định; hoàn thiện dữ liệu quản lý tàu cá...