Florfenicol và acid chlorogenic trị bệnh hoại tử gan tụy cấp tính trên tôm

Một nghiên cứu mới đây của QianqianZhai và cộng sự 2021 được đăng trên tạp chí Aquaculture số 547 đã cho thấy tác dụng của việc phối hợp florfenicol và acid chlorogenic để điều trị bệnh hoại tử gan tụy cấp tính trên tôm thẻ chân trắng do Vibrio parahaemolyticus gây ra.

Bệnh EMS ảnh hưởng đến cả tôm thẻ chân trắng (Penaeus vannamei) và tôm sú (P. Monodon) gây ra thiệt hại đáng kể cho các trang trại nuôi tôm Đông Nam Á.

Bệnh được báo cáo lần đầu vào năm 2009, ban đầu được đặt tên là hội chứng tôm chết sớm (EMS). Vào năm 2011, một tên khác mô tả giai đoạn cấp tính của bệnh đã được đề xuất là hội chứng hoại tử gan tụy cấp tính (AHPNS). Bệnh ảnh hưởng đến cả tôm thẻ chân trắng (Penaeus vannamei) và tôm sú (P. Monodon) gây ra thiệt hại đáng kể cho các trang trại nuôi tôm Đông Nam Á.

Tác nhân chính của bệnh EMS được cho là Vibrio parahaemolyticus gây ra (Tran et al., 2013). Vi khuẩn này phát triển trong đường tiêu hóa của tôm, tạo ra độc tố làm mất chức năng và phá hủy mô của các cơ quan tiêu hóa của tôm như gan tụy. Tác nhân gây bệnh là vi khuẩn, vì vậy kháng sinh được xem như là lựa chọn đầu tiên trong công tác trị bệnh. Việc sử dụng kháng sinh không đúng liều, sai loại thuốc hay lạm dụng thuốc ở các hộ nuôi đang xảy ra khá phổ biến. Lạm dụng kháng sinh làm xuất hiện vi khuẩn kháng kháng sinh trong nuôi trồng thủy sản và là mối nguy tiềm ẩn tác động đến môi trường, tăng khả năng chuyển gen kháng thuốc lên mầm bệnh của con người và động vật trên cạn.

Chlorogenic acid (CGA) hay còn gọi là acid chlorogenic là este của caffeic acid và quinic acid, hoạt động như một chất trung gian trong quá trình tổng hợp lignin. Thuật ngữ "chlorogenic acid" dùng để chỉ các polyphenol acid có liên quan, bao gồm hydroxycinnamic acid (caffeic acid, ferulic acid và p-coumaric acid) và quinic acid. Tiềm năng điều trị của các hợp chất hoạt tính sinh học này là do đặc tính chống oxy hóa và chống viêm của chúng. CGA được tìm thấy phổ biến trong thực vật, trái cây và rau quả. 

hạt cà phê xanh
Hàm lượng CGA cao nhất trong hạt cà phê xanh. Ảnh minh họa.

Florfenicol là kháng sinh thế hệ mới của nhóm Phenicol, là kháng sinh tổng hợp phổ rộng, có hiệu quả trong điều trị các bệnh do vi khuẩn Gram (+) và Gram (-). Florfenicol đang là kháng sinh phổ biến dùng trị bệnh trong thú y và thủy sản.
Những nghiên cứu trước đây đã cho thấy việc bổ sung một số chất trong chế độ ăn có tác dụng hiệp đồng đối với khả năng kháng bệnh và kích thích miễn dịch của tôm thẻ. Như nghiên cứu của Qianqian Zhai và cộng sự năm 2018 là sự phối hợp thuốc Astragalus polysaccharides (APS) và florfenicol (FFC). Bài viết này tóm lược kết quả nghiên cứu của Qianqian Zhai và Zhiqiang Chang 2021 về khả năng phối hợp florfenicol và axít chlorogenic trong điều trị bệnh hoại tử gan tụy (AHPND) trên tôm thẻ chân trắng.
Qianqian Zhai và cộng sự đã đánh giá khả năng sống sót, khả năng kháng bệnh và miễn dịch của tôm thẻ chân trắng với chủng vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus (VP AHPND) gây AHPND và được điều trị bằng florfenicol (FFC) và axít chlorogenic (CGA), sử dụng riêng lẽ hoặc hoặc kết hợp cả 2 loại. 
Sau thử thách với mầm bệnh VPAHPND, tôm được điều trị với florfenicol FFC (15 mg/kg thức ăn), CGA (200 mg/kg) kết hợp thuốc liều thấp (100 mg CGA/kg + 7,5 mg FFC/kg thức ăn), kết hợp thuốc liều vừa phải (200 mg CGA/kg + 15 mg FFC/kg) và kết hợp thuốc liều cao (400 mg CGA/kg + 30 mg FFC/kg) và 1 nhóm đối chứng không dùng thuốc, trong 5 ngày. 
Kết quả cho thấy so với việc sử dụng chỉ một trong hai loại thuốc, nhóm tôm được điều trị kết hợp FFC và CGA cho thấy tỷ lệ chết tích lũy thấp hơn đáng kể trong 5 ngày sau khi nhiễm bệnh. Ở các nhóm phối hợp thuốc, mật độ vi khuẩn Vibrio luôn thấp hơn và các thông số miễn dịch luôn cao hơn so với các nhóm dùng 1 trong 2 loại thuốc (p <0,05). Trong các nhóm phối hợp thuốc, cấu trúc và tính toàn vẹn của ống gan tụy cũng tốt hơn. Do đó, việc sử dụng kết hợp FFC và CGA đã cải thiện tỷ lệ sống, khả năng kháng bệnh và khả năng miễn dịch của tôm bị nhiễm VPAHPND so với chỉ sử dụng một trong hai loại thuốc. 
Florfenicol (FFC) và acid chlorogenic (CGA) đã được thử nghiệm chống lại mầm bệnh VPAHPND trên tôm thẻ. Sử dụng kết hợp FFC và CGA giúp cải thiện khả năng miễn dịch và nâng cao khả năng kháng bệnh của tôm thẻ chân trắng khi nhiễm bệnh hoại tử gan tụy cấp. 
Đăng ngày 27/10/2021
Lệ Thủy
Dịch bệnh

Ghẹ vuông chắc thịt không thua ghẹ biển!

Nếu có dịp về Năm Căn, Ngọc Hiển, Ðầm Dơi, ngoài tôm, cua, cá, sò…. thì đừng quên thưởng thức đặc sản ghẹ vuông. Ghẹ vuông chắc thịt, ngon nên được nhiều người dân địa phương, du khách cũng như thị trường tiêu thụ ưa chuộng.

Ghẹ vuông
• 11:58 07/06/2021

Ảnh đẹp thủy sản: Món ăn mang đậm nét đồng quê Việt

Ảnh đẹp thủy sản hôm nay lại mang chúng ta đến gần hơn với những món ăn gắn liền của tuổi thơ qua các nhìn ảnh vô cùng đẹp đẽ, những món ăn mà đã gắn liền với biết bao thế hệ.

Cua đồng.
• 19:49 28/05/2021

Ảnh đẹp: Loài hoa của miền sông nước

Miền Tây không chỉ có sông nước mênh mông mà cảnh sắc lại hữu tình. Kết hợp từ những loài hoa tím hồng rực rỡ hòa quyện tạo nên màu sắc của đồng bằng. Đi đâu chúng ta cũng có thể bắt gặp dễ dàng các loài hoa ấy.

Hoa sen.
• 12:13 24/05/2021

Nhật ký về quê

Quê hương là chùm khế ngọt, dù bạn có đi xa bao lâu thì quê hương cũng luôn mở vòng tay chào đón bạn quay trở về, nếu có một ngày bản thân cảm thấy mệt mỏi ở chốn sài gòn nhộn nhịp thì hãy tạm gác mọi chuyện về quê một chuyến nhé!

Tôm càng xanh.
• 13:44 20/05/2021

Cách xử lý khi tôm bị đóng rong và bám bẩn đuôi trong ao nuôi cũ

Trong những cái ao đã nuôi qua nhiều năm, lớp bùn thải tích tụ dưới đáy chính là nguyên nhân chính khiến tôm dễ bị đóng rong hoặc bám bẩn ở phần đuôi.

Tôm
• 13:36 15/01/2026

Biện pháp phòng và trị một số bệnh thường gặp trên cá rô phi

Cá rô phi là đối tượng nuôi chủ lực mang lại thu nhập ổn định cho nông dân. Tuy nhiên, việc nuôi thâm canh mật độ cao và ô nhiễm nguồn nước đang khiến dịch bệnh bùng phát mạnh. Nắm vững kiến thức về các bệnh thường gặp là yêu cầu bắt buộc đối với người nuôi chuyên nghiệp.

Cá rô phi
• 09:00 14/01/2026

Người nuôi cần làm gì để kiểm soát bệnh EHP hiệu quả?

Bệnh vi bào tử trùng (EHP) không phải là dịch bệnh gây chết hàng loạt như đốm trắng, nhưng nó là một "kẻ cắp thầm lặng" đang gây thiệt hại kinh tế nặng nề cho người nuôi tôm. Nó không giết tôm, nhưng nó "đánh cắp" sự tăng trưởng, khiến tôm còi cọc và làm giảm giá trị thương phẩm.

Tôm bệnh
• 09:00 26/12/2025

Listeria: Mối nguy sinh học không thể xem nhẹ trong xuất khẩu thủy sản

Trong chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu, Listeria monocytogenes nổi lên như một trong những mầm bệnh nguy hiểm và khó kiểm soát nhất. Với khả năng tồn tại trong môi trường lạnh và gây ra bệnh Listeriosis nghiêm trọng, nó đã trở thành một rào cản kỹ thuật mà mọi doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản đều phải đối mặt.

Cá hồi
• 13:13 17/12/2025

"Nuôi" cá, tôm trong lò phản ứng sinh học - cơ hội cho startup Việt

Không cần ao hồ, không cần đánh bắt, những miếng cá ngừ đỏ au hay con tôm tươi rói giờ đây có thể được "nuôi" ngay trong các lò phản ứng sinh học khổng lồ giữa lòng thành phố.

Lò phản ứng sinh học
• 21:04 25/01/2026

Chặn đứng gần 600kg thủy sản chuẩn bị tuồn ra thị trường

Lực lượng chức năng tỉnh Đồng Nai vừa kịp thời ngăn chặn một lô hàng thủy sản lớn không rõ nguồn gốc xuất xứ. Hơn 580kg mực tươi và các loại hải sản ướp lạnh đã bị phát hiện ngay tại kho của hộ kinh doanh trước khi kịp phân phối ra thị trường.

Hàng thủy sản
• 21:04 25/01/2026

Ăn tôm bao lâu nay, bạn đã thực sự ăn đúng cách chưa?

Tôm ngon là vậy, nhưng nếu ăn không đúng cách, không chỉ mất vị ngọt mà còn kém vệ sinh. Trước khi cho tôm vào nồi, thử dành một phút nhận diện nhanh “cấu tạo” của con tôm nhé.

Ăn tôm
• 21:04 25/01/2026

Quy định mới về động vật, sản phẩm động vật thủy sản thuộc diện phải kiểm dịch, miễn kiểm dịch

Ngày 13/01/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 03/2026/TT-BNNMT quy định về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản, trong đó nêu rõ danh mục các đối tượng thuộc diện phải kiểm dịch và được miễn kiểm dịch.

Thủy sản
• 21:04 25/01/2026

Hiện tượng tôm ăn thịt lẫn nhau trong ao nuôi thâm canh

Trong các mô hình nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh, hiện tượng tôm ăn thịt lẫn nhau (Cannibalism) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con và phát tán dịch bệnh trên diện rộng.

Ao nuôi tôm
• 21:04 25/01/2026
Some text some message..