Gặp họa sau khi ăn cá ủ chua, chả lụa: 8 việc để tránh ngộ độc botulinum

Trước các vụ ngộ độc botulinum liên tục xảy ra gần đây, cơ quan chức năng đã hướng dẫn 8 "chìa khóa" để người dân có cách phòng trách xảy ra những sự việc tương tự.

Bệnh nhân ngộ độc
Bệnh nhân ngộ độc botulinum đang điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy, trong tình trạng liệt cơ. Ảnh: BV

Thời gian qua, tại nhiều địa phương trên cả nước đã tiếp nhận các ca ngộ độc botulinum, sau khi ăn cá chép muối ủ chua hay ăn chả lụa (giò lụa) không rõ nguồn gốc.

Gần đây nhất là 6 trường hợp ngộ độc thực phẩm cấp tính do botulinum xảy ra tại TP Thủ Đức (TPHCM), khi gia đình bệnh nhân mua và sử dụng các loại thực phẩm bán dạo, không có nhãn mác rõ ràng.

Hậu quả, đã có một trường hợp nam bệnh nhân 45 tuổi tử vong sau thời gian điều trị tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định vì biến chứng nặng, khi chưa kịp dùng thuốc giải BAT (8.000 USD/lọ) do Tổ chức Y tế thế giới (WHO) viện trợ khẩn cấp cho bệnh nhân.

Với 5 bệnh nhân còn lại, có một cháu bé đã được xuất viện, 4 trường hợp vẫn đang nằm điều trị, thở máy tại các Bệnh viện Nhi đồng 2 và Bệnh viện Chợ Rẫy.

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cảnh báo, ngộ độc do botulinum là ngộ độc nặng, nguy cơ tử vong cao, ảnh hưởng lâu dài tới sức khỏe.

Theo Bộ Y tế, thời gian khởi phát ngộ độc phổ biến từ 12-36 giờ sau ăn, phần lớn trong ngày đầu tiên sau khi ăn thực phẩm nhiễm độc. Khi đó, cơ thể sẽ xuất hiện triệu chứng buồn nôn, nôn, đau bụng, sau đó liệt ruột, táo bón và liệt đối xứng hai bên, xuất phát từ vùng đầu mặt, cổ lan xuống chân...

Trường hợp ngộ độc nhẹ, bệnh nhân có thể chỉ mỏi, yếu các cơ giống như suy nhược, biểu hiện đối xứng hai bên và cảm giác vẫn bình thường. Nếu lâm vào liệt nặng có thể gây suy hô hấp và gây tử vong.

Ngộ độc thực phẩm do độc tố botulinum cũng được các chuyên gia y tế đánh giá là loại ngộ độc kinh điển trong y văn, do một số vi khuẩn sinh độc tố gây bệnh, phổ biến là vi khuẩn Clostridium botulinum.

Thực phẩmTất cả thực phẩm đóng gói kín, môi trường bảo quản không đảm bảo đều có khả năng gây ngộ độc botulinum. Ảnh: Hoàng Lê)

Tại hướng dẫn tạm thời chẩn đoán, điều trị ngộ độc botulinum, Bộ Y tế đã đề cập đến các loại thực phẩm gây ngộ độc botulinum cổ điển là thịt hộp, nên vi khuẩn gây bệnh được gọi là "vi khuẩn độc thịt".

Tuy nhiên, thực tế các vụ ngộ độc trên thế giới cho thấy, tất cả thực phẩm từ rau, củ, quả, hải sản, thịt... sản xuất không bảo đảm và đóng gói kín (như đồ hộp, can, lon, chai, lọ, bao, túi...) cùng với môi trường bảo quản bên trong không an toàn, dẫn tới bào tử phát triển thành vi khuẩn và sinh ngoại độc tố.

Cục An toàn thực phẩm cũng cho rằng, thực phẩm gây ngộ độc botulinum phổ biến là thực phẩm chế biến, đóng gói thủ công, sản xuất nhỏ lẻ, hộ gia đình hoặc điều kiện sản xuất không bảo đảm. Dù vậy, thực phẩm sản xuất công nghiệp và ăn tại các nhà hàng vẫn có thể xảy ra ngộ độc.

Để chủ động bảo đảm an toàn thực phẩm nói chung, phòng tránh ngộ độc botulinum nói riêng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC) đưa ra 8 "chìa khóa" mà người dân cần biết.

Thứ nhất, trong sản xuất, chế biến phải dùng những nguyên liệu bảo đảm an toàn thực phẩm, tuân thủ theo đúng yêu cầu quy định về vệ sinh trong quy trình sản xuất.

Thứ hai, trong sản xuất đồ hộp, phải chấp hành chế độ khử khuẩn một cách nghiêm ngặt.

Thứ ba, chỉ sử dụng các sản phẩm, nguyên liệu thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.

Thứ tư, tuyệt đối không sử dụng các sản phẩm đóng hộp đã hết hạn sử dụng, bị phồng, bẹp, biến dạng, hoen gỉ, không còn nguyên vẹn hoặc có mùi vị, màu sắc thay đổi khác thường.

Bảo quản thực phẩmCục An toàn thực phẩm khuyến cáo người dân cần hiểu biết về cách sử dụng, bảo quản thực phẩm. Ảnh : Hoàng Lê

Thứ năm, thực hiện ăn chín, uống sôi. Ưu tiên ăn các thực phẩm mới chế biến, mới nấu chín.

Thứ sáu, không nên tự đóng gói kín các thực phẩm và để kéo dài trong điều kiện không đông đá.

Thứ bảy, với các thực phẩm lên men, đóng gói hoặc che đậy kín theo cách truyền thống (như dưa muối, măng, cà muối...) cần đảm bảo phải chua, mặn. Khi thực phẩm hết chua thì không nên ăn.

Thứ tám, khi xuất hiện các triệu chứng ngộ độc botulinum, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Dân trí
Đăng ngày 29/05/2023
Hoàng Lê
Sức khỏe

Omega-3 trong cá: Liều thuốc tự nhiên cho não bộ

Không chỉ được biết đến như siêu dưỡng chất cho tim mạch, axit béo Omega-3 từ các loại cá béo (như cá hồi, cá thu, cá mòi) đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng như một liệu pháp tự nhiên giúp điều trị trầm cảm, lo âu và bảo vệ sự minh mẫn của não bộ.

Dầu cá hồi
• 12:01 28/01/2026

Ảnh hưởng của tôm đối với vết thương hở

Quyết định bổ sung tôm vào thực đơn khi cơ thể đang có tổn thương da thường dựa trên sự cân nhắc giữa giá trị dinh dưỡng và các phản ứng phụ tiềm tàng.

Ăn tôm
• 10:59 27/01/2026

Mẹo chọn hải sản tươi khi đi chợ: Nhìn đúng để mua không bị hớ

Việc lựa chọn hải sản tươi ngon là bước đầu tiên và quan trọng để có một bữa ăn hấp dẫn, giàu dinh dưỡng. Chỉ cần quan sát và kiểm tra vài chi tiết nhỏ, người mua hoàn toàn có thể phân biệt được đâu là hải sản tươi, đâu là hàng kém chất lượng. Dưới đây là những dấu hiệu cơ bản, dễ áp dụng khi chọn tôm, cua, và cá.

Tôm thẻ
• 12:44 24/01/2026

Ăn tôm bao lâu nay, bạn đã thực sự ăn đúng cách chưa?

Tôm ngon là vậy, nhưng nếu ăn không đúng cách, không chỉ mất vị ngọt mà còn kém vệ sinh. Trước khi cho tôm vào nồi, thử dành một phút nhận diện nhanh “cấu tạo” của con tôm nhé.

Ăn tôm
• 09:00 22/01/2026

Thống nhất dữ liệu – chìa khóa mở đường cho thủy sản Việt Nam ra biển lớn

Ngành thủy sản Việt Nam không thiếu tàu lớn, không thiếu chính sách, cũng không thiếu quyết tâm từ Trung ương đến địa phương. Thế nhưng, sau nhiều năm nỗ lực, hành trình gỡ “thẻ vàng” IUU vẫn còn lắm chông gai. Ngư dân ra khơi vẫn thấp thỏm vì thủ tục, vì tín hiệu giám sát, vì những án phạt có thể ập đến bất cứ lúc nào.

tàu cá
• 13:27 10/02/2026

Cách phân biệt tôm nuôi và tôm tự nhiên

Tôm là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt, không chỉ ngon mà còn giàu dinh dưỡng như canxi, sắt, photpho và nhiều vitamin cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại tôm với hình dáng khá giống nhau, khiến không ít người tiêu dùng khó phân biệt đâu là tôm nuôi, đâu là tôm tự nhiên.

tôm
• 13:27 10/02/2026

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 13:27 10/02/2026

Kytos mở ra bước đột phá trong kiểm soát bệnh vi bào tử trên tôm

Kytos vừa chính thức ra mắt chỉ thị EHP – nền tảng thuật toán đầu tiên trong lĩnh vực quản lý vi sinh, cho phép người nuôi tôm phát hiện và kiểm soát nguy cơ nhiễm EHP với độ chính xác cao và tốc độ gần như tức thời.

kytos
• 13:27 10/02/2026

Xuất khẩu thủy sản Hoa Kỳ gặp khó vì vướng thủ tục COA

Từ đầu năm 2026, nhiều doanh nghiệp thủy sản Việt Nam gặp trở ngại khi xin cấp giấy chứng nhận COA để xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Việc triển khai chưa đồng bộ tại các địa phương khiến hàng loạt lô hàng bị chậm thông quan, buộc cơ quan quản lý phải vào cuộc tháo gỡ.

chung nhan COA
• 13:27 10/02/2026
Some text some message..