Loài cá sống nhờ vào sự hợp tác của các khác

Giới thiệu về loài cá ép Cá ép, còn được gọi là cá bám tàu hay cá giác mút, là một họ cá có thân hình dài với đặc điểm nổi bật là cơ quan giác mút trên đỉnh đầu, được biến đổi từ vây lưng. Cơ quan này cho phép cá ép bám chặt vào các loài sinh vật biển lớn hơn như cá mập, cá voi, rùa biển, thậm chí cả tàu thuyền.

Cá ép
Cá ép sống nhờ vào sự hợp tác của cá khác. Ảnh: jw.org

Mối quan hệ giữa cá ép và vật chủ thường được coi là cộng sinh, có nghĩa là cả hai loài đều có lợi. Cá ép được hưởng lợi từ việc di chuyển, bảo vệ và thức ăn, trong khi vật chủ được làm sạch ký sinh trùng và đôi khi còn được cảnh báo về sự hiện diện của kẻ thù tiềm tàng. 

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, cá ép có thể gây ra một số bất lợi nhỏ cho vật chủ, chẳng hạn như làm chậm tốc độ bơi hoặc cản trở khả năng săn mồi. Mặc dù vậy, những bất lợi này thường không đáng kể so với lợi ích mà vật chủ nhận được. 

Tại sao cá ép lại sống nhờ vào sự hợp tác của các loài cá khác 

Cá ép không sống nhờ vào sự hợp tác của các loài cá khác mà là mối quan hệ hội sinh. Trong mối quan hệ này, cá ép được hưởng lợi từ việc bám vào các loài cá lớn hơn để: 

Di chuyển dễ dàng: Cá ép tiết kiệm năng lượng bằng cách "đi nhờ" vật chủ, giúp chúng di chuyển đến các khu vực kiếm ăn mới mà không tốn sức. 

Có sẵn nguồn thức ăn: Cá ép ăn các sinh vật ký sinh trên da vật chủ, thức ăn thừa của vật chủ hoặc các sinh vật phù du trong nước. 

Được bảo vệ: Việc bám vào vật chủ lớn hơn giúp cá ép tránh được nhiều kẻ thù. 

Trong khi đó, vật chủ (cá lớn) thường không bị ảnh hưởng đáng kể bởi sự hiện diện của cá ép. Chúng không bị mất đi nguồn thức ăn hay bị tổn thương bởi cá ép. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, số lượng cá ép quá nhiều có thể gây cản trở sự di chuyển của vật chủ.

Cá épĐĩa hút của cá ép. Ảnh: jw.org

Mối quan hệ hội sinh trong tự nhiên 

Quan hệ hội sinh là một kiểu quan hệ sinh thái giữa hai loài sinh vật, trong đó một loài được hưởng lợi, còn loài kia không bị ảnh hưởng (không có lợi cũng không bị hại). Loài được hưởng lợi thường được gọi là loài hội sinh, còn loài không bị ảnh hưởng được gọi là loài vật chủ. 

Một bên có lợi, một bên không bị ảnh hưởng: Loài được hưởng lợi (loài hội sinh) thường nhận được thức ăn, nơi trú ẩn, hoặc phương tiện di chuyển từ loài kia (loài vật chủ) mà không gây ra bất kỳ tác động tiêu cực nào. 

Không bắt buộc: Mối quan hệ hội sinh không phải là bắt buộc đối với sự sống còn của loài hội sinh, chúng vẫn có thể tồn tại độc lập nếu không có loài vật chủ. 

Thường gặp giữa loài lớn và loài nhỏ: Loài vật chủ thường là một sinh vật lớn hơn, cung cấp tài nguyên hoặc môi trường sống cho loài hội sinh nhỏ hơn. 

Ví dụ về mối quan hệ hội sinh trong tự nhiên

Cá ép và cá mập: Cá ép bám vào cá mập để di chuyển và ăn thức ăn thừa của cá mập mà không gây hại cho cá mập. 

Hải quỳ và cá hề: Cá hề và hải quỳ là một cặp đôi hoàn hảo. Cá hề có khả năng miễn nhiễm với độc tố của hải quỳ, nên chúng sống trong các xúc tu của hải quỳ để được bảo vệ khỏi kẻ thù. Đổi lại, cá hề thu hút con mồi đến cho hải quỳ và giúp hải quỳ làm sạch các mảnh vụn. 

Cá épViệc bám vào vật chủ lớn hơn giúp cá ép tránh được nhiều kẻ thù. Ảnh: wikipedia.org

Chim và cây: Một số loài chim làm tổ trên cây để được bảo vệ và che chở khỏi thời tiết, trong khi cây không bị ảnh hưởng. 

Phong lan và cây: Phong lan sống bám trên thân cây để lấy ánh sáng và độ ẩm, trong khi cây không bị ảnh hưởng. 

Cua và hải quỳ: Hải quỳ bám trên mai cua để di chuyển và tìm kiếm thức ăn, trong khi cua không bị ảnh hưởng và còn được ngụy trang. 

Mối quan hệ hội sinh đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự đa dạng sinh học và cân bằng sinh thái. Chúng cho thấy sự thích nghi và tận dụng tài nguyên của các loài trong tự nhiên, đồng thời tạo ra sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các loài. 

Tóm lại, mối quan hệ giữa cá ép và các loài cá lớn hơn là một ví dụ điển hình của mối quan hệ hội sinh trong tự nhiên, nơi một bên được lợi mà không gây hại cho bên kia. 

Đăng ngày 29/05/2024
Hòa Thy @hoa-thy
Tổng hợp

Nghệ An: Thực hiện bảo tồn, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản

UBND tỉnh Nghệ An mới ban hành Công văn 5007/UBND-NN, ngày 21/7/2021 yêu cầu các sở, ban, ngành cấp tỉnh liên quan; UBND các huyện, thành, thị tập trung làm tốt công tác việc bảo tồn, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản.

đánh bắt cá
• 18:14 24/07/2021

Đặc sản ốc gạo cù lao Tân Phong

Cù lao Tân Phong (nay là xã Tân Phong, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang) nằm phía thượng lưu sông Tiền, được bồi đắp phù sa quanh năm nên đất đai màu mỡ, thích hợp với nhiều giống cây ăn trái đặc sản có giá trị kinh tế cao.

Ốc gạo.
• 13:00 08/07/2021

Khai thác vòm đất kiếm 1 triệu đồng/ngày

Gần đây, nhiều người ở huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau, có thu nhập khá cao từ việc khai thác con vẹm đất (người dân địa phương gọi là con vòm). Nguồn lợi tự nhiên phong phú đó đã giúp nhiều hộ gia đình có thêm điều kiện vươn lên.

Cào vòm đất.
• 10:18 07/07/2021

Ngư dân Nghệ An thu gần 2.000 tỷ đồng từ đánh bắt hải sản

Trong 6 tháng đầu năm, ngư dân Nghệ An đánh bắt được trên 95.000 tấn hải sản, giá trị ước đạt gần 2.000 tỷ đồng.

Đánh bắt hải sản.
• 09:20 07/07/2021

Thị trường máy cho tôm ăn: Chọn giá rẻ hay chọn hiệu quả lâu dài

Khi thức ăn chiếm tới 60-70% chi phí nuôi tôm, việc chuyển đổi từ cho ăn thủ công sang tự động hóa là xu hướng tất yếu. Nhưng giữa vô vàn loại máy từ vài triệu đến cả chục triệu đồng, người nuôi nên chọn loại nào để vừa tiết kiệm, vừa giúp tôm lớn nhanh?

may-cho-an
• 00:00 04/02/2026

Chi tiết danh mục thủy sản bắt buộc kiểm dịch và miễn kiểm dịch

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Thông tư 03/2026/TT-BNNMT quy định chi tiết về kiểm dịch động vật thủy sản. Dưới đây là danh sách cụ thể các nhóm đối tượng bắt buộc phải kiểm dịch và các trường hợp được miễn trừ.

che-bien-tom
• 00:00 04/02/2026

Sau kỷ lục lịch sử, thủy sản Việt Nam đối mặt năm 2026 đầy sóng gió

Sau khi xác lập kỷ lục 11,3 tỷ USD vào năm 2025, ngành thủy sản Việt Nam bước vào năm 2026 với tâm thế thận trọng. Trước những rào cản thương mại ngày càng dày đặc từ các thị trường lớn, chiến lược của toàn ngành đang chuyển dịch mạnh mẽ từ mở rộng quy mô sang củng cố sự ổn định và gia tăng giá trị chiều sâu.

Thủy sản
• 11:36 21/01/2026

Những điểm nhấn nổi bật của ngành thủy sản Việt Nam trong năm 2025

Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn đáng nhớ: kim ngạch xuất khẩu lập kỷ lục mới bất chấp biến động toàn cầu, cùng hàng loạt thay đổi chính sách quan trọng. Dưới đây là 10 sự kiện tâm điểm đã định hình bức tranh toàn ngành thủy sản Việt Nam trong năm qua.

Thủy sản Việt Nam
• 11:40 14/01/2026

Điều chỉnh môi trường nuôi tôm để có màu sắc đẹp nhằm nâng giá trị khi thu hoạch

Trong nuôi tôm thương phẩm, kích cỡ chỉ là một phần. Màu sắc vỏ và thịt tôm mới là yếu tố quyết định lớn đến giá bán. Tôm có màu sáng, thân trong, vỏ bóng thường được thương lái ưu tiên hơn, trong khi tôm xỉn màu, đỏ sậm hoặc đục thân dễ bị ép giá, dù trọng lượng đạt chuẩn.

tom
• 22:00 05/02/2026

Thị trường máy cho tôm ăn: Chọn giá rẻ hay chọn hiệu quả lâu dài

Khi thức ăn chiếm tới 60-70% chi phí nuôi tôm, việc chuyển đổi từ cho ăn thủ công sang tự động hóa là xu hướng tất yếu. Nhưng giữa vô vàn loại máy từ vài triệu đến cả chục triệu đồng, người nuôi nên chọn loại nào để vừa tiết kiệm, vừa giúp tôm lớn nhanh?

may-cho-an
• 22:00 05/02/2026

Chi tiết danh mục thủy sản bắt buộc kiểm dịch và miễn kiểm dịch

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Thông tư 03/2026/TT-BNNMT quy định chi tiết về kiểm dịch động vật thủy sản. Dưới đây là danh sách cụ thể các nhóm đối tượng bắt buộc phải kiểm dịch và các trường hợp được miễn trừ.

che-bien-tom
• 22:00 05/02/2026

Phát hiện hơn 700kg cá, thịt đông lạnh không rõ nguồn gốc ở TPHCM

Ngày 27/1, Đội Quản lý thị trường số 19 (TP.HCM) cho biết vừa ngăn chặn kịp thời một lô hàng thực phẩm đông lạnh lớn không rõ nguồn gốc. Hơn 700 kg thịt heo, vịt và cá biển không giấy tờ đang được tàng trữ tại một doanh nghiệp ở phường Bến Cát, chuẩn bị đưa ra thị trường tiêu thụ.

kiem-tra-tom-dong-lanh
• 22:00 05/02/2026

Ngành thủy sản Gia Lai duy trì ổn định sản xuất, tăng cường giải pháp chống khai thác IUU

Trong tháng 01, hoạt động khai thác thủy sản tỉnh Gia Lai chịu tác động lớn của gió mùa Đông Bắc, thường xuyên xuất hiện gió mạnh và biển động, gây không ít khó khăn cho ngư dân.

Tàu cá
• 22:00 05/02/2026
Some text some message..