Mối liên hệ giữa hình dáng cơ quan sinh dục của cá và kẻ thù

Khi kẻ săn mồi đang rình rập xung quanh, loài cá muỗi (Gambusia hubbsi) đực thay đổi cách thức giao hợp, chúng bỏ qua những động tác “tán tỉnh” tỷ mỷ, thay vào đó là động tác mau lẹ và đôi khi sinh động hơn đối với con cái.

Cơ quan sinh dục cá muỗi
Cá muỗi đực (a) và bộ phận chuyển tinh dịch (b). Mối đe dọa từ vật săn mồi liên quan đến sự khác nhau ở hình dáng của đầu vây giao cấu - Ảnh: NC

Tuy nhiên, theo nghiên cứu gần đây của Đại học phía bắc bang Carolina (NC) chỉ ra rằng, loài cá muỗi này không chỉ thay đổi hoạt động giao hợp khi có kẻ săn mồi gần đó. Hình dáng và kích cỡ của cơ quan sinh dục cá đực có liên quan đến sự xuất hiện hay biến mất của kẻ thù.

Nghiên cứu sinh Justa Heinen-Kay và phó giáo sư, nhà sinh học R. Brian Langerhans thuộc NC, trong một bài báo xuất bản trên Tạp chí “Journal of Evolutionary Biology”, chỉ ra rằng cá tồn tại với sự có mặt của kẻ thù sẽ có vây giao cấu dài, nhiều xương hơn và thon hơn những con cá khác. Vây giao cấu là cơ quan vận chuyển tinh dịch ở các loài cá đẻ con.

Sự “dài hơn, nhiều xương hơn và thon hơn” đương nhiên ở những loài cá nhỏ, độ dài của bộ phận này nói chung chỉ khoảng 1mm. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng những con cá đực sống trong điều kiện có kẻ thù bên cạnh sẽ làm tăng tỷ lệ thụ thai với con cá cái.

"Khi kẻ săn mồi rình rập, cá muỗi đực sẽ cố gắng để giao hợp với cá cái một cách hiệu quả nhất bởi vì tỷ lệ chết là rất cao" Heinen-Kay cho biết. "Chúng tôi đưa ra một giả thuyết rằng, cá muỗi phát triển vây giao cấu nhiều xương hơn và thon dài hơn như là một cách để giao hợp thuận lợi kể cả khi cá cái không phối hợp"

"Về cơ bản, những con cá đực cần phải chuyển càng nhiều và càng nhanh tinh dịch càng tốt, việc thay đổi hình dáng vây giao cấu này cho phép chúng thực hiện điều đó tốt hơn", Langerhans cho hay.

Các nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu mang tên “những lỗ màu xanh” ở Bahamas. Những lỗ thí nghiệm lớn này là những cái hang chứa nước cách đây 17.000 năm về trước; Langerhans gọi chúng là những đảo nước. Một trong số chúng có xuất hiện kẻ thù của cá muỗi sinh sống, một số đảo khác thì không có.

"So sánh cá muỗi thông qua những lỗ màu xanh chỉ ra rằng lối sống ăn thịt có liên quan đến những thay đổi có tính chất tiến hóa ở hệ sinh dục của cá đực", Langerhans cho biết. "Đó là điều thú vị và hấp dẫn khi nghiên cứu về nguyên nhân và dự đoán những sự thay đổi có tính chất tiến hóa"./.

Theo Sciencedaily, 11/10/2013
Đăng ngày 17/10/2013
Nguyễn Dương
Môi trường

Lâm Đồng: Hơn 10 tấn cá chết bất thường, thiệt hại 800 triệu

Theo ghi nhận của cơ quan chức năng, có hơn 10 tấn cá nuôi của một hộ dân tại phường 3 Bảo Lộc (Lâm Đồng) chết chưa rõ nguyên nhân, thiệt hại ước tính khoảng 800 triệu đồng.

Ao nuôi cá
• 09:49 14/10/2025

Thừa Thiên - Huế: Đầm phá ô nhiễm, dân kêu trời

Hàng ngàn hộ dân ở 33 xã, phường, thị trấn sống dựa vào đầm phá Tam Giang - Cầu Hai (tỉnh Thừa Thiên - Huế), đang khốn khổ vì nguồn nước ô nhiễm nghiêm trọng.

Ô nhiễm đầm phá ở Thừa Thiên - Huế
• 14:32 14/03/2023

Sản xuất xà phòng từ chất nhầy ốc sên

Một con ốc sên sẽ tạo ra khoảng 2g chất nhờn. Để sản xuất 15 thanh xà phòng trọng lượng 100g, anh Desrocher ở thị trấn Wahagnies, miền Bắc nước Pháp cần khoảng 40 con ốc sên. Ảnh: Reuters

Xà phòng từ ốc sên
• 10:17 09/02/2023

Yên Bái: Thả hơn 30 nghìn cá giống xuống hồ Thác Bà trong ngày ông Công, ông Táo

Ngày 14/1, huyện Yên Bình (Yên Bái) đã tổ chức thả cá bổ sung nguồn lợi thủy sản hồ Thác Bà năm 2023 gắn với phong tục thả cá chép ngày 23 tháng Chạp.

Thả cá
• 12:02 19/01/2023

Làm sao giảm nạn dùng điện tận diệt cá?

Trong khi chính quyền các địa phương đang nỗ lực xử lý hành vi dùng xung điện tận diệt thủy sản, thì trên không gian mạng, các loại máy kích cá vẫn được rao bán công khai, tràn lan như rau ngoài chợ. Sự dễ dãi trong quản lý mua bán đang vô tình tiếp tay cho hành vi hủy diệt môi trường và coi thường pháp luật.

Dụng cụ kích cá
• 11:16 02/01/2026

"Hóa chất vĩnh cửu" PFAS có trong thủy sản nhập khẩu

Một nghiên cứu mới vừa tiết lộ một rủi ro tiềm ẩn đáng báo động. Mạng lưới thương mại thủy sản toàn cầu đang vô tình hoạt động như một hệ thống phân phối khổng lồ, mang các "hóa chất vĩnh cửu" (PFAS) từ những vùng biển ô nhiễm đến bàn ăn của người tiêu dùng khắp thế giới.

Cá
• 12:57 25/12/2025

Tác động thiên tai 2025: Bão lũ bóc trần điểm yếu cốt tử của ngành thủy sản

Năm 2025 được ghi nhận là một năm đầy biến động của thời tiết cực đoan. Liên tiếp các cơn bão số 10, 11, 13 cùng những trận mưa lũ lịch sử đã quét qua miền Trung và Tây Nguyên, để lại một bức tranh tương phản sâu sắc.

Lũ lụt
• 11:32 21/12/2025

Tái cấu trúc ngành thủy sản từ tư duy kinh tế tuần hoàn

Đối mặt với nguồn lợi suy giảm, chi phí tăng cao và các yêu cầu khắt khe từ thị trường, ngành thủy sản Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải tái cấu trúc một cách toàn diện.

Tôm
• 09:00 16/12/2025

Novaland bất ngờ lấn sân sang thủy sản

Thông qua công ty con là Địa ốc Ngân Hiệp, Tập đoàn Novaland vừa chính thức nắm giữ hơn 24% vốn tại Tổng công ty Thủy sản Việt Nam (Seaprodex). Động thái này được xem là bước đi chiến lược nhằm đa dạng hóa hệ sinh thái kinh doanh bên cạnh lĩnh vực cốt lõi là bất động sản.

Seaprodex
• 21:27 04/01/2026

Tại sao vỏ tôm không chứa nhiều canxi như chúng ta lầm tưởng?

Từ trước đến nay, nhiều người vẫn tin rằng vỏ tôm là bộ phận chứa nhiều canxi nhất và việc ăn cả vỏ sẽ giúp bổ sung khoáng chất này cho cơ thể. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học, đây là một quan niệm chưa chính xác.

Vỏ tôm
• 21:27 04/01/2026

Xu hướng nuôi ruồi lính đen làm thức ăn thủy sản

Giá bột cá tăng phi mã đang bào mòn lợi nhuận của người nuôi tôm cá. Trong bối cảnh đó, mô hình nuôi ruồi lính đen nổi lên như một giải pháp đột phá, hứa hẹn vừa giảm chi phí thức ăn, vừa giải quyết bài toán môi trường theo hướng kinh tế tuần hoàn.

Ruồi lính đen
• 21:27 04/01/2026

Thói quen tiêu thụ tôm tại thị trường phương Đông và phương Tây

Sự khác biệt trong cách ăn tôm không đơn thuần là khẩu vị, mà phản ánh hai triết lý văn hóa ẩm thực đối lập giữa phương Đông và phương Tây – từ việc ăn đầu tôm, giữ vỏ, rút chỉ lưng cho đến cách chế biến và thưởng thức.

Món tôm
• 21:27 04/01/2026

Gia Lai chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá: Giải pháp căn cơ cho sinh kế ngư dân

Trong bối cảnh nguồn lợi thủy sản ngày càng suy giảm, yêu cầu quản lý nghề cá ngày một chặt chẽ, việc bảo đảm sinh kế ổn định cho ngư dân đang trở thành thách thức lớn đối với các địa phương ven biển.

Vận chuyển cá
• 21:27 04/01/2026
Some text some message..