Mối liên hệ giữa hình dáng cơ quan sinh dục của cá và kẻ thù

Khi kẻ săn mồi đang rình rập xung quanh, loài cá muỗi (Gambusia hubbsi) đực thay đổi cách thức giao hợp, chúng bỏ qua những động tác “tán tỉnh” tỷ mỷ, thay vào đó là động tác mau lẹ và đôi khi sinh động hơn đối với con cái.

Cơ quan sinh dục cá muỗi
Cá muỗi đực (a) và bộ phận chuyển tinh dịch (b). Mối đe dọa từ vật săn mồi liên quan đến sự khác nhau ở hình dáng của đầu vây giao cấu - Ảnh: NC

Tuy nhiên, theo nghiên cứu gần đây của Đại học phía bắc bang Carolina (NC) chỉ ra rằng, loài cá muỗi này không chỉ thay đổi hoạt động giao hợp khi có kẻ săn mồi gần đó. Hình dáng và kích cỡ của cơ quan sinh dục cá đực có liên quan đến sự xuất hiện hay biến mất của kẻ thù.

Nghiên cứu sinh Justa Heinen-Kay và phó giáo sư, nhà sinh học R. Brian Langerhans thuộc NC, trong một bài báo xuất bản trên Tạp chí “Journal of Evolutionary Biology”, chỉ ra rằng cá tồn tại với sự có mặt của kẻ thù sẽ có vây giao cấu dài, nhiều xương hơn và thon hơn những con cá khác. Vây giao cấu là cơ quan vận chuyển tinh dịch ở các loài cá đẻ con.

Sự “dài hơn, nhiều xương hơn và thon hơn” đương nhiên ở những loài cá nhỏ, độ dài của bộ phận này nói chung chỉ khoảng 1mm. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng những con cá đực sống trong điều kiện có kẻ thù bên cạnh sẽ làm tăng tỷ lệ thụ thai với con cá cái.

"Khi kẻ săn mồi rình rập, cá muỗi đực sẽ cố gắng để giao hợp với cá cái một cách hiệu quả nhất bởi vì tỷ lệ chết là rất cao" Heinen-Kay cho biết. "Chúng tôi đưa ra một giả thuyết rằng, cá muỗi phát triển vây giao cấu nhiều xương hơn và thon dài hơn như là một cách để giao hợp thuận lợi kể cả khi cá cái không phối hợp"

"Về cơ bản, những con cá đực cần phải chuyển càng nhiều và càng nhanh tinh dịch càng tốt, việc thay đổi hình dáng vây giao cấu này cho phép chúng thực hiện điều đó tốt hơn", Langerhans cho hay.

Các nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu mang tên “những lỗ màu xanh” ở Bahamas. Những lỗ thí nghiệm lớn này là những cái hang chứa nước cách đây 17.000 năm về trước; Langerhans gọi chúng là những đảo nước. Một trong số chúng có xuất hiện kẻ thù của cá muỗi sinh sống, một số đảo khác thì không có.

"So sánh cá muỗi thông qua những lỗ màu xanh chỉ ra rằng lối sống ăn thịt có liên quan đến những thay đổi có tính chất tiến hóa ở hệ sinh dục của cá đực", Langerhans cho biết. "Đó là điều thú vị và hấp dẫn khi nghiên cứu về nguyên nhân và dự đoán những sự thay đổi có tính chất tiến hóa"./.

Theo Sciencedaily, 11/10/2013
Đăng ngày 17/10/2013
Nguyễn Dương
Môi trường

Lâm Đồng: Hơn 10 tấn cá chết bất thường, thiệt hại 800 triệu

Theo ghi nhận của cơ quan chức năng, có hơn 10 tấn cá nuôi của một hộ dân tại phường 3 Bảo Lộc (Lâm Đồng) chết chưa rõ nguyên nhân, thiệt hại ước tính khoảng 800 triệu đồng.

Ao nuôi cá
• 09:49 14/10/2025

Thừa Thiên - Huế: Đầm phá ô nhiễm, dân kêu trời

Hàng ngàn hộ dân ở 33 xã, phường, thị trấn sống dựa vào đầm phá Tam Giang - Cầu Hai (tỉnh Thừa Thiên - Huế), đang khốn khổ vì nguồn nước ô nhiễm nghiêm trọng.

Ô nhiễm đầm phá ở Thừa Thiên - Huế
• 14:32 14/03/2023

Sản xuất xà phòng từ chất nhầy ốc sên

Một con ốc sên sẽ tạo ra khoảng 2g chất nhờn. Để sản xuất 15 thanh xà phòng trọng lượng 100g, anh Desrocher ở thị trấn Wahagnies, miền Bắc nước Pháp cần khoảng 40 con ốc sên. Ảnh: Reuters

Xà phòng từ ốc sên
• 10:17 09/02/2023

Yên Bái: Thả hơn 30 nghìn cá giống xuống hồ Thác Bà trong ngày ông Công, ông Táo

Ngày 14/1, huyện Yên Bình (Yên Bái) đã tổ chức thả cá bổ sung nguồn lợi thủy sản hồ Thác Bà năm 2023 gắn với phong tục thả cá chép ngày 23 tháng Chạp.

Thả cá
• 12:02 19/01/2023

Ngành nuôi tôm Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Trong nhiều năm, nuôi tôm được xem là một trong những ngành nông nghiệp có tốc độ tăng trưởng nhanh và đóng góp lớn cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, bối cảnh khí hậu hiện nay đang đặt ngành này trước một thực tế khác: rủi ro không còn mang tính mùa vụ, mà đang chuyển thành rủi ro cấu trúc.

tôm
• 10:00 24/02/2026

Methylmercury tích lũy trong cá như thế nào?

Nhiều khuyến cáo y tế cho rằng nên hạn chế tiêu thụ một số loài cá vì chúng tích tụ hàm lượng thủy ngân cao. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở việc “cá có thủy ngân”, mà ở câu hỏi sâu hơn: thủy ngân độc trong cá hình thành như thế nào và bắt nguồn từ đâu?

thủy ngân trong cá
• 15:00 21/02/2026

Giải pháp giảm ô nhiễm từ ao nuôi cá tra thâm canh

Nuôi cá tra thâm canh đang mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều hộ dân. Tuy nhiên, đi kèm với hiệu quả kinh tế là nguy cơ ô nhiễm môi trường nước ao nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cá và môi trường xung quanh.

Cho cá ăn
• 11:57 30/01/2026

Đừng để trắng tay sau một cơn mưa đêm: Hiệu ứng domino dưới đáy ao

Cơn mưa đêm dồn dập không chỉ làm thay đổi thời tiết mà còn kích hoạt một chuỗi tử thần dưới đáy ao. Nếu không hành động quyết liệt trong vài giờ đầu, người nuôi tôm rất dễ rơi vào cảnh trắng tay do sự sụp đổ dây chuyền của hệ thống hóa lý và sinh học môi trường.

Mưa ao tôm
• 11:16 27/01/2026

Phụ thu 10% và những điều chỉnh tức thời của thị trường nhập khẩu thủy sản tại Hoa Kỳ

Chính sách phụ thu nhập khẩu 10% của Hoa Kỳ đang tạo ra nhiều biến động đối với thị trường thủy sản toàn cầu, buộc các nhà nhập khẩu phải nhanh chóng điều chỉnh chiến lược kinh doanh, chuỗi cung ứng và cấu trúc chi phí. Diễn biến này được dự báo sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong năm 2026.

chế biến thủy sản
• 09:06 12/03/2026

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời cử tri TP.HCM về giải pháp ngăn thực phẩm bẩn

Trước lo ngại về tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, thủy sản và thực phẩm không rõ nguồn gốc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường hậu kiểm và xử lý nghiêm vi phạm để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

cá
• 09:06 12/03/2026

Làm Thế Nào Để Một Trang Trại Cá Có Thể Kiếm Được Lợi Nhuận?

Lợi nhuận trong nuôi cá không đến từ việc cắt giảm chi phí bằng mọi giá, mà đến từ khả năng tối ưu biên lợi nhuận trên mỗi kilogram cá bán ra. Điều này phụ thuộc vào ba yếu tố cốt lõi: lựa chọn loài nuôi, phương thức nuôi và chiến lược thức ăn.

• 09:06 12/03/2026

Xung Đột Trung Đông Leo Thang: Chuỗi Cung Ứng Thủy Sản Việt Nam Đối Mặt Rủi Ro Lớn

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), Trung Đông đang nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng đáng chú ý của thủy sản Việt Nam.

cảng
• 09:06 12/03/2026

Chuyển giao công nghệ tạo giống tôm kháng bệnh (SPR)

Việc chuyển giao thành công kỹ thuật chọn giống kháng bệnh chính là chìa khóa giải quyết triệt để rủi ro từ gốc rễ, thay vì thụ động chạy chữa bằng hóa chất như trước đây.

tôm
• 09:06 12/03/2026
Some text some message..