Nam Định: Còn nhiều khó khăn trước mùa muối mới

Năm 2018, bình quân giá trị sản xuất muối của tỉnh ta đạt khoảng 150 triệu đồng/ha. Tuy thu nhập của nghề muối đã từng bước được cải thiện song vẫn thấp hơn nhiều so với các nghề khác nên tình trạng diêm dân bỏ ruộng không sản xuất hoặc chuyển sang sản xuất khác diễn ra khá phổ biến.

Hiện tại, trong tổng số 612ha đất quy hoạch sản xuất muối chỉ có 269ha được đưa vào sản xuất. Số hộ làm muối chỉ còn 7.578 hộ, giảm 550 hộ so với năm trước, với khoảng 14.900 lao động. Ngoài thu nhập thấp, khó khăn diêm dân đang gặp phải hiện nay là mức đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ sản xuất muối còn quá thấp so với nhu cầu. Hệ thống ô nề, thống, chạt, sân phơi đã xuống cấp song mới chỉ được sửa chữa tạm thời, chắp vá. Việc ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất muối còn nhiều hạn chế. Các mô hình khuyến diêm còn ít về số lượng, thực hiện đơn lẻ, thiếu giải pháp đồng bộ, tính thuyết phục chưa cao, thiếu bền vững. Hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ của các hợp tác xã nghề muối đã có chuyển biến song không đồng đều, chưa tạo lập được mối quan hệ bền vững dựa trên cơ chế phân bổ lợi nhuận theo chuỗi giá trị từ sản xuất tới lưu thông giữa “diêm dân - hợp tác xã - doanh nghiệp”, do đó chưa hỗ trợ được nhiều cho kinh tế hộ phát triển. Các chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất muối còn ít; những bất cập trong khâu quản lý nhập khẩu muối ảnh hưởng không nhỏ tới sản xuất muối trong nước nói chung và tỉnh Nam Định nói riêng.

Năm 2019, toàn tỉnh đặt mục tiêu giữ vững diện tích muối sản xuất hiệu quả, tăng cường đầu tư hạ tầng kỹ thuật, nhất là hệ thống thủy lợi đảm bảo phục vụ tốt sản xuất muối tập trung. Mở rộng diện tích sản xuất muối sạch, áp dụng cơ giới hóa và các công nghệ mới trong sản xuất, chế biến; từng bước nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất muối. Cụ thể, phấn đấu đưa 300ha vào sản xuất muối, sản lượng 25 nghìn tấn; mở rộng diện tích sản xuất muối sạch lên 50ha. Bước vào vụ muối mùa năm nay, một yếu tố thuận lợi là một số doanh nghiệp thu mua, chế biến muối đã đầu tư cơ sở vật chất, kỹ thuật, cải tiến công nghệ phát triển công nghiệp chế biến muối, nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo thêm việc làm cho lao động nông thôn và góp phần đẩy mạnh tiêu thụ.

Ði đầu trong lĩnh vực chế biến muối của tỉnh là Công ty Cổ phần Muối và Thương mại Nam Ðịnh (Thành phố Nam Ðịnh). Bà Trần Thị Bình, Giám đốc Công ty cho biết: Muối biển Nam Ðịnh đã được cơ quan chuyên môn đánh giá cao về chất lượng, giá trị dinh dưỡng. Nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường, từ hạt muối của diêm dân, Công ty đã chế biến nhiều sản phẩm như: muối biển nhạt Royal; muối sạch, muối I-ốt và muối thảo dược ngâm chân Royal. Các sản phẩm của Công ty đều được phân tích chất lượng và công bố phù hợp, có nhãn mác. Mỗi năm, Công ty tiêu thụ khoảng 15-20 nghìn tấn sản phẩm. Ðặc biệt, trong năm 2018, Công ty đã xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản hơn 200 tấn sản phẩm, mở ra hướng phát triển mới trong lĩnh vực sản xuất - chế biến muối của tỉnh. Toàn tỉnh hiện có 16 doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm muối bằng hình thức thu mua trực tiếp của diêm dân hoặc thông qua các hợp tác xã dịch vụ. Tổng sản lượng muối thu mua chế biến và tiêu thụ của các doanh nghiệp mỗi năm là gần 80 nghìn tấn. Ðiển hình như Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nam Hải (Giao Thủy) mỗi năm thu mua 10 nghìn tấn; Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Muối và Thương mại Hải Hậu thu mua 8.000 tấn/năm; Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Muối Bạch Long thu mua 6.000 tấn/năm…

Tuy nhiên lượng muối sản xuất trong tỉnh hiện nay mới chỉ đáp ứng khoảng 40% nhu cầu chế biến, tiêu thụ của các doanh nghiệp nên các doanh nghiệp phải nhập muối nguyên liệu để đảm bảo đủ năng lực sản xuất, kinh doanh. Mặt khác do sức ép cạnh tranh, các doanh nghiệp thường nhập muối nguyên liệu từ các tỉnh miền Trung, miền Nam có giá thành rẻ để chế biến, do đó dù muối nguyên liệu chất lượng tốt, không đủ lượng để bán nhưng diêm dân vẫn không bán được giá cao, đó cũng là một trong những nguyên nhân khiến một bộ phận diêm dân bỏ làm muối.

Ðể đảm bảo một mùa muối mới hiệu quả cho diêm dân, ngành Nông nghiệp thường xuyên cập nhật tình hình thời tiết để thông báo, hướng dẫn diêm dân các kỹ thuật, quy trình sản xuất phù hợp.