Ngao chết hàng loạt, người dân trắng tay trước tết

Mất cả tỉ đồng vì ngao chết

Trong cái lạnh như cắt da cắt thịt những ngày đầu tháng 1 này, đến các xã Quảng Điền, Quảng Minh và Phú Hải của huyện Hải Hà, chúng tôi chứng kiến nhiều chuyện buồn của người dân nơi đây vì ngao chết hàng loạt. Mọi năm vào thời điểm cận tết, đáng lẽ người nuôi ngao Hải Hà đang tất bận bán từng tấn cho thương lái thì nay người dân bất lực nhìn ngao chết trắng đầm.

Theo những người nuôi ngao ở huyện Hải Hà, chưa có năm nào mà ngao thương phẩm chết hàng loạt trên diện rộng như hiện nay. Gần như toàn bộ các hộ nuôi ngao của huyện đã trắng tay. Người thiệt hại ít cũng vài trăm triệu đồng, phần lớn các hộ mất hàng tỉ đồng.

Có thâm niên gần 10 năm trong nghề, ông Phạm Văn Cường (ở thôn 4, xã Quảng Minh), chưa bao giờ chứng kiến mùa ngao buồn như năm nay. “Từ cuối tháng 12 năm ngoái, khi thuỷ triều xuống, nhà tôi đã phát hiện ngao chết hàng loạt. Đến nay thì cả 6 ha ngao đến kỳ thu hoạch chỉ còn vỏ không, ước tính thiệt hại gần 2 tỉ đồng”, ông Cường nói.

Bỏ ra gần 4 tỉ tiền giống ngao thương phẩm, trong đó hơn nửa là vay từ ngân hàng, vợ chồng ông Phạm Trung Vinh (xã Phú Hải) mấy ngày nay như ngồi trên đóng lửa vì lo tiền trả cho ngân hàng vào tháng tới. “Những tưởng mùa ngao năm nay yên ổn như các năm trước, nào ngờ cả 5 ha đầm nuôi nhà tôi giờ là một mùi hôi thối. Tết này không biết vợ chồng tôi xoay sở ra sao, chưa kể món vay ngân hàng đã cận ngày trả”, ông Vinh buồn rầu chia sẻ.

Không chỉ mất “cả chì lẫn chài”, nay người nuôi ngao ở huyện Hải Hà còn phải mất thêm chi phí thuê người đến dọn vỏ, vệ sinh đầm nuôi. “Trung bình mỗi đầm nuôi khoảng 30 - 50 tấn ngao, như vậy thì không hộ nào dọn xuể mà phải thuê lao động về làm với giá từ 150.000 - 200.000 đồng/công”, chị Đào Thị Dư (xã Quảng Điền) nghẹn ngào nói.

Đến thời điểm này, chính quyền địa phương chưa thể thống kê cụ thể số lượng ngao chết trên địa bàn do phụ thuộc vào thuỷ triều. Huyện Hải Hà đang vận động người dân ra đầm dọn vệ sinh để đảm bảo môi trường không bị ô nhiễm.

Trao đổi với Thanh Niên, ông Đỗ Đức Ngọc, Chủ tịch UBND xã Quảng Minh, cho biết hiện tượng ngao chết trên địa bàn xuất hiện từ cuối tháng 12.2018 và kéo dài cho đến nay. Phần lớn diện tích đầm nuôi ngao ở Huyện Hải Hà tập trung ở xã này với hơn 300 ha của 89 hộ nuôi. Cũng theo ông Ngọc, bình quân mỗi ha cho thu hoạch hơn 10 tấn ngao. Theo cách tính này, trên địa bàn xã Quảng Minh thiệt hại khoảng hơn 2.000 tấn ngao thương phẩm.

Ngao chết hàng loạt do thiếu ô xy

Thông tin từ Sở NN-PTNT tỉnh Quảng Ninh cho biết, trước hiện tượng ngao chết hàng loạt, cơ quan chức năng đã xuống kiểm tra. Ông Thiều Văn Thành, Phó chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y Quảng Ninh, cho biết đơn vị này đã lấy 3 mẫu ngao, 3 mẫu nước tại khu vực bãi triều ở các xã Quảng Minh, Phú Hải, Quảng Điền để gửi đi phân tích, xét nghiệm tác nhân gây bệnh và các yếu tố môi trường cơ bản.

Kết quả phân tích, xét nghiệm của Cơ quan Thú y Vùng II - Cục Thú y, Trung tâm Quan trắc môi trường và bệnh thủy sản - Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản I, cho thấy không phát hiện tác nhân gây bệnh là các loại ký sinh trùng; các yếu tố về môi trường nuôi đều đảm bảo, không phải là nguyên nhân dẫn đến tình trạng ngao chết hàng loạt.

Tuy nhiên, theo ông Thành, do được thả với mật độ quá dày, gấp 4 - 6 lần so với quy định, nên ngao thiếu ô xy, dù các cơ quan chức năng đã nhiều lần khuyến cáo. Tại nhiều khu vực ở bãi triều xã Quảng Minh, chỉ cần gạt lớp cát mỏng phía trên đã có thể thấy ngao nằm san sát, thậm chí chồng lên nhau.

Theo UBND huyện Hải Hà, một trong những nguyên nhân khiến ngao chết hàng loạt còn do ngao đến kỳ thu hoạch nhưng thương lái Trung Quốc ngừng mua vì yêu cầu giấy chứng nhận xuất xứ nguồn gốc. Trong khi đó, nhiều hộ nuôi mua giống ngao trôi nổi, thậm chí nhập lậu không qua kiểm dịch. Để đảm bảo vệ sinh môi trường, hiện nay chính quyền huyện Hải Hà đang vận động người dân tiến hành dọn vệ sinh, thu gom vỏ ngao.

Ông Hoàng Văn Thái, Phó chủ tịch UBND huyện Hải Hà, cho biết để tiếp tục nghề nuôi và giảm thiểu thiệt hại thì môi trường đầm là rất quan trọng. Chính quyền đang hỗ trợ người dân thu dọn vỏ ngao ra khỏi khu vực nuôi, tránh gây ô nhiễm.