Nhà sản xuất tìm cách đối phó với nhà bán lẻ

Nhận thấy nguy cơ ngày càng phụ thuộc vào các nhà bán lẻ nước ngoài, các doanh nghiệp sản xuất, cung cấp hàng hóa đang ngồi lại với nhau tìm cách đối phó.

gan ket doanh nghiep
Vấn đề gắn kết các doanh nghiệp cùng ngành hàng thành một thế đối trọng với nhà bán lẻ đang được doanh nghiệp xem xét là một trong những cách đối phó. Ảnh: QUỐC HÙNG

Bị ép, vẫn xếp hàng chờ

Tại một hội thảo liên quan đến hệ thống bán lẻ và cơ hội xuất hiện của hàng Việt diễn ra hồi tuần trước tại TPHCM, các nhà sản xuất và cung cấp hàng hóa cho biết hiện họ hoàn toàn ở thế yếu trong mối quan hệ với các doanh nghiệp bán lẻ hiện đại, từ việc họ không điều chỉnh được bất kỳ điều khoản nào trong hợp đồng đến việc buộc phải trả các loại phí như phí trưng bày, phí mở mã hàng, phí thuê quầy kệ, quảng cáo... ở mức rất cao và còn bị điều chỉnh rất... tùy tiện.

Ông Trương Phú Chiến, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Bibica, cho biết năm 2014, công ty phải trả chi phí thuê quầy kệ cho một siêu thị là 1,2 tỉ đồng. Đến năm 2015, công ty được thông báo mức phí này tăng lên 2,2 tỉ đồng mà không nêu bất kỳ lý do nào, Bibica đành phải rút lui. Nhiều nhà cung cấp khác còn cho biết khi nhà bán lẻ thực hiện các chương trình khuyến mãi hoặc mở điểm bán mới, họ phải hỗ trợ chương trình khuyến mãi bằng cách giảm giá bán từ 15-30% trong thời gian 10-30 ngày. Ngoài ra, doanh nghiệp còn phải chi thêm những khoản phí không chính thức cho nhân viên siêu thị nếu không muốn hàng của họ bị nhét ở chỗ khách hàng khó lòng tìm thấy...

Mặc dù bị o ép nhưng các nhà cung cấp vẫn cứ “xếp hàng” chờ được cho đưa hàng vào siêu thị. Điều này cho thấy hệ thống phân phối hàng hóa trong nước còn rất thiếu, dẫn đến việc các chủ hệ thống phân phối thâu tóm quyền lực trong tay.

Theo bà Lê Thị Thanh Lâm, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Saigon Food, đối với các doanh nghiệp cung cấp hàng, kênh siêu thị luôn là kênh rất quan trọng trong quá trình phát triển sản phẩm và thương hiệu của doanh nghiệp. Hầu hết doanh nghiệp trong nước là doanh nghiệp quy mô vừa hoặc nhỏ, thậm chí siêu nhỏ, mô hình tự sản xuất, tiếp thị, bán hàng nhỏ lẻ, manh mún lâu nay không thể giúp họ tạo nên sức mạnh và có sự cạnh tranh không lành mạnh. Do vậy, họ buộc phải chấp nhận mọi điều kiện để được đưa hàng vào siêu thị.

Đối phó: liên kết là một cách

Cũng tại hội thảo nêu trên, ông Huỳnh Văn Minh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM, cho biết tuy có chậm, nhưng giờ đây, các doanh nghiệp đã cùng ngồi lại thảo luận cách thoát khỏi sự chèn ép của nhà bán lẻ.

Gần đây, một nhóm doanh nghiệp thủy sản thuộc Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) đã đồng loạt phản ứng, họ cho biết sẽ ngưng cung cấp hàng cho hệ thống siêu thị nước ngoài nếu nhà bán lẻ tiếp tục đòi tăng chiết khấu. Sự phản ứng này đã khiến nhà bán lẻ chịu ngồi lại đàm phán với các nhà cung cấp và cam kết không tăng phí chiết khấu trong năm nay. Từ câu chuyện này, vấn đề gắn kết các doanh nghiệp cùng ngành hàng thành một thế đối trọng với nhà bán lẻ đang được doanh nghiệp xem xét là một trong những cách đối phó.

Theo bà Lâm, từng doanh nghiệp nhỏ thì khó có “cơ” để đàm phán với những nhà bán lẻ khổng lồ. Bà đề xuất các hiệp hội, ngành nghề cần hợp lực, liên kết các thành viên cùng nhau hành động, đừng để nhà phân phối lấy doanh nghiệp này đối chiếu doanh nghiệp kia nhằm đòi tăng chiết khấu và các chi phí bất hợp lý khác.

Ông Phạm Ngọc Hưng, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM, cũng cho rằng bên cạnh việc xem xét lại chất lượng sản phẩm, sự liên kết giữa các doanh nghiệp cùng ngành sẽ tạo thành sức mạnh, đối kháng lại sự chèn ép của nhà bán lẻ. “Thành công trong đàm phán giúp giảm mức chiết khấu, giảm các chi phí còn có ý nghĩa quan trọng là giúp người tiêu dùng tiếp cận sản phẩm với mức giá hợp lý”, ông Hưng nói.

Một hướng liên kết khác, theo ông Trương Phú Chiến, là các doanh nghiệp nên hợp tác với nhau cùng khai thác các kênh phân phối truyền thống để giảm sự phụ thuộc vào kênh phân phối hiện đại. Theo đó, những doanh nghiệp không cùng ngành hàng hoặc không cạnh tranh trực tiếp sẽ cùng nhau xây dựng hệ thống phân phối tới tận tuyến huyện, xã. Chẳng hạn, bánh kẹo có thể kết hợp với dầu ăn, mì ăn liền... tại cùng một điểm bán. Với cách này, chi phí xây dựng mạng lưới bán hàng và vận chuyển hàng hóa sẽ giảm đáng kể so với từng doanh nghiệp tự làm riêng. Ông Chiến chia sẻ, sản phẩm của Bibica hiện có mặt ở khoảng 600 điểm bán lẻ hiện đại nhưng đa số là lỗ hoặc huề vốn. Phần lớn lợi nhuận mang về cho công ty là từ 95.000 cửa hàng truyền thống ở khắp các tỉnh thành trên cả nước!

Ông Nguyễn Ngọc Hòa, nguyên Chủ tịch HĐQT Saigon Co.op, hiện là Phó giám đốc Sở Công Thương TPHCM, cũng cho rằng hiện nay kênh bán lẻ hiện đại chỉ chiếm khoảng 25% thị trường bán lẻ, dự kiến đến năm 2020 sẽ chiếm khoảng 40%. Do đó, nhà sản xuất vẫn có thể xây dựng và phát triển kênh bán hàng truyền thống để mở rộng thị trường. “Nếu phát triển đồng thời cả kênh phân phối truyền thống lẫn hiện đại, nhà sản xuất sẽ tránh được sự phụ thuộc vào một loại kênh phân phối nào, họ sẽ hoàn toàn chủ động”, ông Hòa nói.

Ở góc độ quản lý, ông Hòa cũng kiến nghị Chính phủ cần nhanh chóng xây dựng và triển khai đề án phát triển hệ thống bán lẻ với mục đích nhanh chóng hình thành những nhà bán lẻ mạnh có vai trò dẫn dắt, hỗ trợ phát triển thị trường cho doanh nghiệp; tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường để kịp thời phát hiện và xử lý những hành vi cạnh tranh không lành mạnh, phân biệt đối xử, lợi dụng ưu thế để gây sức ép.

Thật ra, không dễ đối phó...

Riêng về ý tưởng liên kết doanh nghiệp cùng ngành để đối phó với những yêu cầu bất hợp lý của nhà bán lẻ, thực ra, cũng không dễ thực hiện. Bà Lâm (Saigon Food) cho biết vụ phản ứng của nhóm doanh nghiệp thủy sản đề cập ở trên cũng là trường hợp “bất khả kháng” do họ đã bị dồn ép đến chân tường.

Việc không thương lượng được với nhà bán lẻ, doanh nghiệp lớn có thể rút hàng ra khỏi siêu thị, nhưng doanh nghiệp nhỏ thì lại không dám, vì việc đưa hàng trở lại là rất khó. Mà nếu có được đưa hàng trở lại thì cũng rất tốn kém với nhiều loại chi phí, có thể lên tới hàng trăm triệu đồng. “Hiện có rất nhiều doanh nghiệp muốn đưa hàng vào siêu thị, người này rút lập tức sẽ có người khác thế chỗ ngay. Ngoài ra, việc rút lui còn kèm theo nhiều thiệt hại liên quan đến thanh lý hàng hóa, việc đơn phương chấm dứt hợp đồng...”, bà Lâm cho biết.

Một lý do khác, dù kênh phân phối hiện đại chỉ chiếm khoảng 25% thị trường bán lẻ nhưng theo bà Lâm, nó lại có quyền lực rất lớn, bởi việc khai thác kênh truyền thống cũng không phải dễ dàng, chưa kể doanh nghiệp sẽ khó quảng bá thương hiệu. Bà Lâm cho biết Saigon Food cũng đã “chập chững” khai phá lại kênh phân phối truyền thống từ cuối năm ngoái và cũng chịu tiêu tốn nhiều chi phí, nhưng cho đến nay, thị trường nội địa của công ty vẫn phải dựa vào các kênh bán lẻ hiện đại. Đây cũng là lý do khiến hầu hết doanh nghiệp nhỏ và vừa thường chọn kênh bán lẻ hiện đại để có thể tham gia nhanh vào thị trường.

Cũng có nhiều doanh nghiệp trước kia chỉ đẩy mạnh xuất khẩu, giờ họ quay lại thị trường trong nước và sẵn sàng chấp nhận mức chiết khấu cao để đưa hàng vào siêu thị, coi đó là khoản chi phí tiếp thị.

Nói như ông Nguyễn Ngọc Hòa, để nhà bán lẻ không từ chối, điểm mấu chốt là nhà sản xuất phải tăng năng lực cạnh tranh bằng việc đổi mới công nghệ sản xuất, tăng chất lượng sản phẩm và tạo ra sự khác biệt với các đối thủ. 

TBKTSG Online, 19/06/2016
Đăng ngày 20/06/2016
Quốc Hùng

Phương hướng hoạt động của Hiệp hội thủy sản năm 2024 - 2025

Hiệp hội xuất khẩu thủy sản sẽ tập trung vào các hoạt động chính sau để đạt được mục tiêu xuất khẩu 10 tỷ USD trong năm 2024 và tiếp tục phát triển bền vững trong năm 2025, bao gồm các phương hướng hoạt động như sau:

Hải sản
• 14:00 18/06/2024

Cơ hội xuất khẩu thủy sản năm 2024 - 2025

Ngành thủy sản Việt Nam là ngành mới nổi với số lượng rất lớn và đóng góp đáng kể cho nền kinh tế đất nước, đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu hàng năm. Năm 2022, khối lượng xuất khẩu thủy sản đạt 11 tỷ USD là cột mốc quan trọng; chúng tôi đặt mục tiêu 10 tỷ USD vào năm 2024 và 12 tỷ USD vào năm 2030. Để đạt được mục tiêu này, ngành thủy sản cần một chiến lược dài hạn toàn diện và sự hỗ trợ rộng rãi từ mọi phía để giúp họ đảm bảo những gì họ muốn đạt được trong giai đoạn giữa 2024 và 2025.

Cá
• 10:18 14/06/2024

Tình hình xuất khẩu của các Ngành hàng thủy sản 2023 - 2024

Tình hình xuất khẩu thủy sản của Việt Nam năm 2023 gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của lạm phát toàn cầu, suy thoái kinh tế ở các thị trường lớn. Tuy nhiên, từ cuối năm 2023, xuất khẩu thủy sản đã có tín hiệu phục hồi và tiếp tục tăng trưởng trong năm 2024.

Xuất khẩu thủy sản
• 11:02 13/06/2024

Tình hình xuất khẩu qua 5 tháng đầu năm 2024

Tình hình xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2024 ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực với mức tăng trưởng đáng kể so với cùng kỳ năm 2023.

Xuất khẩu thủy sản
• 09:30 06/06/2024

Trải nghiệm bắt ốc trên rừng núi sau cơn mưa

Mùa ốc núi thường bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 10 hàng năm, khi thời tiết ấm áp và có mưa. Đây là thời điểm ốc núi bò ra khỏi hang để tìm kiếm thức ăn và sinh sản. Trải nghiệm bắt ốc trên rừng núi sau cơn mưa là một hoạt động đầy thú vị và hấp dẫn, mang lại cho bạn cơ hội tận hưởng vẻ đẹp thiên nhiên, khám phá môi trường hoang dã và cảm nhận sự tươi mới sau cơn mưa.

Ốc núi
• 03:46 24/06/2024

Siêu sale cuối tháng - Xả láng săn deal

Quyết tâm định vị được ngày sale lớn trùng với ngày thành lập sàn Farmext eShop 22.09, nên cứ đến ngày 22 hàng tháng, tại eShop sẽ có một lần siêu khuyến mãi kéo dài trong vòng 1 tuần hoặc dài hơn.

Siêu sale
• 03:46 24/06/2024

Hiện trạng chế biến phế phụ phẩm tôm ở nước ta

Sau bài “Sử dụng phế phụ phẩm thủy sản trên thế giới và nước ta” trên Tép Bạc phản ánh thực trạng thiếu thông tin về lĩnh vực này ở nước ta, Cục Chất lượng Chế biến và Phát triển thị trường cho hay, đã tổ chức điều tra ngành tôm nước lợ và cá tra, vừa có kết quả. Hiện trạng thu gom, bảo quản, vận chuyển và chế biến phế phụ phẩm tôm ở nước ta như sau.

Phế phẩm tôm
• 03:46 24/06/2024

Vật liệu làm chân cầu nhá tránh bị hư hại do nước mưa

Trong nuôi tôm, việc tạo ra môi trường sống tốt cho tôm là rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe và năng suất nuôi trồng. Một trong những yếu tố không thể thiếu là cầu nhá – nơi trú ẩn và sinh hoạt của tôm. Chọn vật liệu phù hợp để làm chân cầu nhá đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì độ bền, hiệu quả và an toàn cho tôm.

Cầu nhá ao tôm
• 03:46 24/06/2024

Nâng cao sản lượng trong nuôi tôm công nghệ cao

Nhiều mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng công nghệ cao hiện nay, bà con áp dụng nhiều kỹ thuật mới vào sản xuất, nên sản lượng nuôi không ngừng được cải thiện.

Tôm thẻ
• 03:46 24/06/2024
Some text some message..