Nhật Bản: Bị cấm nghiên cứu “cá voi khoa học”

Cuối tháng 3-2014, Tòa án Công lý Quốc tế La Haye, xét rằng: Nhật Bản viện cớ nghiên cứu khoa học về cá voi tại Nam cực, thực ra là đánh bắt thương mại, đã ra lệnh chấm dứt hoạt động này. Dù một số người cho rằng quyết định này có thể kết thúc nền văn hóa cá voi, chẳng phải nghiên cứu khoa học cũng đã làm cạn kiệt nghề bắt cá voi ven bờ hay sao? Junko Sakuma, nhà báo độc lập, luôn chỉ trích chính sách của Sở đánh bắt Nhật Bản, giải thích, có hai kiểu đánh bắt cá voi: để nghiên cứu khoa học và đánh bắt nhỏ gần bờ. Hai vấn đề khác biệt nhau hoàn toàn. Câu gần bờ là hoạt động truyền thống, nhưng Nhật Bản lại thích “đánh bắt khoa học” hơn.

nghiên cứu cá voi

Tại đảo quốc này, chỉ có năm chỗ được xem là nơi đánh bắt cá voi truyền thống, trong đó có Taiji, thuộc quận Wakayama, miền nam đảo Honshu. Hoạt động này ra đời vào năm 1606. Tại viện bảo tàng thành phố dành cho cá voi, có một bức tranh vẽ một thợ câu đang kéo con cá voi, chứng tỏ vị trí của nó trong nền văn hóa Nhật Bản. Theo số liệu của Bộ nông lâm ngư nghiệp, số lượng cá voi bị người Nhật bắt ở gần bờ và xa bờ để bán là 27.000 con trong năm 1965. Đầu năm 1956, lúc bắt đầu làm thống kê, cả nước Nhật chỉ có 146 con cá voi. Để so sánh, năm 2012, tổng số cá voi nhỏ bắt gần bờ để bán chỉ có 817 con. Trong những năm 2000, người ta kiểm kê được năm nhà đánh bắt cá voi. 

Dẹp bỏ nghề bắt cá gần bờ, Sở đánh bắt đã lập ra chương trình “đánh bắt khoa học” mà quyền lợi chui thẳng vào túi mình. Ngân sách năm 2013 cho hoạt động này là 1,05 tỉ yen (7,5 triệu euro). Tất cả tiền bạc giao cho Viện nghiên cứu cá voi Nhật Bản - IJRC, nắm độc quyền bán thịt cá voi “nghiên cứu khoa học”. Năm 2008, doanh số bán của họ là hơn 6 tỉ yen (42 triệu euro). Cho đến gần đây, nó còn là “sân sau” của các quan chức cao cấp của Sở đánh bắt.

Nhưng từ mấy năm qua, bán thịt cá voi không còn có lời nữa. Số cá voi bị bắt quá nhiều, nên giá bán rẻ, cũng chẳng có bao nhiêu người mua. Năm 2010 họ bị lỗ nặng. Mặc dù thế, họ vẫn không từ bỏ trò “đánh bắt khoa học” này. Năm 2011, họ “xoáy” được 1,8 tỉ yen từ ngân sách tái thiết các vùng bị động đất và sóng thần tàn phá ở phía đông bắc để thanh toán nợ nần. Junko Sakuma nhận xét: Nếu đánh bắt cá voi khoa học biến mất, cơ quan quản lý nó chẳng còn lý do gì để tồn tại. Vì thế họ phải cố bằng mọi cách bảo vệ hoạt động này.

Với lệnh cấm mới đây của Tòa án quốc tế, những cố gắng của cơ quan này trở thành vô ích. Theo nhà báo Sakuma, Nhật Bản phải xét lại tận gốc chính sách của mình: Đánh bắt khoa học được tiến hành theo một logic khác xa với cổ truyền. Tôi không căm ghét nếu nó được tiến hành đúng theo mục tiêu khoa học, nhưng ngày nay hoạt động này đã đi quá xa mục tiêu của mình.

Báo Công An, 24/05/2014
Đăng ngày 25/05/2014
Phụng Cao (LCI)
Thế giới

Yucca - Thảo dược từ thiên nhiên cho nuôi trồng thủy sản bền vững

Nuôi trồng thủy sản đã và đang là giải pháp tất yếu để cung cấp thực phẩm cho con người. Với các mô hình nuôi hiện đại, người nuôi có khuynh hướng tăng mật độ để nâng cao năng suất, cũng như tối ưu nguồn nước. Điều này làm gia tăng áp lực lên môi trường nước ao nuôi, vượt quá sức tải tự nhiên của nguồn nước.

yucca
• 10:42 03/03/2022

Gan thận mủ - Kẻ địch mạnh nhất của cá tra

Gan thận mủ là một căn bệnh nguy hiểm, lây lan nhanh trên cá tra. Vào những tháng mưa cuối năm chính là thời gian cao điểm để vi khuẩn gây bệnh phát triển. Bài viết này sẽ chia sẻ một số thông tin cần thiết để bà con hiểu và có cách phòng trị bệnh kịp thời.

bệnh gan thận mủ
• 11:05 13/12/2021

Cá tra Banladesh vẫn vướng chuẩn ASC, tại sao?

Người nuôi cá tra Bangladesh vẫn không thể đáp ứng yêu cầu về chứng nhận trong nuôi trồng thủy sản, điều gì đã dẫn đến thách thức này?

nuôi cá tra ở Bangladesh
• 11:53 21/10/2021

Vĩnh Long: Sản lượng nuôi trồng và khai thác thủy sản giảm trên 15%

Toàn tỉnh Vĩnh Long hiện có gần 2.100ha đang nuôi thả thủy sản, giảm 4,1% so với cùng kỳ. Trong đó, diện tích đang thả nuôi cá tra thâm canh giảm 5,7%. Do ảnh hưởng của dịch COVID-19, xuất khẩu cá tra gặp khó, giá bán cá ở mức khá thấp, khiến cho diện tích nuôi trồng thủy sản giảm

nuôi cá điêu hồng
• 10:49 13/10/2021

Tôm Việt giữ thị phần Mỹ bằng cách nào?

Mỹ chiếm khoảng 20% tổng kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam mỗi năm, đưa nước ta vào nhóm ba nhà cung cấp tôm nước ấm lớn nhất tại thị trường này. Vì vậy, bất kỳ biến động nào tại Mỹ cũng tác động trực tiếp đến toàn ngành tôm Việt.

Xuất khẩu Mỹ và Việt Nam
• 10:33 12/02/2026

Công nghệ nuôi cá trên cạn

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và nguồn lợi thủy sản tự nhiên đang chạm ngưỡng giới hạn, áp lực lên các dòng sông và vùng biển ngày càng lớn.

Nuôi cá
• 11:54 19/01/2026

MMPA: Rào cản mới đe dọa thủy sản Việt tại Mỹ

Từ ngày 1/1/2026, Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú ở biển (MMPA) của Hoa Kỳ chính thức có hiệu lực đối với hàng hóa nhập khẩu.

Tôm
• 14:53 18/01/2026

Xu hướng chuyển dịch sang tôm chế biến sâu tại các thị trường lớn

Trong bối cảnh thị trường thủy sản toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm tôm giá trị gia tăng như tôm tẩm bột, tôm ăn liền đang tăng trưởng nhanh hơn tôm nguyên liệu tại các thị trường lớn. Đây được xem là lợi thế cạnh tranh khác biệt giúp doanh nghiệp Việt Nam bứt phá trước các đối thủ có nguồn cung giá rẻ.

Tôm thẻ
• 12:33 12/01/2026

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 10:11 14/02/2026

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 10:11 14/02/2026

6 ông lớn định hình cuộc đua tôm thẻ chân trắng toàn cầu

Ngành tôm thẻ chân trắng (TTCT) thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt với sự dẫn dắt của 6 quốc gia chủ lực gồm Ecuador, Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Indonesia và Thái Lan. Mỗi nước theo đuổi một chiến lược riêng: có quốc gia tập trung mở rộng sản lượng trong khi nhiều bên lựa chọn nâng cấp giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

tôm
• 10:11 14/02/2026

Đạt FTA với EU, tôm Ấn Độ gia tăng sức ép cạnh tranh lên tôm Việt Nam

Việc Ấn Độ hoàn tất đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Liên minh châu Âu (EU), cùng lúc được Mỹ điều chỉnh giảm thuế đối ứng,...Những lợi thế mới này giúp tôm Ấn Độ nhanh chóng mở rộng thị phần tại EU, đồng thời đặt ngành tôm Việt Nam trước áp lực cạnh tranh ngày càng rõ nét.

tôm
• 10:11 14/02/2026

Thảo dược tự nhiên trong nuôi trồng thủy sản bà con nên biết

Người nuôi ngày càng quan tâm đến giải pháp an toàn và bền vững, các loại thảo dược tự nhiên đang được ứng dụng nhiều hơn trong chăm sóc và phòng bệnh cho tôm. Không chỉ dễ tìm, những nguyên liệu này còn giúp cải thiện sức khỏe tôm và môi trường ao nuôi một cách tự nhiên.

thảo dược nuôi tôm
• 10:11 14/02/2026
Some text some message..