Nhớ món cá tràu óm xứ Quảng

Lúc sinh thời, mẹ tôi cho hay, người miền Trung xứ Quảng thường chế biến cá tràu óm để cúng tổ tiên ông bà, nhất là trong dịp Tết như cúng rước ông bà, cúng tiễn ông bà… Sở dĩ món ăn có tên óm, có thể là món này chỉ cách nấu nhỏ lửa, còn gọi là om, sau đó đọc trại thành óm.

món cá tràu óm
Món cá tràu óm trên mâm cúng.

Tôi còn nhớ như in, thời tôi còn thơ ấu, tết năm nào cũng vậy, mẹ làm món cá tràu óm để cúng rước và tiễn ông bà.

Trước tiên, mẹ làm sạch vảy cá, bỏ mang (nhưng nhớ giữ lại bộ lòng cá vì đây là phần được coi là đặc sắc nhất), ngâm sơ qua nước muối pha để loại bỏ nhớt tanh. Thân cá cắt xéo đều nhau nhưng giữ nguyên con rồi tẩm ướp gia vị gồm mắm, muối, củ hành tím giã dập, ít đường, bột ngọt... Trong khi chờ đợi, mẹ giã nhuyễn một ít củ nghệ tươi, vắt lấy nước và chuẩn bị thêm ít nấm mèo, bún tàu cắt nhỏ. Xong đâu vào đấy, mẹ phi dầu phộng (dầu lạc) với tỏi cho thơm rồi rưới đều lên con cá đã ướp. Sau đó mẹ cho cá, nước nghệ cùng nám mèo, bún tàu vào nồi đất, đun nhỏ lửa cho cá chín nhừ. Món ăn chín, mẹ bày đĩa cá tràu óm lên bàn thờ cùng với các món khác và không quên đĩa rau sống có chuối cây xắt mỏng trộn với các loại rau thơm, rau má...

Tuổi thơ tôi đã qua bao mùa lũ lụt nơi miền Trung nghèo khó, lớn lên bằng những hạt lúa, củ khoai trên nương trên rẫy; con tép bạt, con cá trên mương cạn, dưới đồng sâu do mẹ bắt về. Ngày ấy, để có tiền mua mắm muối, sách vở, áo quần… cho anh em chúng tôi, mẹ thường “mang tơi đội nón”, “lặn lội thân cò…” ở đồng sâu lạnh giá để mò tôm, bắt cá về ăn. Giáp Tết, gặp những con cá tràu lớn đáng giá, dù thương đàn con nhưng mẹ vẫn “bấm bụng” mang ra chợ bán kiếm tiền mua cho anh em chúng tôi tấm áo mới mặc trong ngày Tết. Chỉ gặp khi cúng, giỗ, mẹ mới cố tìm vài con cá tràu để nấu cúng ông bà. Những dịp như thế, sau khi cúng, anh em chúng tôi mới được ăn thỏa thích.

Hằng năm, cứ đến ngày giỗ mẹ, món cá tràu óm, dù làm rất kỳ công nhưng anh em tôi vẫn làm để trước thì quãy (cúng) mẹ, sau là ăn. Cũng là dịp để nhớ công lao của mẹ. Và ngày nay, mỗi khi đi qua đám ruộng rộc nhà ai, thấy người đang “mang tơi đội nón”, tôi cứ ngỡ dáng mẹ đang lom khom bắt cá trên cánh đồng làng. Mắt tôi bỗng cay cay và ước gì mẹ tôi sống lại!

miền trung lũ lụt

Miền Trung lũ lụt.

dáng bắt cá

Nhìn ai như dáng mẹ tôi bắt cá dưới đồng sâu.

Con cá tràu (tiếng gọi của miền Trung), người Bắc gọi là cá quả, người Nam gọi là cá lóc. Cá tràu khá ngon, được chế biến thành nhiều món ăn nhưng độc đáo nhất là nấu óm. Tuy nhiên, cá tràu sống tự nhiên ngoài hoang dã thì mới thật sự ngon vì thịt săn và có vị ngọt. Món cá tràu óm thường ăn với cơm, bún, bánh tráng nướng, mì Quảng… đều ngon.

Báo Dân Việt, 28/12/2015
Đăng ngày 28/12/2015
Bài, ảnh: Tiên Sa
Ẩm thực

Nhận biết cá stress bằng chỉ số từ vảy

Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu đã tìm kiếm một cách dễ dàng để xác định thời điểm cá bị căng thẳng. Giờ đây, lần đầu tiên các nhà khoa học tại Đại học Guelph của Canada đã chỉ ra rằng hormone gây căng thẳng là cortisol tích tụ trong vảy cá từ từ và tồn tại trong nhiều tuần.

cá bị căng thẳng
• 18:20 02/11/2021

21 loại cây thủy sinh đẹp cho bể cá tại nhà- Phần 1

Một bể cá cảnh nước ngọt sẽ đẹp và độc đáo hơn rất nhiều khi có những cây thủy sinh sống động. Bài viết này lược dịch từ trang newson6 nhằm gợi ý cho người nuôi cá cảnh 21 loài cây thủy sinh phổ biến và hoàn hảo cho bể cá gia đình.

• 10:31 30/10/2021

Ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn

Một nghiên cứu mới đây của Abudusaimaiti Maierdiyal và cộng sự 2020 đã cho thấy ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn (loài cá rất quan trọng trong nghiên cứu khoa học.)

• 14:09 26/10/2021

5 bước để vệ sinh bể cá cảnh đúng cách

Những người nuôi cá cảnh sẽ biết rằng việc vệ sinh không đúng cách không chỉ xáo trộn hệ vi khuẩn có lợi trong bể cá mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cá. Để hạn chế điều đó bài viết hướng dẫn vệ sinh bể nuôi cá cảnh đúng cách chỉ với những dụng cụ cơ bản.

Cá phượng hoàng
• 17:27 17/09/2021

Đặc sản cá nâu miền Tây ngọt thịt khiến thực khách nhớ mãi

Được thiên nhiên ưu đãi cho vùng sông nước Cà Mau, cá nâu nổi tiếng với thịt ngọt, ít xương và khả năng chế biến đa dạng. Từ món kho trái giác đậm đà đến canh chua thanh mát, loài cá này đã trở thành một phần không thể thiếu trong bữa cơm của người dân miền Tây và là món quà quê được nhiều du khách săn đón.

Cá nâu
• 12:09 15/01/2026

Khô tôm càng, sản phẩm độc đáo, sáng tạo

Lâu nay, tôm càng xanh Cà Mau ngon nổi tiếng nhưng chủ yếu chỉ bán tươi, khiến nông dân luôn thấp thỏm nỗi lo rớt giá khi vào vụ thu hoạch rộ. Trăn trở trước thực tế đó, một nữ giám đốc trẻ 9X đã tiên phong sáng tạo ra sản phẩm "khô tôm càng", mở ra hướng đi mới đầy triển vọng để nâng tầm giá trị cho con tôm quê hương.

Tôm càng
• 13:15 06/01/2026

Đặc sản móng chim giá tiền triệu ở Cà Mau được săn đón dịp Tết

Với hình dáng cong cong lạ mắt tựa móng chim cùng hương vị ngọt đậm đà, loại tôm khô đặc biệt này đang trở thành mặt hàng hot trong giỏ quà Tết năm nay. Dù có giá lên tới gần 2 triệu đồng/kg, đặc sản Cà Mau vẫn được nhiều khách hàng sành ăn săn đón.

Tôm khô
• 07:33 05/01/2026

Món cá cận kề cái chết nhưng lại được thực khách ưa chuộng

Biết rõ có thể gây chết người, cá nóc vẫn là một trong những món ăn đắt đỏ và được săn lùng bậc nhất thế giới. Điều gì đã biến một canh bạc sinh tử, một rủi ro về sức khỏe lại trở thành một trải nghiệm ẩm thực đỉnh cao được giới sành ăn khao khát?

Cá nóc
• 11:20 03/01/2026

Ảnh hưởng từ sự dao động pH tưởng chừng vô hại đến gan tụy tôm

Gan tụy tôm không tổn thương đột ngột mà suy yếu dần theo những biến động môi trường rất nhỏ. Trong đó, sự dao động pH tuy không lớn nhưng lại kéo dài chính là yếu tố thường bị người nuôi bỏ qua, tạo tiền đề cho những đợt bùng phát dịch bệnh khó kiểm soát.

Gan tụy tôm thẻ
• 09:54 21/01/2026

Công nghệ nuôi cá trên cạn

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và nguồn lợi thủy sản tự nhiên đang chạm ngưỡng giới hạn, áp lực lên các dòng sông và vùng biển ngày càng lớn.

Nuôi cá
• 09:54 21/01/2026

Xử lý mùn bã hữu cơ đáy ao trong nuôi tôm giữa vụ

Trong giai đoạn giữa vụ nuôi tôm thâm canh, mùn bã hữu cơ tích tụ dưới đáy ao là nguyên nhân chính gây suy giảm oxy, phát sinh khí độc và làm tăng nguy cơ dịch bệnh. Nhận diện sớm và xử lý đúng kỹ thuật lớp mùn bã hữu cơ giúp ổn định môi trường nước và duy trì tốc độ tăng trưởng của đàn tôm.

Nước ao tôm
• 09:54 21/01/2026

Cuộc đổi ngôi ngoạn mục của các thị trường xuất khẩu thủy sản năm 2025

Khép lại năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đã ghi nhận con số ấn tượng 11,3 tỷ USD, tăng 12,4% so với năm trước. Thành quả này có được nhờ cuộc bứt tốc mạnh mẽ trong quý IV và sự linh hoạt chiến lược của các doanh nghiệp đầu ngành trước những biến động khó lường của thị trường quốc tế.

Tôm thẻ
• 09:54 21/01/2026

"Quái ngư" miền Trung hình thù kỳ dị, giá tiền triệu vẫn được săn lùng

Sở hữu ngoại hình vuông vức như một chiếc hộp và lớp da cứng như áo giáp, cá bò hòm thường khiến nhiều người lần đầu nhìn thấy phải giật mình. Thế nhưng, trái ngược với vẻ ngoài đáng sợ, loài cá này lại được ví như "gà nước mặn" với hương vị thơm ngon thượng hạng, được giới sành ăn săn lùng dù giá lên tới cả triệu đồng.

Cá bò hòm
• 09:54 21/01/2026
Some text some message..