Quảng Ngãi: Dựng nò săn tôm

Cùng với sự suy giảm nguồn lợi thủy sản, số nò ở vùng nước “chè hai”- nơi giao thoa giữa nước ngọt và nước mặn- dần thưa vắng.

Tôm đất
Tôm đất- loại tôm sinh sản trong tự nhiên được bắt bởi nò. Ảnh: kinhtedothi.vn

“Sớm mai kéo lưới, đổ nò”

Trời đứng bóng, gió trên sông thổi vào lồng lộng, ông Nguyễn Ngọc Sơn (59 tuổi, xóm Cà Ninh, thôn Phú Long 3, xã Bình Phước, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) đứng dưới rặng dừa, chong mắt nhìn ra cái nò cách bờ chừng vài chục mét, giọng trầm ngâm, hồi tưởng: “Cách đây 10 năm, 1 nò là đủ nuôi sống cả gia đình. Không những bắt tôm, nò còn bắt được cả cá. Mùa hè tầm 6 giờ chiều, mùa đông 5 giờ đi thả nò, tầm 4-5 giờ sáng hôm sau vớt nò lên. Mỗi lần đổ nò, thu được dăm ba ký là chuyện bình thường”.

Ông Nguyễn Ngọc SơnÔng Nguyễn Ngọc Sơn tự hào nhắc về ký ức ở Cà Ninh.. Ảnh: kinhtedothi.vn

Triền miên trong ký ức, ông Sơn tự hào nhắc lại chuyện xưa: “Khúc sông này đã nuôi nhiều thế hệ người Cà Ninh. Ai sức khỏe yếu làm sông nước, ngày thu nhập chừng vài ba trăm nghìn, ai mạnh hơn thì đi làm biển. Ở đây chủ yếu là tôm cá, ốc dừa, nghêu..., mùa đông còn có cá chình. Thời đó, Cà Ninh cá, tôm nhiều vô kể nên cò cũng rủ nhau về trú ngụ ở rừng dừa. Chúng bay thành đàn, đẹp lắm. Dân xứ này còn có câu ca: “Sớm mai kéo lưới, đổ nò. Nhớ mùa đông đến có đàn cò bay”.

Nò mà ông Sơn nói đến là một ngư cụ truyền thống khá đặc biệt của người dân Cà Ninh. Những chiếc nò mà người dân nơi đây dùng để bẫy cá, tôm trên sông chủ yếu được làm bằng tre và cây ráng biển - một loại cây mọc hoang ở những vùng nước ngập mặn ở Cà Ninh. Nò chủ yếu bắt tôm, khi nào nước lớn thì có thêm cá. Nò được đặt chìm dưới sông để tôm, cá theo luồng nước chảy mà trôi vào.

NòNò là ngư cụ truyền thống của người dân Cà Ninh.

Nò có 2 bộ phận chính là vách nò và thân nò. Vách nò đảm nhận nhiệm vụ đưa cá, tôm vào thân nò. Khi dựng vách nò, phải cắm cọc tre xuống đáy sông theo sơ đồ hình chữ V. Sau đó, tiếp tục dùng 15 - 20 tấm phên được đan từ cành cây ráng biển với bề rộng mỗi tấm phên cỡ 4m để nẹp và cột chặt vào cọc. Các tấm phên phải được cắm xuống đáy sông thật chắn chắn, có như thế tôm, cá mới không lọt ra khỏi vách nò.

“Thân nò được đặt tại phần hẹp nhất của hai vách nò. Các loại cá, tôm sau khi bơi vào khu vực vách nò, sẽ tiếp tục rơi vào thân nò và không thể thoát ra được nữa, bởi thân nò có cấu tạo tương tự như những chiếc lờ thả cá, nhưng kích thước lớn hơn nhiều, lại được bao phủ bởi lưới"-  anh Phạm Tuân (34 tuổi)- chủ nhân 2 chiếc nò trên sông Cà Ninh, giải thích tỉ mỉ cách thức dựng nò.

Giữ nò - giữ ký ức

Rừng dừa nước Cà Ninh có nguồn lợi thủy sản đa dạng, dưới đáy là bùn non rất thích hợp cho tôm sinh sôi, phát triển. Ngoài tôm, cá, nhánh sông này còn là nơi trú ngụ của nhiều sinh vật nước lợ khác như chem chép, don, dộp… Theo kinh nghiệm của người dân, vào độ mùa đông, từ tháng 9 đến tháng 12 Âm lịch là nhiều cá, tôm nhất.

Chèo ghe thả nòNgười dân Cà Ninh chèo ghe đi thả nò. Ảnh: kinhtedothi.vn

Nối tiếp câu chuyện, ông Phạm Tấn Tước (81 tuổi) chép miệng tiếc nuối: “Nguồn lợi không còn như ngày trước, tôm cá ít dần đi, khúc sông này chỉ còn dăm cái nò, ngày cũng chỉ thu được vài lạng, kiếm thêm ít tiền mua đồ ăn trong ngày. Trước kia dân ở đây làm nò nhiều lắm, giờ ít hẳn rồi...".

Mùa đông, trời sập tối rất nhanh. Trong xóm, vài người lại chèo ghe đi thả nò. Chiếc ghe nhỏ lướt trên dòng sông, mái chèo tạo nên những vệt sóng, lao xao, khuấy động mặt nước yên bình.

Nò săn tôm cáNò chỉ toàn rong rêu, không có tôm, cá. Ảnh: kinhtedothi.vn

“Bây giờ đa số người dân chủ yếu đánh bắt cá bằng lồng, cá chưa vào nò đã mắc vào lưới lồng thả chìm trên sông. Dù vậy, nò là cách làm cha ông để lại nên vẫn tiếp tục giữ nghề, chủ yếu cho vui, chứ bữa có cá tôm, bữa chỉ toàn rong rêu”- ông Tô Xuân Bửu (46 tuổi) khẽ thở dài.

Kinh tế và Đô thị
Đăng ngày 05/12/2022
Đỗ Quyên
Nông thôn

Tổng sản lượng thủy sản 4 tháng đầu năm 2024 ước đạt 86.475,3 tấn

Theo đó, sản lượng thủy sản tháng 4/2024 ước đạt 25.998,1 tấn, tăng 2,6% (+648 tấn) so với cùng kỳ. Lũy kế trong 4 tháng đầu năm 2024, tổng sản lượng ước đạt 86.475,3 tấn, tăng 3,3% (+2.774,7 tấn).

Tàu cá
• 11:07 21/05/2024

Gặp gỡ, trao đổi với người dân về nuôi tôm thương phẩm ứng dụng công nghệ Semi-Biofloc

Ngày 10/5, tại xã Phước Sơn (Bình Định), Trung tâm Khuyến nông Bình Định tổ chức Chương trình gặp gỡ, trao đổi trực tiếp với 70 hộ nuôi tôm trên địa bàn các xã Phước Sơn, Phước Thuận và Phước Hòa về kỹ thuật nuôi thương phẩm tôm thẻ chân trắng ứng dụng công nghệ Semi-Biofloc.

Cơ quan chuyển môn
• 09:53 13/05/2024

Tăng cường quản lý nuôi cá lồng bè trên các hồ chứa nước ngọt

Theo dự báo của Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hiện tượng El Nino kéo dài từ năm 2023 đến hết tháng 4/2024 làm mực nước trên các sông, hồ giảm mạnh, ảnh hưởng đến hoạt động nuôi thuỷ sản lồng bè.

Nuôi lồng bè
• 08:00 01/05/2024

Thả giống thực hiện mô hình nuôi thương phẩm tôm thẻ ứng dụng công nghệ Semi-Biofloc

Thực hiện Chương trình Khuyến nông năm 2024, Trung tâm Khuyến nông Bình Định đã triển khai mô hình Nuôi thương phẩm tôm thẻ chân trắng bán thâm canh – thâm canh hai giai đoạn ứng dụng công nghệ Semi-Biofloc trên ao nuôi diện tích 1.000 m2 của ông Phạm Xuân Phương, thôn Đức Phổ 1, xã Cát Minh, huyện Phù Cát, Bình Định

Thả tôm giống
• 08:00 29/04/2024

Điểm khó của nuôi biển

Nuôi biển hiện nay gặp nhiều rào cản cho sự phát triển, bao gồm các yếu tố nội tại mỗi cá nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã về sự dám làm, dám chinh phục mặt nước biển để nuôi trồng thủy sản đến các rào cản từ thiên nhiên khắc nghiệt, rào cản từ chính sách, pháp luật.

Nuôi biển
• 21:28 24/05/2024

Ưu và nhược điểm các loại nước nuôi tôm

Nuôi tôm là ngành nghề đã dần phổ biến cho người dân tại Việt Nam. Tuy nhiên, tại mỗi khu vực sẽ có chất lượng nước ao nuôi khác nhau. Mặc dù loại nước nào cũng có thể nuôi tôm nếu biết kiểm soát tốt các yếu tố môi trường, nhưng để làm rõ hơn về ưu và nhược điểm từng loại qua bài viết dưới đây cho mọi người cùng tham khảo!

Tôm thẻ chân trắng
• 21:28 24/05/2024

Xuất khẩu cá ngừ sang thị trường Nga

Sau một giai đoạn trì trệ do ảnh hưởng của cuộc xung đội Nga – Ukraine, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Nga đã phục hồi và có xu hướng ngày càng tăng. Kim ngạch xuất khẩu cá ngừ sang thị trường này đã tăng gấp đôi chỉ sau 3 năm.

Cá ngừ
• 21:28 24/05/2024

Tập hợp ngạnh các loài cá có độc bạn cần để ý

Trong tự nhiên, luôn tồn tại một số loài cá mà ngạnh của chúng chứa nọc độc, gây ra nỗi khiếp sợ cho con người. Sau đây, bài viết sẽ tập hợp ngạnh các loài cá có độc để các bạn để ý, có biện pháp an toàn khi sờ vào nhé!.

Cá có ngạnh độc
• 21:28 24/05/2024

Làm sao để nhận biết tôm thẻ bị bệnh gan?

Trong số các vấn đề sức khỏe mà tôm thường gặp phải, bệnh gan là một trong những vấn đề phổ biến và có thể gây tổn thất lớn đối với nuôi tôm. Tuy nhiên, việc nhận biết triệu chứng của bệnh gan ở tôm có thể không phải là một nhiệm vụ dễ dàng.

Tôm vàng gan
• 21:28 24/05/2024