Rận biển: Phòng bệnh hơn chữa bệnh

Trong một bài báo khoa học, các nhà nghiên cứu từ Đại học Melbourne, Viện Nghiên cứu Biển Na Uy và Nofima cho rằng các phương pháp phòng ngừa sự xâm nhập của rận biển lợi thế hơn so với các phương pháp khác và các nhà khoa học cũng đưa ra các phương pháp phòng ngừa hứa hẹn nhất.

rận biển
Nuôi cá thâm canh làm tăng mật độ rận.

Rận là loài ký sinh tự nhiên của cá, nhưng nuôi cá thâm canh làm tăng mật độ rận, dẫn đến khả năng nhiễm bệnh cao bất thường cho cả cá hồi nuôi và cá hồi hoang dã. Thức ăn của rận là máu, chất nhầy và sự xâm nhiễm nghiêm trọng có thể gây lở loét dẫn đến căng thẳng, mất cân bằng thẩm thấu, thiếu máu và tạo cơ hội cho vi khuẩn gây bệnh cho cá.

Nhiều thập kỷ đổi mới trong việc kiểm soát rận đã cho phép ngành công nghiệp nuôi cá hồi tiếp tục hoạt động ở những vùng dễ bị rận, nhưng không phải không có những lo ngại về môi trường. Hầu hết các nỗ lực nghiên cứu và phát triển cho đến nay đều tập trung vào việc xử lý ở giai đoạn sau nhiễm bệnh. Một cách tiếp cận thay thế là tập trung các nỗ lực quản lý rận vào việc ngăn chặn sự xâm nhập của chúng thông qua các biện pháp can thiệp chủ động (phương pháp phòng ngừa) có thể làm giảm thiệt hại do rận biển gây ra trên cá biển nuôi.

Biện pháp hiệu quả phòng bệnh do rận biển bao gồm các phương pháp phòng ngừa được triển khai nhằm giảm tỷ lệ nhiễm bệnh mới gồm hai phương pháp phổ biến sau: 

(1) Giảm khả năng tiếp cận của cá hồi và rận ở đầu giai đoạn nhiễm,

(2) Giảm khả năng nhiễm bệnh của cá nuôi sau khi rận biển tiếp cận hoặc/gắn kết thành công.

1. Giảm khả năng tiếp cận vật chủ

Công nghệ rào cản: Giúp giảm đáng kể tỷ lệ nhiễm bệnh bằng cách sử dụng lưới chuyên dụng vừa có thể làm cách ngăn chặn các loại ký sinh trùng xâm nhập vào môi trường lồng mà vẫn cho phép trao đổi nước đầy đủ.

Cho cá bơi ở độ sâu phù hợp: Để giảm tỷ lệ tiếp cận của rận bằng cách khiến cá hồi bơi dưới độ sâu mà rận có nhiều nhất. Hành vi bơi sâu có thể được thúc đẩy thông qua việc cho ăn sâu hoặc chiếu sáng. Hay bằng cách nhấn chìm lồng nuôi đến độ sâu mong muốn.

Quản lý không gian địa lý: Giảm nguy cơ nhiễm bệnh bằng cách kiểm soát địa điểm và thời gian nuôi cá hồi.

Lọc và bẫy: Bộ lọc và bẫy có thể được lắp đặt trong hoặc xung quanh lồng nuôi để loại bỏ các loại rận biển lây nhiễm khỏi nước nuôi trước khi chúng tiếp cận với cá hồi.


Một trong những bộ lọc rận có bán trên thị trường. Nguồn: vardaquaculture.

Chất xua đuổi: Các biện pháp can thiệp có thể được sử dụng để xua đuổi rận hoặc che dấu các dấu hiệu của vật chủ có khả năng làm giảm sự gặp gỡ giữa vật chủ và ký sinh trùng ngay cả khi ký sinh trùng xâm nhập vào lồng nuôi. Các chất này có thể được cho vào nguồn nước hoặc được đưa vào thức ăn để làm giảm sự thu hút của rận đối với cá.

Phương pháp vô hiệu hóa: Nhằm tiêu diệt rận - từ giai đoạn trứng đến trưởng thành trong hoặc xung quanh lồng nuôi bằng cách sử dụng các phương pháp như: sóng siêu âm cavitation, dòng điện 1 chiều, chiếu xạ với ánh sáng có bước sóng ngắn…

2. Giảm khả năng nhiễm bệnh của cá nuôi

Thức ăn chức năng: Một số thành phần thức ăn chức năng nuôi cá giúp làm thay đổi lớp chất nhờn hoặc điều chỉnh phản ứng miễn dịch của da cá có thể làm giảm sự thành công của quá trình gắn kết ban đầu hoặc tạo điều kiện cho các phản ứng miễn dịch hiệu quả chống lại chấy mới bám vào. 

Vaccine: Sử dụng vaccin giúp cá phòng bệnh do rận biển gây ra.

Nhân giống cá kháng rận: Gần đây, sự phát triển của công nghệ di truyền giúp tạo ra giống cá có khả năng kháng một số bệnh trong đó có rận biển. Các nhà khoa học đang tiến hành nhân giống chọn lọc các dòng cá hồi kháng rận.

Prevention not cure: a review of methods to avoid sea lice infestations in salmon aquaculture by Luke T. Barrett, Frode Oppedal, Nick Robinson, Tim Dempster

Đăng ngày 09/11/2020
Lệ Thủy
Dịch bệnh

Ghẹ vuông chắc thịt không thua ghẹ biển!

Nếu có dịp về Năm Căn, Ngọc Hiển, Ðầm Dơi, ngoài tôm, cua, cá, sò…. thì đừng quên thưởng thức đặc sản ghẹ vuông. Ghẹ vuông chắc thịt, ngon nên được nhiều người dân địa phương, du khách cũng như thị trường tiêu thụ ưa chuộng.

Ghẹ vuông
• 11:58 07/06/2021

Ảnh đẹp thủy sản: Món ăn mang đậm nét đồng quê Việt

Ảnh đẹp thủy sản hôm nay lại mang chúng ta đến gần hơn với những món ăn gắn liền của tuổi thơ qua các nhìn ảnh vô cùng đẹp đẽ, những món ăn mà đã gắn liền với biết bao thế hệ.

Cua đồng.
• 19:49 28/05/2021

Ảnh đẹp: Loài hoa của miền sông nước

Miền Tây không chỉ có sông nước mênh mông mà cảnh sắc lại hữu tình. Kết hợp từ những loài hoa tím hồng rực rỡ hòa quyện tạo nên màu sắc của đồng bằng. Đi đâu chúng ta cũng có thể bắt gặp dễ dàng các loài hoa ấy.

Hoa sen.
• 12:13 24/05/2021

Nhật ký về quê

Quê hương là chùm khế ngọt, dù bạn có đi xa bao lâu thì quê hương cũng luôn mở vòng tay chào đón bạn quay trở về, nếu có một ngày bản thân cảm thấy mệt mỏi ở chốn sài gòn nhộn nhịp thì hãy tạm gác mọi chuyện về quê một chuyến nhé!

Tôm càng xanh.
• 13:44 20/05/2021

Ba việc người nuôi cần làm để cứu đàn cá rô phi khỏi bệnh TiLV

Virus TiLV là nỗi ám ảnh lớn nhất của nghề nuôi cá rô phi với tỷ lệ tử vong lên tới 90%. Do chưa có thuốc đặc trị, sự sống còn của đàn cá phụ thuộc hoàn toàn vào chiến lược phòng thủ chủ động. Dưới đây là ba hành động cấp bách và những nguyên tắc bất di bất dịch để bảo vệ đàn cá trước loại virus nguy hiểm này.

Cá rô phi
• 12:11 29/01/2026

Cách xử lý khi tôm bị đóng rong và bám bẩn đuôi trong ao nuôi cũ

Trong những cái ao đã nuôi qua nhiều năm, lớp bùn thải tích tụ dưới đáy chính là nguyên nhân chính khiến tôm dễ bị đóng rong hoặc bám bẩn ở phần đuôi.

Tôm
• 13:36 15/01/2026

Biện pháp phòng và trị một số bệnh thường gặp trên cá rô phi

Cá rô phi là đối tượng nuôi chủ lực mang lại thu nhập ổn định cho nông dân. Tuy nhiên, việc nuôi thâm canh mật độ cao và ô nhiễm nguồn nước đang khiến dịch bệnh bùng phát mạnh. Nắm vững kiến thức về các bệnh thường gặp là yêu cầu bắt buộc đối với người nuôi chuyên nghiệp.

Cá rô phi
• 09:00 14/01/2026

Người nuôi cần làm gì để kiểm soát bệnh EHP hiệu quả?

Bệnh vi bào tử trùng (EHP) không phải là dịch bệnh gây chết hàng loạt như đốm trắng, nhưng nó là một "kẻ cắp thầm lặng" đang gây thiệt hại kinh tế nặng nề cho người nuôi tôm. Nó không giết tôm, nhưng nó "đánh cắp" sự tăng trưởng, khiến tôm còi cọc và làm giảm giá trị thương phẩm.

Tôm bệnh
• 09:00 26/12/2025

Tại sao ao nuôi nên dùng đèn UV thay vì thuốc tím hoặc Chlorine?

Xử lý nước là bước bắt buộc trong nuôi tôm. Từ trước đến nay, Chlorine và thuốc tím (KMnO₄) là lựa chọn phổ biến vì giá rẻ và tác dụng nhanh. Tuy nhiên, khi mật độ nuôi ngày càng cao và yêu cầu an toàn sinh học khắt khe hơn, việc phụ thuộc vào hóa chất đang bộc lộ nhiều rủi ro.

ao nuôi
• 17:06 01/03/2026

Chính thức mở cổng đăng ký trước Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 kết nối toàn bộ ngành thủy sản

Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang đứng trước những cơ hội mới về thị trường, công nghệ và phát triển bền vững, nhu cầu tìm kiếm giải pháp toàn diện, từ con giống, dinh dưỡng, công nghệ nuôi, chế biến đến xuất khẩu,trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nhằm tạo ra một nền tảng kết nối chiến lược cho cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và người nuôi, VietShrimp Asia 2026 lần đầu tiên tổ chức cùng Aquaculture Vietnam 2026 tạo nên kỳ triển lãm với quy mô mở rộng, toàn diện, quốc tế hơn bao giờ hết.

Vietshrimp
• 17:06 01/03/2026

Ngành nuôi tôm Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Trong nhiều năm, nuôi tôm được xem là một trong những ngành nông nghiệp có tốc độ tăng trưởng nhanh và đóng góp lớn cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, bối cảnh khí hậu hiện nay đang đặt ngành này trước một thực tế khác: rủi ro không còn mang tính mùa vụ, mà đang chuyển thành rủi ro cấu trúc.

tôm
• 17:06 01/03/2026

Sai lầm thường gặp khi phơi đáy ao

Trong nuôi trồng thủy sản, công đoạn phơi đáy ao sau mỗi vụ nuôi được xem là bước làm mới môi trường, giúp loại bỏ mầm bệnh và tạo nền tảng cho vụ nuôi tiếp theo. Tuy nhiên, nhiều hộ nuôi vẫn mắc phải những sai lầm cơ bản, khiến hiệu quả xử lý giảm sút, thậm chí gây thiệt hại lớn.

đáy ao nuôi
• 17:06 01/03/2026

Vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp: Khác nhau ở đâu và vì sao không nên dùng lẫn?

Vôi là vật tư quen thuộc trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nhưng việc nhầm lẫn giữa vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp vẫn diễn ra phổ biến. Sử dụng sai loại không chỉ làm giảm hiệu quả cải tạo môi trường mà còn tiềm ẩn rủi ro cho cây trồng, vật nuôi.

vôi nuôi tôm
• 17:06 01/03/2026
Some text some message..